Sirach

1Người hèn mọn mà khôn ngoan vẫn có thể ngẩng đầu,

1và được ngồi giữa những người làm lớn.

2Đừng khen một người đàn ông vì người ấy đẹp,

2và đừng gớm ghét ai vì vẻ bên ngoài.

3Trong các loài có cánh, ong là bé hơn cả,

3thế mà nó làm ra chất ngọt hảo hạng.

4Chớ khoe khoang vì bộ áo bên ngoài,

4cũng đừng tự cao trong ngày được vinh dự.

4Công trình của Đức Chúa thật lạ lùng,

4nhưng vẫn là bí ẩn đối với phàm nhân.

5Nhiều bậc đế vương phải ngồi xuống đất,

5còn kẻ không ai ngờ lại được mang vương miện.

6Lắm người quyền thế bị nhục nhã ê chề,

6và nhiều kẻ cao sang bị nộp vào tay người khác.

7Chưa tra xét thì đừng buộc tội,

7suy nghĩ trước rồi hãy trách móc sau.

8Chớ trả lời khi chưa nghe rõ,

8người ta đang nói thì chớ ngắt lời.

9Về chuyện không can gì tới con, con đừng cãi cọ,

9chớ dây mình vào cuộc tranh chấp của quân tội lỗi.

10Con ơi, chớ lo toan nhiều công việc,

10có tăng thêm nhiều vẫn chẳng được yên ;

10có hối hả mấy cũng chẳng tới đâu,

10có chạy đàng nào cũng không thoát nổi.

11Có người càng vất vả, nhọc nhằn và hấp tấp,

11thì lại càng không đạt được gì.

12Có người yếu đuối cần được nâng đỡ,

12sức lực thua kém, túng thiếu trăm bề,

12mà Đức Chúa lại ghé mắt nhìn xem, để thi ân cho họ,

12và cất nhắc họ lên khỏi cảnh khốn cùng.

13Người làm cho họ ngẩng đầu hiên ngang,

13khiến nhiều kẻ phải ngạc nhiên về họ.

14Lành dữ, sống chết, giàu nghèo, tất cả đều do Đức Chúa.

17Phúc lộc của Đức Chúa còn mãi cho những người đạo hạnh,

17và tình thương của Người hướng dẫn họ đến muôn đời.

18Có kẻ giàu vì vun quén và keo kiệt,

18và đây là phần thưởng của nó :

19Khi nó nói : “Tôi đã tìm được an nhàn,

19của tôi làm ra, bây giờ tôi hưởng”,

19thì nó đâu biết thời gian mình sống còn bao lâu ;

19nó sẽ bỏ lại của cải cho người khác và sẽ chết.

20Hãy cứ bổn phận của con mà làm cho chu đáo,

20và chăm lo công việc cho đến già.

21Đừng phục người tội lỗi vì các công việc của nó,

21nhưng hãy tin vào Đức Chúa,

21và công việc của con, hãy chịu khó mà làm,

21vì làm cho kẻ nghèo bỗng nhiên nên giàu có,

21đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng.

22Phúc lành của Đức Chúa là phần thưởng cho người đạo hạnh,

22trong giây lát Người làm cho phúc lành nở rộ như hoa.

23Con đừng nói : “Tôi cần gì đây ?

23Rồi ra tôi còn phải có những của nào nữa ?”

24Đừng nói : “Tôi đầy đủ cả rồi,

24từ đây tôi còn gặp bất hạnh nào nữa đâu ?”

25Ngày gặp vận may, người ta quên nỗi bất hạnh,

25và ngày gặp bất hạnh, người ta chẳng nhớ đến vận may.

26Trong ngày mệnh chung,

26trả cho con người theo lối họ đã sống,

26đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng.

27Khổ cực một giờ làm quên lạc thú,

27đến cuối đời, công việc của con người mới lộ ra.

28Đừng khen ai có phúc trước khi họ lìa đời,

28vì nhìn vào con cái, người ta sẽ biết họ.

29Đừng bạ ai cũng đưa về nhà,

29vì kẻ xảo quyệt có trăm mưu ngàn kế.

30Chim mồi nhốt trong lồng làm sao,

30thì tâm địa kẻ kiêu căng cũng thế ;

30nó như thám tử rình chờ con ngã quỵ.

31Nó mưu toan đổi tốt thành xấu,

31trong những cái hay nhất, nó cũng thấy tỳ ố đáng chê.

32Một tia lửa làm cả đống than cháy bừng,

32con người tội lỗi mưu toan chuyện đổ máu.

33Hãy đề phòng kẻ gian ác, vì nó mưu đồ chuyện xấu xa ;

33đừng để nó làm cho con ô danh đến muôn đời.

34Đưa người lạ về nhà, nó sẽ làm cho con điên đảo,

34khiến con thành xa lạ với thân quyến của con.