Proverbs

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, ông là con vua Đa-vít và là vua Ít-ra-en.

2Các châm ngôn này nhằm giúp con người

2biết lẽ khôn ngoan và nhận lời nghiêm huấn,

2hiểu được những lời lẽ thâm thuý cao sâu,

3đón nhận lời nghiêm huấn để biết cách xử sự khôn ngoan :

3biết sống công bằng, công minh và chính trực.

4Các châm ngôn này

4cũng nhằm giúp cho kẻ ngây thơ nên sáng suốt,

4cho giới trẻ thêm hiểu biết và thận trọng.

5Người khôn ngoan hãy nghe để được thêm kiến thức ;

5người hiểu biết hãy nghe, và sẽ tìm được lời hướng dẫn.

6Các châm ngôn này còn nhằm giúp ta hiểu

6những châm ngôn và những lời bóng bẩy,

6những ngôn từ và câu đố của các bậc hiền nhân.

7Kính sợ ĐỨC CHÚA là bước đầu của tri thức.

7Kẻ ngu si khinh thường khôn ngoan và lời nghiêm huấn.

8Này con, giáo huấn của cha, con hãy nghe,

8lời dạy của mẹ, con đừng gạt bỏ.

9Vì những lời ấy sẽ là vòng hoa xinh con đội lên đầu,

9là vòng kiềng con đeo vào cổ.

10Này con, nếu bọn người tội lỗi có rủ rê con,

10con chớ bao giờ ưng thuận.

11Có thể chúng sẽ nói : “Lại đây với bọn tao.

11Ta hãy nằm chờ để ra tay hạ sát,

11rình cả đứa vô tội chẳng hề làm gì ta.

12Như tử thần, ta hãy nuốt sống ăn tươi bọn chúng,

12cho chúng phải sa vào âm phủ

12ngay lúc còn khoẻ mạnh an lành.

13Mọi của cải quý giá, ta sẽ chiếm hữu ;

13của cướp được, ta sẽ chất đầy nhà.

14Hãy cùng bọn tao đồng thuyền đồng hội,

14rồi ta sẽ ăn đủ chia đều.”

15Này con, nếu chúng nói như vậy,

15con cũng đừng đi một đường với chúng,

15cố giữ chân con xa khỏi lối chúng đi.

16Chúng nhanh chân chạy theo điều dữ,

16lại vội vàng đổ máu người ta.

17Thật hoàn toàn vô ích

17khi chim nhìn thấy lưới người giăng.

18Chúng có ngờ đâu

18chính chúng đang nằm chờ bị người ta sát hại,

18đang rình gây tai hại cho chính mình.

19Ai manh tâm trục lợi, số phận là thế đó.

19Của phi nghĩa cướp đi sinh mạng người chiếm đoạt.

20Đức Khôn Ngoan kêu to ngoài đường phố,

20cất tiếng nơi quảng trường,

21kêu gọi chỗ ồn ào náo nhiệt,

21tuyên bố nơi cổng thành :

22“Hỡi những kẻ ngây thơ khờ dại,

22các ngươi còn chuộng sự ngu dốt đến bao giờ ?

22Đến bao giờ kẻ nhạo báng còn ưa chế giễu,

22đứa ngu si còn khinh sự hiểu biết ?

23Hãy quay về nghe lời ta sửa dạy.

23Này ta tuôn đổ thần khí ta trên các ngươi,

23khiến các ngươi hiểu rõ lời ta dạy bảo.

24Vì khi ta gọi, các ngươi đã khước từ ;

24ta đưa tay ra, chẳng ai buồn để ý.

25Các ngươi đã coi thường mọi lời ta khuyên nhủ,

25đã không chấp nhận lời sửa dạy của ta.

26Còn ta, ta sẽ nhạo cười ngày ngươi gặp hoạ,

26sẽ chế giễu khi kinh hoàng ập xuống trên ngươi,

27khi kinh hoàng ập xuống như cơn bão

27và tai hoạ đến tựa cuồng phong,

27khi cùng quẫn với đau thương

27cứ trên ngươi mà giáng xuống.

28Lúc ấy thiên hạ sẽ kêu đến ta, nhưng ta chẳng đáp lời,

28sẽ kiếm tìm ta, nhưng không sao gặp được.

29Vì hiểu biết Đức Chúa, chúng chẳng ưa,

29kính sợ ĐỨC CHÚA, chúng không chọn,

30vì chúng không chấp nhận lời ta khuyên răn,

30và khinh nhờn điều ta sửa dạy,

31nên chúng phải gánh hậu quả việc chúng làm,

31chuốc vào thân hết mọi điều chúng toan tính.

32Ngây thơ mà bướng bỉnh, ắt sẽ phải thiệt thân ;

32ngu đần mà vô tâm, tránh sao khỏi tự diệt.

33Ai nghe ta sẽ sống an toàn,

33được yên ổn, chẳng sợ chi tai hoạ.”