Proverbs

1Chớ khoe khoang về ngày mai,vì con đâu biết được việc gì sẽ xảy ra trong tương lai.

2Hãy để người khác khen con, miệng con chẳng nên làm;hãy để người ngoài khen, môi con đừng làm thế.

3Đá thì nặng và cát cũng nặng,nhưng cơn nóng giận của người dại nặng hơn cả đá và cát.

4Sự phẫn nộ thật độc ác, cơn giận thật bạo tàn,nhưng sự ghen tương còn nguy hiểm bội phần.

5Ra mặt quở trách tỏ tườnghơn là yêu thương lặng lẽ.

6Thương tổn do bạn gây ra, ấy là bởi lòng thành;còn đáng tin hơn vô số cái hôn của kẻ thù.

7Khi no, chê cả mật,lúc đói, đắng hóa ngọt.

8Người lưu lạc xa quê hương,giống như chim lạc bầy bay xa tổ.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái tâm hồn,lời khuyên ngọt ngào của bằng hữu cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ từ bỏ bạn—dù bạn mình hoặc bạn của cha.Lúc hoạn nạn, đừng lo đi kiếm anh em họ hàng. Vì láng giềng gần hơn họ hàng ở xa.

11Con ơi, hãy khôn ngoan, và làm cho lòng cha sung sướng.Vì khi đó cha có thể đáp lại những lời chỉ trích xem thường.

12Người khôn tránh né nguy nan.Người dại đâm đầu hướng tới tai họa.

13Phải nắm lấy áo ai bảo lãnh cho người không quen.Giữ vật làm tin của hắn vì hắn bảo lãnh cho người đàn bà xa lạ.

14Lớn tiếng chúc phước người hàng xóm lúc sáng sớm,họ sẽ xem câu chúc đó như lời nguyền rủa.

15Nhà dột trong ngày mưa tháng giócũng làm khổ như người đàn bà cãi cọ.

16Bịt miệng nàng, khác chi đưa tay cản gióhay ngửa tay đựng dầu.

17Sắt mài sắt,bạn rèn bạn.

18Săn sóc cây vả sẽ được ăn quả;phục vụ hết lòng, chủ sẽ thưởng công.

19Nước phản chiếu khuôn mặt,tấm lòng biểu lộ chân tướng con người.

20Mắt đầy tham vọng, chẳng bao giờ chán;âm ty nuốt người không hề thỏa mãn.

21Lửa dùng thử bạc, thử vàng,lời khen thử con người.

22Dùng chày giã người dại như giã thóc,cũng không làm tróc ngu si của nó.

23Hãy biết rõ tình trạng bầy chiên của con,và phải chịu khó chăm nom đàn súc vật,

24vì giàu có chóng qua,và mão miện chẳng trường tồn.

25Khi cỏ khô đã cắt và cỏ non lại mọc,và cỏ xanh trên đồi núi được gom về,

26thì chiên cung cấp cho con quần áo che thân,và dê sẽ giúp con tiền mua đất ruộng.

27Sữa dê sẽ dồi dào để nuôi con, nuôi cả gia đìnhvà luôn cả các tớ gái con nữa.

1vì hôm nay sẽ xảy ra chuyện gì, con đâu biết được.

2đừng có hé môi khen ngợi chính mình.

3đứa ngu nổi giận còn nặng nề hơn.

4nhưng trước người nổi cơn ghen, ai nào đứng vững ?

5còn hơn yêu thương mà không bày tỏ.

6kẻ thù có ôm hôn, kẻ thù cũng giả dối.

7kẻ đói thấy đắng cay cũng ngọt.

8Người xa quê như chim xa tổ.

9tình bạn ngọt ngào giúp tinh thần thêm vững mạnh.

10vì anh em xa không bằng láng giềng gần.

11và có thể đối đáp với ai sỉ nhục thầy.

12đứa khờ dại lao tới và bị thiệt thân.

13phải đòi người đó vật thế chân.

14thì chẳng khác nào nguyền rủa họ.

15Đàn bà lắm điều như nhà dột ngày mưa.

16hay nắm được dầu trong tay.

17con người nên sắc bén nhờ bạn bè.

18bảo vệ thầy ắt sẽ được kính yêu.

19tâm tư phản ánh con người.

20cặp mắt con người chẳng bao giờ thoả.

21tiếng khen cho thấy giá trị con người.

22con cũng chẳng lột được cái ngu của nó.

23và lưu tâm đến đàn vật của con,

24và danh vọng chẳng lưu truyền muôn kiếp.

25khi cỏ xanh trên đồi núi cũng được gom về

26dê sẽ giúp con có tiền tậu ruộng,

27nuôi cả nhà và các tỳ nữ.