Luke

1Seeing that many did take in hand to set in order a narration of the matters that have been fully assured among us,

2as they did deliver to us, who from the beginning became eye-witnesses, and officers of the Word, —

3it seemed good also to me, having followed from the first after all things exactly, to write to thee in order, most noble Theophilus,

4that thou mayest know the certainty of the things wherein thou wast instructed.

5There was in the days of Herod, the king of Judea, a certain priest, by name Zacharias, of the course of Abijah, and his wife of the daughters of Aaron, and her name Elisabeth;

6and they were both righteous before God, going on in all the commands and righteousnesses of the Lord blameless,

7and they had no child, because that Elisabeth was barren, and both were advanced in their days.

8And it came to pass, in his acting as priest, in the order of his course before God,

9according to the custom of the priesthood, his lot was to make perfume, having gone into the sanctuary of the Lord,

10and all the multitude of the people were praying without, at the hour of the perfume.

11And there appeared to him a messenger of the Lord standing on the right side of the altar of the perfume,

12and Zacharias, having seen, was troubled, and fear fell on him;

13and the messenger said unto him, 'Fear not, Zacharias, for thy supplication was heard, and thy wife Elisabeth shall bear a son to thee, and thou shalt call his name John,

14and there shall be joy to thee, and gladness, and many at his birth shall joy,

15for he shall be great before the Lord, and wine and strong drink he may not drink, and of the Holy Spirit he shall be full, even from his mother's womb;

16and many of the sons of Israel he shall turn to the Lord their God,

17and he shall go before Him, in the spirit and power of Elijah, to turn hearts of fathers unto children, and disobedient ones to the wisdom of righteous ones, to make ready for the Lord, a people prepared.'

18And Zacharias said unto the messenger, 'Whereby shall I know this? for I am aged, and my wife is advanced in her days?'

19And the messenger answering said to him, 'I am Gabriel, who have been standing near before God, and I was sent to speak unto thee, and to proclaim these good news to thee,

20and lo, thou shalt be silent, and not able to speak, till the day that these things shall come to pass, because thou didst not believe my words, that shall be fulfilled in their season.'

21And the people were waiting for Zacharias, and wondering at his tarrying in the sanctuary,

22and having come out, he was not able to speak to them, and they perceived that a vision he had seen in the sanctuary, and he was beckoning to them, and did remain dumb.

23And it came to pass, when the days of his service were fulfilled, he went away to his house,

24and after those days, his wife Elisabeth conceived, and hid herself five months, saying —

25'Thus hath the Lord done to me, in days in which He looked upon [me], to take away my reproach among men.'

26And in the sixth month was the messenger Gabriel sent by God, to a city of Galilee, the name of which [is] Nazareth,

27to a virgin, betrothed to a man, whose name [is] Joseph, of the house of David, and the name of the virgin [is] Mary.

28And the messenger having come in unto her, said, 'Hail, favoured one, the Lord [is] with thee; blessed [art] thou among women;'

29and she, having seen, was troubled at his word, and was reasoning of what kind this salutation may be.

30And the messenger said to her, 'Fear not, Mary, for thou hast found favour with God;

31and lo, thou shalt conceive in the womb, and shalt bring forth a son, and call his name Jesus;

32he shall be great, and Son of the Highest he shall be called, and the Lord God shall give him the throne of David his father,

33and he shall reign over the house of Jacob to the ages; and of his reign there shall be no end.'

34And Mary said unto the messenger, 'How shall this be, seeing a husband I do not know?'

35And the messenger answering said to her, 'The Holy Spirit shall come upon thee, and the power of the Highest shall overshadow thee, therefore also the holy-begotten thing shall be called Son of God;

36and lo, Elisabeth, thy kinswoman, she also hath conceived a son in her old age, and this is the sixth month to her who was called barren;

37because nothing shall be impossible with God.'

38And Mary said, 'Lo, the maid-servant of the Lord; let it be to me according to thy saying,' and the messenger went away from her.

39And Mary having arisen in those days, went to the hill-country, with haste, to a city of Judea,

40and entered into the house of Zacharias, and saluted Elisabeth.

41And it came to pass, when Elisabeth heard the salutation of Mary, the babe did leap in her womb; and Elisabeth was filled with the Holy Spirit,

42and spake out with a loud voice, and said, 'Blessed [art] thou among women, and blessed [is] the fruit of thy womb;

43and whence [is] this to me, that the mother of my Lord might come unto me?

44for, lo, when the voice of thy salutation came to my ears, leap in gladness did the babe in my womb;

45and happy [is] she who did believe, for there shall be a completion to the things spoken to her from the Lord.'

46And Mary said, 'My soul doth magnify the Lord,

47And my spirit was glad on God my Saviour,

48Because He looked on the lowliness of His maid-servant, For, lo, henceforth call me happy shall all the generations,

49For He who is mighty did to me great things, And holy [is] His name,

50And His kindness [is] to generations of generations, To those fearing Him,

51He did powerfully with His arm, He scattered abroad the proud in the thought of their heart,

52He brought down the mighty from thrones, And He exalted the lowly,

53The hungry He did fill with good, And the rich He sent away empty,

54He received again Israel His servant, To remember kindness,

55As He spake unto our fathers, To Abraham and to his seed — to the age.'

56And Mary remained with her about three months, and turned back to her house.

57And to Elisabeth was the time fulfilled for her bringing forth, and she bare a son,

58and the neighbours and her kindred heard that the Lord was making His kindness great with her, and they were rejoicing with her.

59And it came to pass, on the eighth day, they came to circumcise the child, and they were calling him by the name of his father, Zacharias,

60and his mother answering said, 'No, but he shall be called John.'

61And they said unto her — 'There is none among thy kindred who is called by this name,'

62and they were making signs to his father, what he would wish him to be called,

63and having asked for a tablet, he wrote, saying, 'John is his name;' and they did all wonder;

64and his mouth was opened presently, and his tongue, and he was speaking, praising God.

65And fear came upon all those dwelling around them, and in all the hill-country of Judea were all these sayings spoken of,

66and all who heard did lay them up in their hearts, saying, 'What then shall this child be?' and the hand of the Lord was with him.

67And Zacharias his father was filled with the Holy Spirit, and did prophesy, saying,

68'Blessed [is] the Lord, the God of Israel, Because He did look upon, And wrought redemption for His people,

69And did raise an horn of salvation to us, In the house of David His servant,

70As He spake by the mouth of His holy prophets, Which have been from the age;

71Salvation from our enemies, And out of the hand of all hating us,

72To do kindness with our fathers, And to be mindful of His holy covenant,

73An oath that He sware to Abraham our father,

74To give to us, without fear, Out of the hand of our enemies having been delivered,

75To serve Him, in holiness and righteousness Before Him, all the days of our life.

76And thou, child, Prophet of the Highest Shalt thou be called; For thou shalt go before the face of the Lord, To prepare His ways.

77To give knowledge of salvation to His people In remission of their sins,

78Through the tender mercies of our God, In which the rising from on high did look upon us,

79To give light to those sitting in darkness and death-shade, To guide our feet to a way of peace.'

80And the child grew, and was strengthened in spirit, and he was in the deserts till the day of his shewing unto Israel.

1Hỡi Thê-ô-phi-lơ quí nhân, vì có nhiều kẻ dốc lòng chép sử về những sự đã làm nên trong chúng ta,

2theo như các người chứng kiến từ lúc ban đầu và trở nên người giảng đạo đã truyền lại cho chúng ta,

3vậy, sau khi đã xét kỹ càng từ đầu mọi sự ấy, tôi cũng tưởng nên theo thứ tự viết mà tỏ ra cho ông,

4để ông biết những điều mình đã học là chắc chắn.

5Trong đời Hê-rốt, vua nước Giu-đê, có một thầy tế lễ, về ban A-bi-a, tên là Xa-cha-ri; vợ người là Ê-li-sa-bét, thuộc về chi phái A-rôn.

6Cả hai đều là công bình trước mặt Đức Chúa Trời, vâng giữ mọi điều răn và lễ nghi của Chúa một cách không chỗ trách được.

7Hai người không có con, vì Ê-li-sa-bét son sẻ, và cả hai đều cao tuổi.

8Vả, Xa-cha-ri cứ theo thứ tự trong ban mình mà làm chức tế lễ trước mặt Đức Chúa Trời.

9Khi đã bắt thăm theo lệ các thầy cả lập ra rồi, thì người được gọi vào nơi thánh của Chúa để dâng hương.

10Đang giờ dâng hương, cả đoàn dân đông đều ở ngoài cầu nguyện.

11Bấy giờ có một thiên sứ của Chúa hiện ra cùng Xa-cha-ri, đứng bên hữu bàn thờ xông hương.

12Xa-cha-ri thấy thì bối rối sợ hãi.

13Nhưng thiên sứ nói cùng người rằng: Hỡi Xa-cha-ri, đừng sợ, vì lời cầu nguyện ngươi đã được nhậm rồi. Ê-li-sa-bét vợ ngươi, sẽ sanh một con trai, ngươi khá đặt tên là Giăng.

14Con trai đó sẽ làm cho ngươi vui mừng hớn hở, và nhiều kẻ sẽ mừng rỡ về sự sanh người ra.

15Vì người sẽ nên tôn trọng trước mặt Chúa; không uống rượu hay là giống gì làm cho say, và sẽ được đầy dẫy Đức Thánh Linh từ khi còn trong lòng mẹ.

16Người sẽ làm cho nhiều con trai Y-sơ-ra-ên trở lại cùng Chúa, là Đức Chúa Trời của họ;

17chính người lại sẽ lấy tâm thần quyền phép Ê-li mà đi trước mặt Chúa, để đem lòng cha trở về con cái, kẻ loạn nghịch đến sự khôn ngoan của người công bình, đặng sửa soạn cho Chúa một dân sẵn lòng.

18Xa-cha-ri thưa rằng: Bởi sao tôi biết được điều đó? Vì tôi đã già, vợ tôi đã cao tuổi rồi.

19Thiên sứ trả lời rằng: Ta là Gáp-ri-ên, đứng trước mặt Đức Chúa Trời; Ngài đã sai ta đến truyền cho ngươi và báo tin mừng nầy.

20Nầy, ngươi sẽ câm, không nói được cho đến ngày nào các điều ấy xảy ra, vì ngươi không tin lời ta, là lời đến k” sẽ ứng nghiệm.

21Bấy giờ, dân chúng đợi Xa-cha-ri, và lấy làm lạ, vì người ở lâu trong nơi thánh.

22Khi Xa-cha-ri ra, không nói với chúng được, thì họ mới hiểu rằng người đã thấy sự hiện thấy gì trong đền thánh; người ra dấu cho họ, mà vẫn còn câm.

23Khi những ngày về phần việc mình đã trọn, người trở về nhà.

24Khỏi ít lâu, vợ người là Ê-li-sa-bét chịu thai, ẩn mình đi trong năm tháng, mà nói rằng:

25Aáy là ơn Chúa đã làm cho tôi, khi Ngài đã đoái đến tôi, để cất sự xấu hổ tôi giữa mọi người.

26Đến tháng thứ sáu, Đức Chúa Trời sai thiên sứ Gáp-ri-ên đến thành Na-xa- rét, xứ Ga-li-lê,

27tới cùng một người nữ đồng trinh tên là Ma-ri, đã hứa gả cho một người nam tên là Giô-sép, về dòng vua Đa-vít.

28Thiên sứ vào chỗ người nữ ở, nói rằng: Hỡi người được ơn, mừng cho ngươi; Chúa ở cùng ngươi.

29Ma-ri nghe nói thì bối rối, tự hỏi rằng lời chào ấy có nghĩa gì.

30Thiên-sứ bèn nói rằng: Hỡi Ma-ri, đừng sợ, vì ngươi đã được ơn trước mặt Đức Chúa Trời.

31Nầy, ngươi sẽ chịu thai và sanh một con trai mà đặt tên là Jêsus.

32Con trai ấy sẽ nên tôn trọng, được xưng là Con của Đấng Rất Cao; và Chúa, là Đức Chúa Trời, sẽ ban cho Ngài ngôi Đa-vít là tổ phụ Ngài.

33Ngài sẽ trị vì đời đời nhà Gia-cốp, nước Ngài vô cùng.

34Ma-ri bèn thưa rằng: Tôi chẳng hề nhận biết người nam nào, thì làm sao có được sự đó?

35Thiên sứ truyền rằng: Đức Thánh Linh sẽ đến trên ngươi, và quyền phép Đấng Rất Cao sẽ che phủ ngươi dưới bóng mình, cho nên con thánh sanh ra, phải xưng là Con Đức Chúa Trời.

36Kìa, Ê-li-sa-bét, bà con ngươi, cũng đã chịu thai một trai trong lúc già nua; người ấy vốn có tiếng là son, mà nay cưu mang được sáu tháng rồi.

37Bởi vì không việc chi Đức Chúa Trời chẳng làm được.

38Ma-ri thưa rằng: Tôi đây là tôi tớ Chúa; xin sự ấy xảy ra cho tôi như lời người truyền! Đoạn thiên sứ lìa khỏi Ma-ri.

39Trong những ngày đó, Ma-ri chờ dậy, lật đật đi trong miền núi, đến một thành về xứ Giu-đa,

40vào nhà Xa-cha-ri mà chào Ê-li-sa-bét.

41Vả, Ê-li-sa-bét vừa nghe tiếng Ma-ri chào, con nhỏ ở trong lòng liền nhảy nhót; và Ê-li-sa-bét được đầy Đức Thánh Linh,

42bèn cất tiếng kêu rằng: Ngươi có phước trong đám đàn bà, thai trong lòng ngươi cũng được phước.

43Nhân đâu ta được sự vẻ vang nầy, là mẹ Chúa ta đến thăm ta?

44Bởi vì tai ta mới nghe tiếng ngươi chào, thì con nhỏ ở trong lòng ta liền nhảy mừng.

45Phước cho người đã tin, vì lời Chúa truyền cho sẽ được ứng nghiệm!

46Ma-ri bèn nói rằng: Linh hồn tôi ngợi khen Chúa,

47Tâm thần tôi mừng rỡ trong Đức Chúa Trời, là Cứu Chúa tôi.

48Vì Ngài đã đoái đến sự hèn hạ của tôi tớ Ngài. Nầy, từ rày về sau, muôn đời sẽ khen tôi là kẻ có phước;

49Bởi Đấng Toàn Năng đã làm các việc lớn cho tôi. Danh Ngài là thánh,

50Và Ngài thương xót kẻ kính sợ Ngài từ đời nầy sang đời kia.

51Ngài đã dùng cánh tay mình để tỏ ra quyền phép; Và phá tan mưu của kẻ kiêu ngạo toan trong lòng.

52Ngài đã cách người có quyền khỏi ngôi họ, Và nhắc kẻ khiêm nhượng lên.

53Ngài đã làm cho kẻ đói được đầy thức ngon, Và đuổi kẻ giàu về tay không.

54Ngài đã vùa giúp Y-sơ-ra-ên, tôi tớ Ngài, Và nhớ lại sự thương xót mình. Đối với Aùp-ra-ham cùng con cháu người luôn luôn,

55Như Ngài đã phán cùng tổ phụ chúng ta vậy.

56Ma-ri ở với Ê-li-sa-bét chừng ba tháng, rồi trở về nhà mình.

57Bấy giờ, đến ngày mãn nguyệt, Ê-li-sa-bét sanh được một trai.

58Xóm riềng bà con nghe Chúa tỏ ra sự thương xót cả thể cho Ê-li-sa-bét, thì chia vui cùng người.

59Qua ngày thứ tám, họ đều đến để làm lễ cắt bì cho con trẻ; và đặt tên là Xa-cha-ri theo tên của cha.

60Nhưng mẹ nói rằng: Không! phải đặt tên con là Giăng.

61Họ nói: Trong bà con ngươi không ai có tên đó.

62Họ bèn ra dấu hỏi cha muốn đặt tên gì cho con.

63Xa-cha-ri biểu lấy bảng nhỏ, và viết rằng: Giăng là tên nó. Ai nấy đều lấy làm lạ.

64Tức thì miệng người mở ra, lưỡi được thong thả, nói và ngợi khen Đức Chúa Trời.

65Hết thảy xóm giềng đều kinh sợ, và người ta nói chuyện với nhau về mọi sự ấy khắp miền núi xứ Giu-đê.

66Ai nghe cũng ghi vào lòng mà nói rằng: Aáy vậy, con trẻ đó sẽ ra thể nào? Vì tay Chúa ở cùng con trẻ ấy.

67Bấy giờ, Xa-cha-ri, cha con trẻ ấy, được đầy dẫy Đức Thánh Linh, thì nói tiên tri rằng:

68Ngợi khen Chúa, là Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, Vì đã thăm viếng và chuộc dân Ngài,

69Cùng sanh ra cho chúng tôi trong nhà Đa-vít, tôi tớ Ngài, Một Đấng Cứu thế có quyền phép!

70Như lời Ngài đã dùng miệng các thánh tiên tri phán từ thuở trước,

71Ngài cứu chúng tôi khỏi kẻ thù và tay mọi người ghen ghét chúng tôi;

72Ngài tỏ lòng thương xót đến tổ tông chúng tôi, Và nhớ lại lời giao ước thánh của Ngài,

73Theo như Ngài đã thề với Aùp-ra-ham là tổ phụ chúng tôi,

74Mà hứa rằng khi chúng tôi đã được cứu khỏi tay kẻ nghịch thù, Ngài sẽ ban ơn lành cho chúng tôi, trước mặt Ngài,

75Lấy sự thánh khiết và công bình mà hầu việc Ngài, trọn đời mình không sợ hãi gì hết.

76Hỡi con trẻ, người ta sẽ kêu con là tiên tri của Đấng Rất Cao; Con sẽ đi trước mặt Chúa, dọn đường Ngài,

77Để cho dân Ngài bởi sự tha tội họ mà biết sự rỗi.

78Vì Đức Chúa Trời chúng tôi động lòng thương xót, Và mặt trời mọc lên từ nơi cao thăm viếng chúng tôi,

79Để soi những kẻ ngồi chỗ tối tăm và trong bóng sự chết, Cùng đưa chân chúng tôi đi đường bình an.

80Vả, con trẻ ấy lớn lên, tâm thần mạnh mẽ, ở nơi đồng vắng cho đến ngày tỏ mình ra cùng dân Y-sơ-ra-ên.