Proverbs

1Khi con ngồi ăn uống với người quyền thế,hãy để ý cẩn thận người ngồi trước mặt con.

2Nếu con ham ăn,hãy để con dao nơi họng con.

3Chớ thèm các món cao lương mỹ vị,vì của ngon rượu ngọt là cạm bẫy giăng.

4Đừng nhọc công khổ trí làm giàu.Hãy sáng suốt khôn ngoan biết lúc phải dừng lại.

5Con có liếc mắt nhìn sự giàu sang,thì giàu có phù du hết rất mau, như đại bàng vỗ cánh bay mất.

6Chớ ăn của người có lòng keo kiệt;cũng đừng thèm cao lương mỹ vị họ mời.

7Miệng mời nhưng lòng họ chẳng muốn con ăn,điều họ nghĩ mới chính thật con người của họ.

8Con sẽ phải nôn hết món ăn ra,và phí cả lời khen tặng con đã nói.

9Đừng tốn công nói với người dại,vì hắn sẽ khinh thường lời khôn ngoan của con.

10Chớ dời ranh giới cũ;và đừng chiếm đoạt đất người mồ côi.

11Vì Đấng Cứu Chuộc họ là Đấng năng quyền;sẽ bênh vực họ và khép tội con.

12Chuyên lòng tiếp nhận dạy dỗ;lắng tai đón nghe tri thức.

13Đừng bỏ qua việc sửa dạy con cái.Roi vọt không làm nó chết đâu.

14Người dùng roi sửa dạy con,là cứu linh hồn nó khỏi hư vong.

15Con ơi, nếu lòng con khôn ngoan,thì chính lòng ta cũng vui mừng;

16Phải, lòng dạ ta sẽ mừng rỡ,khi miệng con nói điều ngay thẳng.

17Chớ hiềm tị vì người gian được may mắn,nhưng đem lòng kính sợ Chúa Hằng Hữu ngày đêm.

18Tương lai con sẽ trong sáng;hy vọng thành đạt là điều chắc chắn.

19Con ơi, hãy lắng nghe và trở nên khôn ngoan:Hãy hướng lòng con vào đường chính đáng.

20Chớ kết bạn với người nghiện rượu,hoặc với người ham ăn,

21vì tương lai họ khó khăn, cơ hàn,và người mê ngủ sẽ rách rưới tơi bời.

22Lắng tai nghe lời khuyên dạy của cha,khi mẹ yếu già, con chớ khinh khi.

23Phải mua chân lý và đừng bao giờ bán nó;cũng đừng bán khôn ngoan, học thức, và lương tri.

24Có con ngay lành, lòng cha mừng rỡ.Có con khôn ngoan, vui lòng hớn hở.

25Nguyện cha và mẹ con vui mừng!Nguyện người sinh ra con được rạng rỡ vui mừng.

26Con hãy dâng lòng con cho cha.Để mắt con chăm chú đường lối cha.

27Vì gái điếm là hố sâu,dâm phụ là giếng thẳm.

28Nó rình rập mồi ngon,gây cho số người bất nghĩa gia tăng.

29Ai phiền muộn? Ai đau khổ?Ai tranh cạnh? Ai thở than? Mắt đỏ ngầu, mình thương tích?

30Đó là người chè chén, la cà,nhấm nháp các thứ rượu pha.

31Chớ mê mẩn nhìn ly rượu hồng, nó đỏ đẹp thật,nó óng ánh làm sao; tuôn chảy dễ dàng.

32Nhưng rồi ra con sẽ bị rượu cắn như rắn;nọc độc nó như rắn lục.

33Mắt con sẽ thấy những điều kỳ lạ,và lòng con đầy dẫy điều xấu xa.

34Con sẽ như người đi giữa biển cả,dập dồi như thể leo lên cột buồm.

35Con nói: “Họ đánh tôi, nhưng sao tôi chẳng đau.Tôi không cảm biết khi bị họ đánh.Bao giờ tôi tỉnh lại đây để tôi còn tìm uống nữa?”

1Khi con ngồi ăn bữa với một quan trưởng, Hãy xét kỹ người ở trước mặt con;

2Nếu con có láu ăn, Khá để con dao nơi họng con.

3Chớ thèm món ngon của người, Vì là vật thực phỉnh gạt.

4Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu; Khá thôi nhờ cậy khôn ngoan riêng của con.

5Con há liếc mắt vào sự giàu có sao? Nó đã chẳng còn nữa rồi; Vì nó quả hẳn có mọc cánh, Và bay lên trên trời như chim ưng vậy.

6Chớ ăn bánh của kẻ có mắt gian ác, Và đừng tham muốn những món ngon của hắn.

7Vì hắn tưởng trong lòng thể nào, thì hắn quả thể ấy. Hắn nói với con rằng: Hãy ăn uống đi; Nhưng trong lòng hắn chẳng hiệp cùng con.

8Miếng con đã ăn, con sẽ mửa ra, Và mất những lời hòa mĩ của con.

9Chớ nói vào lỗ tai kẻ ngu muội; Vì nó sẽ khinh dể sự khôn ngoan của các lời con.

10Chớ dời đi mộc giới cũ, Đừng vào trong đồng ruộng của kẻ mồ côi;

11Vì Đấng cứu chuộc của họ vốn quyền năng, Sẽ binh vực sự cáo tụng của chúng nó nghịch với con.

12Hãy chuyên lòng về sự khuyên dạy, Và lắng tai nghe các lời tri thức.

13Chớ tha sửa phạt trẻ thơ; Dầu đánh nó bằng roi vọt, nó chẳng chết đâu. Khi con đánh nó bằng roi vọt,

14Aét giải cứu linh hồn nó khỏi âm phủ.

15Hỡi con, nếu lòng con khôn ngoan, Thì lòng ta cũng sẽ được vui mừng;

16Phải, chính ruột gan ta sẽ hớn hở Khi miệng con nói điều ngay thẳng.

17Lòng con chớ phân bì với kẻ hung ác; Nhưng hằng ngày hãy kính sợ Đức Giê-hô-va.

18Vì quả hẳn có sự thưởng thiện, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng thành ra luống công.

19Hỡi con, hãy nghe và trở nên khôn ngoan, Khá dẫn lòng con vào đường chánh.

20Chớ đồng bọn cùng những bợm rượu, Hoặc với những kẻ láu ăn;

21Vì bợm rượu và kẻ láu ăn sẽ trở nên nghèo; Còn kẻ ham ngủ sẽ mặc rách rưới.

22Hãy nghe lời cha đã sanh ra con, Chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu.

23Hãy mua chân lý, Sự khôn ngoan, sự khuyên dạy, và sự thông sáng; chớ hề bán đi.

24Cha người công bình sẽ có sự vui vẻ lớn, Và người nào sanh con khôn ngoan sẽ khoái lạc nơi nó.

25Ước gì cha và mẹ con được hớn hở, Và người đã sanh con lấy làm vui mừng.

26Hỡi con, hãy dâng lòng con cho cha, Và mắt con khá ưng đẹp đường lối của cha.

27Vì kỵ nữ vốn là một cái hố sâu, Và dâm phụ là một cái hầm hẹp.

28Nàng đứng rình như một kẻ trộm, Làm cho thêm nhiều kẻ gian tà trong bọn loài người.

29Ai bị sự hoạn nạn? Ai phải buồn thảm? Ai có sự tranh cạnh? Ai than xiết? Ai bị thương tích vô cớ? Ai có con mắt đỏ?

30Tất những kẻ nán trễ bên rượu, Đi nếm thứ rượu pha.

31Chớ xem ngó rượu khi nó đỏ hồng, Lúc nó chiếu sao trong ly, Và tuôn chảy dễ dàng;

32Rốt lại, nó cắn như rắn, Chít như rắn lục;

33Hai mắt con sẽ nhìn người dâm phụ, Và lòng con sẽ nói điều gian tà;

34Thật, con sẽ như người nằm giữa đáy biển, Khác nào kẻ nằm trên chót cột buồm vậy.

35Con sẽ nói rằng: Người ta đập tôi, nhưng tôi không đau; Người ta đánh tôi, song tôi không nghe biết: Khi tôi tỉnh dậy, tôi sẽ trở lại tìm uống nó nữa.