Proverbs

Mục Đích của Châm Ngôn

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Ít-ra-ên.

2Để người ta tìm đến khôn ngoan và tiếp thu lời khuyên dạy,cùng phân biện được tri thức.

3Để đạt đến một đời sống kỷ luật và cẩn trọng,hành động phải lẽ, công bằng, và ngay thẳng.

4Để giúp người đơn sơ được sáng suốt,và người trẻ tuổi hiểu biết và thận trọng.

5Người khôn học hỏi châm ngôn để thêm khôn.Người hiểu biết thấy được đường đi nước bước

6nếu biết ứng dụng châm ngôn, ngụ ngôndùng những lời khôn ngoan và những câu đố thâm trầm của hiền nhân.

7Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu của mọi tri thức,chỉ có người dại mới coi thường khôn ngoan và huấn thị.

Lời Khuyên của Người Cha: Tìm Kiếm Sự Khôn Ngoan

8Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy.Đừng bỏ khuôn phép của mẹ con.

9Đó là trang sức duyên dáng trên đầu convà dây chuyền xinh đẹp nơi cổ con.

10Con ơi, khi người tội lỗi quyến rũ,con đừng nghe theo!

11Khi họ bảo: “Hãy đến với chúng ta.Rình rập và giết người! Lén hại người lương thiện vô tội!

12Ta sẽ nuốt sống nó như âm phủ;nuốt trọn như người xuống huyệt sâu.

13Ta sẽ lấy đủ mọi của báu.Chất của cướp đầy nhà.

14Bạn sẽ cùng chúng ta rút thăm chia của;rồi tất cả đều chung một túi tiền.”

15Thì con ơi, đừng nghe theo họ!Chân con phải tránh xa đường họ đi.

16Vì họ nhanh chân theo điều ác.Vội vàng ra tay đổ máu.

17Khi người giăng lưới bắt chim,chim khôn bay thoát.

18Nhưng bọn người này tự giăng bẫy;rồi sa vào bẫy do chính mình giăng ra.

19Đó là số phận người ham lợi bất nghĩa;lợi ấy sẽ tiêu diệt mạng sống họ.

Sự Khôn Ngoan Kêu Lên Ngoài Đường

20Khôn ngoan lên tiếng ngoài đường.Loan truyền khắp phố phường.

21Kêu gọi nơi công cộng,tại cổng thành, trong đô thị:

22“Hỡi người khờ dại, đến bao giờngươi mới thôi chìm đắm u mê?Đến khi nào người chế nhạo mới bỏ thói khinh khi?Và người dại thù ghét tri thức đến chừng nào?

23Hãy đến và nghe ta sửa dạy.Ta sẽ ban thần trí khôn ngoan để con thông suốt lời ta.

24Nhưng, dù ta kêu gọi, các ngươi vẫn từ nan.Ta đưa tay chờ đợi, cũng không ai quan tâm.

25Không ai để ý lời ta khuyên rănhay chịu nghe lời ta quở trách.

26Nên khi các người lâm nạn, ta sẽ cười!Và chế giễu khi các người kinh hãi—

27khi kinh hoàng vụt đến tựa phong ba,khi tai ương xâm nhập như bão tố, và nguy nan cùng khổ ngập tràn.

28Họ sẽ kêu cầu ta, nhưng ta chẳng đáp lời.Họ sẽ tìm kiếm ta, nhưng không sao gặp được.

29Chính vì họ thù ghét tri thứcvà không chịu kính sợ Chúa Hằng Hữu.

30Họ không muốn nghe ta khuyên dạyvà khinh bỉ mọi lời quở trách.

31Vì thế, họ sẽ hứng chịu kết quả công việc mình,lãnh trọn quả báo mưu mô mình.

32Người ngây thơ chết vì lầm đường lạc lối.Người dại dột bị diệt vì tự thị tự mãn.

33Nhưng ai nghe ta sẽ sống bình an,không lo tai họa.”

1The proverbs of Solomon, the son of David, king of Israel:

2to know wisdom and instruction;to discern the words of understanding;

3to receive instruction in wise dealing,in righteousness, justice, and equity;

4to give prudence to the simple,knowledge and discretion to the young man—

5that the wise man may hear, and increase in learning;that the man of understanding may attain to sound counsel;

6to understand a proverb and parables,the words and riddles of the wise.

7The fear of the LORDis the beginning of knowledge,but the foolish despise wisdom and instruction.

8My son, listen to your father’s instruction,and don’t forsake your mother’s teaching;

9for they will be a garland to grace your head,and chains around your neck.

10My son, if sinners entice you,don’t consent.

11If they say, “Come with us.Let’s lie in wait for blood. Let’s lurk secretly for the innocent without cause.

12Let’s swallow them up alive like Sheol,and whole, like those who go down into the pit.

13We’ll find all valuable wealth.We’ll fill our houses with plunder.

14You shall cast your lot among us.We’ll all have one purse”—

15my son, don’t walk on the path with them.Keep your foot from their path,

16for their feet run to evil.They hurry to shed blood.

17For the net is spread in vain in the sight of any bird;

18but these lay in wait for their own blood.They lurk secretly for their own lives.

19So are the ways of everyone who is greedy for gain.It takes away the life of its owners.

20Wisdom calls aloud in the street.She utters her voice in the public squares.

21She calls at the head of noisy places.At the entrance of the city gates, she utters her words:

22“How long, you simple ones, will you love simplicity?How long will mockers delight themselves in mockery, and fools hate knowledge?

23Turn at my reproof.Behold,I will pour out my spirit on you. I will make known my words to you.

24Because I have called, and you have refused;I have stretched out my hand, and no one has paid attention;

25but you have ignored all my counsel,and wanted none of my reproof;

26I also will laugh at your disaster.I will mock when calamity overtakes you,

27when calamity overtakes you like a storm,when your disaster comes on like a whirlwind, when distress and anguish come on you.

28Then they will call on me, but I will not answer.They will seek me diligently, but they will not find me,

29because they hated knowledge,and didn’t choose the fear of the LORD.

30They wanted none of my counsel.They despised all my reproof.

31Therefore they will eat of the fruit of their own way,and be filled with their own schemes.

32For the backsliding of the simple will kill them.The careless ease of fools will destroy them.

33But whoever listens to me will dwell securely,and will be at ease, without fear of harm.”