Matthew

1Hôm ấy, Đức Giê-su từ trong nhà đi ra ngồi ở ven Biển Hồ.

2Dân chúng tụ họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ.

3Người nói : “Người gieo giống đi ra gieo giống.

4Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất.

5Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều ; nó mọc ngay, vì đất không sâu ;

6nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô.

7Có những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt.

8Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả : hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục.

9Ai có tai thì nghe.”

10Các môn đệ đến gần hỏi Đức Giê-su rằng : “Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với họ ?”

11Người đáp : “Bởi vì anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không.

12Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa ; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy mất.

13Bởi thế, nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe không hiểu.

14Thế là đối với họ đã ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ I-sai-a, rằng : *Các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy ;*

15*vì lòng dân này đã ra chai đá : chúng đã bịt tai nhắm mắt, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe, và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành.*

16“Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc, vì được nghe.

17Quả thế, Thầy bảo thật anh em, nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi thấy điều anh em đang thấy, mà không được thấy, nghe điều anh em đang nghe, mà không được nghe.

18“Vậy anh em hãy nghe dụ ngôn người gieo giống.

19Hễ ai nghe lời rao giảng Nước Trời mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy : đó là kẻ đã được gieo bên vệ đường.

20Còn kẻ được gieo trên nơi sỏi đá, đó là kẻ nghe Lời và liền vui vẻ đón nhận.

21Nhưng nó không đâm rễ mà là kẻ nhất thời : khi gặp gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, nó vấp ngã ngay.

22Còn kẻ được gieo vào bụi gai, đó là kẻ nghe Lời, nhưng nỗi lo lắng sự đời, và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt, khiến Lời không sinh hoa kết quả gì.

23Còn kẻ được gieo trên đất tốt, đó là kẻ nghe Lời và hiểu, thì tất nhiên sinh hoa kết quả và làm ra, kẻ được gấp trăm, kẻ được sáu chục, kẻ được ba chục.”

24Đức Giê-su trình bày cho dân chúng nghe một dụ ngôn khác : “Nước Trời ví như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình.

25Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa, rồi đi mất.

26Khi lúa mọc lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng xuất hiện.

27Đầy tớ mới đến thưa chủ nhà rằng : ‘Thưa ông, không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao ? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy ?’

28Ông đáp : ‘Kẻ thù đã làm đó !’ Đầy tớ nói : ‘Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không ?’

29Ông đáp : ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa.

30Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt : hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi.’”

31Đức Giê-su còn trình bày cho họ nghe một dụ ngôn khác. Người nói : “Nước Trời cũng giống như chuyện hạt cải người nọ lấy gieo trong ruộng mình.

32Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ lớn nhất ; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được.”

33Người còn kể cho họ một dụ ngôn khác : “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.”

34Tất cả các điều ấy, Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói với đám đông ; và Người không nói gì với họ mà không dùng dụ ngôn,

35hầu ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ : *Mở miệng ra, tôi sẽ kể dụ ngôn, công bố những điều được giữ kín từ tạo thiên lập địa.*

36Bấy giờ, Đức Giê-su bỏ đám đông mà về nhà. Các môn đệ lại gần Người và thưa rằng : “Xin Thầy giải nghĩa dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe.”

37Người đáp : “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người.

38Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần.

39Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần.

40Vậy, như người ta nhặt cỏ lùng rồi lấy lửa đốt đi thế nào, thì đến ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy.

41Con Người sẽ sai các thiên thần của Người tập trung mọi kẻ làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác, mà tống ra khỏi Nước của Người,

42rồi quăng chúng vào lò lửa ; ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng.

43Bấy giờ người công chính sẽ chói lọi như mặt trời, trong Nước của Cha họ. Ai có tai thì nghe.

44“Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.

45“Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp.

46Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.

47“Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá.

48Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài.

49Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính,

50rồi quăng chúng vào lò lửa. Ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng.

51“Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không ?” Họ đáp : “Thưa hiểu.”

52Người bảo họ : “Bởi vậy, bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ.”

53Khi Đức Giê-su kể các dụ ngôn ấy xong, Người đi khỏi nơi đó.

54Người về quê, giảng dạy dân chúng trong hội đường của họ, khiến họ sửng sốt và nói : “Bởi đâu ông ta được khôn ngoan và làm được những phép lạ như thế ?

55Ông không phải là con bác thợ sao ? Mẹ của ông không phải là bà Ma-ri-a ; anh em của ông không phải là các ông Gia-cô-bê, Giô-xếp, Si-môn và Giu-đa sao ?

56Và chị em của ông không phải đều là bà con lối xóm với chúng ta sao ? Vậy bởi đâu ông ta được như thế ?”

57Và họ vấp ngã vì Người. Nhưng Đức Giê-su bảo họ : “Ngôn sứ có bị rẻ rúng, thì cũng chỉ là ở chính quê hương mình và trong gia đình mình mà thôi.”

58Người không làm nhiều phép lạ tại đó, vì họ không tin.

1The same day Jesus going out of the house, sat by the sea side.

2And great multitudes were gathered unto him, so that he went up into a boat and sat: and all the multitude stood on the shore.

3And he spoke to them many things in parables, saying: Behold the sower went forth to sow.

4And whilst he soweth some fell by the way side, and the birds of the air came and ate them up.

5And other some fell upon stony ground, where they had not much earth: and they sprung up immediately, because they had no deepness of earth.

6And when the sun was up they were scorched: and because they had not root, they withered away.

7And others fell among thorns: and the thorns grew up and choked them.

8And others fell upon good ground: and they brought forth fruit, some an hundredfold, some sixtyfold, and some thirtyfold.

9He that hath ears to hear, let him hear.

10And his disciples came and said to him: Why speakest thou to them in parables?

11Who answered and said to them: Because to you it is given to know the mysteries of the kingdom of heaven: but to them it is not given.

12For he that hath, to him shall be given, and he shall abound: but he that hath not, from him shall be taken away that also which he hath.

13Therefore do I speak to them in parables: because seeing they see not, and hearing they hear not, neither do they understand.

14And the prophecy of Isaias is fulfilled in them, who saith: By hearing you shall hear, and shall not understand: and seeing you shall see, and shall not perceive.

15For the heart of this people is grown gross, and with their ears they have been dull of hearing, and their eyes they have shut: lest at any time they should see with their eyes, and hear with their ears, and understand with their heart, and be converted, and I should heal them.

16But blessed are your eyes, because they see, and your ears, because they hear.

17For, amen, I say to you, many prophets and just men have desired to see the things that you see, and have not seen them, and to hear the things that you hear and have not heard them.

18Hear you therefore the parable of the sower.

19When any one heareth the word of the kingdom, and understandeth it not, there cometh the wicked one, and catcheth away that which was sown in his heart: this is he that received the seed by the way side.

20And he that received the seed upon stony ground, is he that heareth the word, and immediately receiveth it with joy.

21Yet hath he not root in himself, but is only for a time: and when there ariseth tribulation and persecution because of the word, he is presently scandalized.

22And he that received the seed among thorns, is he that heareth the word, and the care of this world and the deceitfulness of riches choketh up the word, and he becometh fruitless.

23But he that received the seed upon good ground, is he that heareth the word, and understandeth, and beareth fruit, and yieldeth the one an hundredfold, and another sixty, and another thirty.

24Another parable he proposed to them, saying: The kingdom of heaven is likened to a man that sowed good seeds in his field.

25But while men were asleep, his enemy came and oversowed cockle among the wheat and went his way.

26And when the blade was sprung up, and had brought forth fruit, then appeared also the cockle.

27And the servants of the goodman of the house coming said to him: Sir, didst thou not sow good seed in thy field? whence then hath it cockle?

28And he said to them: An enemy hath done this. And the servants said to him: Wilt thou that we go and gather it up?

29And he said: No, lest perhaps gathering up the cockle, you root up the wheat also together with it.

30Suffer both to grow until the harvest, and in the time of the harvest I will say to the reapers: Gather up first the cockle, and bind it into bundles to burn, but the wheat gather ye into my barn.

31Another parable he proposed unto them, saying: The kingdom of heaven is like to a grain of mustard seed, which a man took and sowed in his field.

32Which is the least indeed of all seeds; but when it is grown up, it is greater than all herbs, and becometh a tree, so that the birds of the air come, and dwell in the branches thereof.

33Another parable he spoke to them: The kingdom of heaven is like to leaven, which a woman took and hid in three measures of meal, until the whole was leavened.

34All these things Jesus spoke in parables to the multitudes: and without parables he did not speak to them.

35That it might be fulfilled which was spoken by the prophet, saying: I will open my mouth in parables, I will utter things hidden from the foundation of the world.

36Then having sent away the multitudes, he came into the house, and his disciples came to him, saying: Expound to us the parable of the cockle of the field.

37Who made answer and said to them: He that soweth the good seed, is the Son of man.

38And the field, is the world. And the good seed are the children of the kingdom. And the cockle, are the children of the wicked one.

39And the enemy that sowed them, is the devil. But the harvest is the end of the world. And the reapers are the angels.

40Even as cockle therefore is gathered up, and burnt with fire: so shall it be at the end of the world.

41The Son of man shall send his angels, and they shall gather out of his kingdom all scandals, and them that work iniquity.

42And shall cast them into the furnace of fire: there shall be weeping and gnashing of teeth.

43Then shall the just shine as the sun, in the kingdom of their Father. He that hath ears to hear, let him hear.

44The kingdom of heaven is like unto a treasure hidden in a field. Which a man having found, hid it, and for joy thereof goeth, and selleth all that he hath, and buyeth that field.

45Again the kingdom of heaven is like to a merchant seeking good pearls.

46Who when he had found one pearl of great price, went his way, and sold all that he had, and bought it.

47Again the kingdom of heaven is like to a net cast into the sea, and gathering together of all kind of fishes.

48Which, when it was filled, they drew out, and sitting by the shore, they chose out the good into vessels, but the bad they cast forth.

49So shall it be at the end of the world. The angels shall go out, and shall separate the wicked from among the just.

50And shall cast them into the furnace of fire: there shall be weeping and gnashing of teeth.

51Have ye understood all these things? They say to him: Yes.

52He said unto them: Therefore every scribe instructed in the kingdom of heaven, is like to a man that is a householder, who bringeth forth out of his treasure new things and old.

53And it came to pass: when Jesus had finished these parables, he passed from thence.

54And coming into his own country, he taught them in their synagogues, so that they wondered and said: How came this man by this wisdom and miracles?

55Is not this the carpenter’s son? Is not his mother called Mary, and his brethren James, and Joseph, and Simon, and Jude:

56And his sisters, are they not all with us? Whence therefore hath he all these things?

57And they were scandalized in his regard. But Jesus said to them: A prophet is not without honour, save in his own country, and in his own house.

58And he wrought not many miracles there, because of their unbelief.