Proverbs

1The proverbs of Solomon the son of David, king of Israel:

2To know wisdom and instruction; To discern the words of understanding;

3To receive instruction in wise dealing, In righteousness and justice and equity;

4To give prudence to the simple, To the young man knowledge and discretion:

5That the wise man may hear, and increase in learning; And that the man of understanding may attain unto sound counsels:

6To understand a proverb, and a figure, The words of the wise, and their dark sayings.

7The fear of Jehovah is the beginning of knowledge; But the foolish despise wisdom and instruction.

8My son, hear the instruction of thy father, And forsake not the law of thy mother:

9For they shall be a chaplet of grace unto thy head, And chains about thy neck.

10My son, if sinners entice thee, Consent thou not.

11If they say, Come with us, Let us lay wait for blood; Let us lurk privily for the innocent without cause;

12Let us swallow them up alive as Sheol, And whole, as those that go down into the pit;

13We shall find all precious substance; We shall fill our houses with spoil;

14Thou shalt cast thy lot among us; We will all have one purse:

15My son, walk not thou in the way with them; Refrain thy foot from their path:

16For their feet run to evil, And they make haste to shed blood.

17For in vain is the net spread In the sight of any bird:

18And these lay wait for their own blood; They lurk privily for their own lives.

19So are the ways of every one that is greedy of gain; It taketh away the life of the owners thereof.

20Wisdom crieth aloud in the street; She uttereth her voice in the broad places;

21She crieth in the chief place of concourse; At the entrance of the gates, In the city, she uttereth her words:

22How long, ye simple ones, will ye love simplicity? And scoffers delight them in scoffing, And fools hate knowledge?

23Turn you at my reproof: Behold, I will pour out my spirit upon you; I will make known my words unto you.

24Because I have called, and ye have refused; I have stretched out my hand, and no man hath regarded;

25But ye have set at nought all my counsel, And would none of my reproof:

26I also will laugh in the day of your calamity; I will mock when your fear cometh;

27When your fear cometh as a storm, And your calamity cometh on as a whirlwind; When distress and anguish come upon you.

28Then will they call upon me, but I will not answer; They will seek me diligently, but they shall not find me:

29For that they hated knowledge, And did not choose the fear of Jehovah,

30They would none of my counsel, They despised all my reproof.

31Therefore shall they eat of the fruit of their own way, And be filled with their own devices.

32For the backsliding of the simple shall slay them, And the careless ease of fools shall destroy them.

33But whoso hearkeneth unto me shall dwell securely, And shall be quiet without fear of evil.

Mục Đích của Châm Ngôn

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Ít-ra-ên.

2Để người ta tìm đến khôn ngoan và tiếp thu lời khuyên dạy,cùng phân biện được tri thức.

3Để đạt đến một đời sống kỷ luật và cẩn trọng,hành động phải lẽ, công bằng, và ngay thẳng.

4Để giúp người đơn sơ được sáng suốt,và người trẻ tuổi hiểu biết và thận trọng.

5Người khôn học hỏi châm ngôn để thêm khôn.Người hiểu biết thấy được đường đi nước bước

6nếu biết ứng dụng châm ngôn, ngụ ngôndùng những lời khôn ngoan và những câu đố thâm trầm của hiền nhân.

7Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu của mọi tri thức,chỉ có người dại mới coi thường khôn ngoan và huấn thị.

Lời Khuyên của Người Cha: Tìm Kiếm Sự Khôn Ngoan

8Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy.Đừng bỏ khuôn phép của mẹ con.

9Đó là trang sức duyên dáng trên đầu convà dây chuyền xinh đẹp nơi cổ con.

10Con ơi, khi người tội lỗi quyến rũ,con đừng nghe theo!

11Khi họ bảo: “Hãy đến với chúng ta.Rình rập và giết người! Lén hại người lương thiện vô tội!

12Ta sẽ nuốt sống nó như âm phủ;nuốt trọn như người xuống huyệt sâu.

13Ta sẽ lấy đủ mọi của báu.Chất của cướp đầy nhà.

14Bạn sẽ cùng chúng ta rút thăm chia của;rồi tất cả đều chung một túi tiền.”

15Thì con ơi, đừng nghe theo họ!Chân con phải tránh xa đường họ đi.

16Vì họ nhanh chân theo điều ác.Vội vàng ra tay đổ máu.

17Khi người giăng lưới bắt chim,chim khôn bay thoát.

18Nhưng bọn người này tự giăng bẫy;rồi sa vào bẫy do chính mình giăng ra.

19Đó là số phận người ham lợi bất nghĩa;lợi ấy sẽ tiêu diệt mạng sống họ.

Sự Khôn Ngoan Kêu Lên Ngoài Đường

20Khôn ngoan lên tiếng ngoài đường.Loan truyền khắp phố phường.

21Kêu gọi nơi công cộng,tại cổng thành, trong đô thị:

22“Hỡi người khờ dại, đến bao giờngươi mới thôi chìm đắm u mê?Đến khi nào người chế nhạo mới bỏ thói khinh khi?Và người dại thù ghét tri thức đến chừng nào?

23Hãy đến và nghe ta sửa dạy.Ta sẽ ban thần trí khôn ngoan để con thông suốt lời ta.

24Nhưng, dù ta kêu gọi, các ngươi vẫn từ nan.Ta đưa tay chờ đợi, cũng không ai quan tâm.

25Không ai để ý lời ta khuyên rănhay chịu nghe lời ta quở trách.

26Nên khi các người lâm nạn, ta sẽ cười!Và chế giễu khi các người kinh hãi—

27khi kinh hoàng vụt đến tựa phong ba,khi tai ương xâm nhập như bão tố, và nguy nan cùng khổ ngập tràn.

28Họ sẽ kêu cầu ta, nhưng ta chẳng đáp lời.Họ sẽ tìm kiếm ta, nhưng không sao gặp được.

29Chính vì họ thù ghét tri thứcvà không chịu kính sợ Chúa Hằng Hữu.

30Họ không muốn nghe ta khuyên dạyvà khinh bỉ mọi lời quở trách.

31Vì thế, họ sẽ hứng chịu kết quả công việc mình,lãnh trọn quả báo mưu mô mình.

32Người ngây thơ chết vì lầm đường lạc lối.Người dại dột bị diệt vì tự thị tự mãn.

33Nhưng ai nghe ta sẽ sống bình an,không lo tai họa.”