1Lắm của cải đâu quý bằng danh thơm tiếng tốt,
1vàng với bạc nào trọng bằng được mến được thương.
2Kẻ giàu người nghèo gặp nhau ở điểm này :
2cả hai đều được ĐỨC CHÚA tạo dựng.
3Gặp nguy hiểm, người khôn ẩn mình,
3đứa khờ dại lao tới và bị thiệt thân.
4Giàu sang, vinh dự và sự sống là phần thưởng
4ĐỨC CHÚA dành cho kẻ khiêm nhu và kính sợ Người.
5Đường kẻ quanh co thì có gai, có bẫy,
5ai biết giữ mình ắt sẽ tránh xa.
6Hãy dạy đứa trẻ đi con đường nó phải đi,
6để đến tuổi già, nó vẫn không lìa bỏ.
7Người giàu thì thống trị kẻ nghèo,
7người đi vay làm tôi cho chủ nợ.
8Kẻ gieo tai ác sẽ gặt tai ương,
8nó đã tàn phá, ắt sẽ tàn lụi.
9Người tử tế sẽ được chúc phúc,
9vì đã đem cơm bánh cho người nghèo.
10Đuổi quân nhạo báng đi là hết chuyện đôi co,
10cũng chẳng còn tranh chấp với lăng mạ.
11Ai chuộng lòng thanh khiết và ăn nói dễ thương
11sẽ được vua nhận làm bạn hữu.
12ĐỨC CHÚA để mắt trông nom người hiểu biết,
12và phi bác lời lẽ kẻ bất trung.
13Đứa lười nói : “Có con sư tử ở ngoài kia ;
13nếu tôi ra đường, chắc sẽ bị ăn thịt.”
14Miệng người phụ nữ trắc nết ví tựa hố sâu,
14kẻ bị ĐỨC CHÚA ruồng bỏ sẽ sa vào đó.
15Tâm trí trẻ con vốn dại khờ,
15lấy roi sửa phạt là giúp nó nên khôn.
16Bóc lột người nghèo là làm giàu cho họ,
16tặng cho kẻ giàu là khiến mình nghèo đi.
17Con hãy lắng tai nghe lời bậc khôn ngoan,
17và chú tâm vào những hiểu biết của thầy.
18Vì khi con giữ những lời ấy trong tâm khảm
18và sẵn sàng nói hết ra ngoài miệng
18thì thật là vui thú dường bao !
19Hôm nay thầy muốn dạy con, cả con nữa,
19để con một niềm tin tưởng vào ĐỨC CHÚA.
20Há thầy đã chẳng viết cho con ba mươi huấn dụ
20gồm những lời khuyên răn và hiểu biết đó sao ?
21Mục đích là để giúp con am tường
21những lời chân thật
21và trình bày lại cho người đã sai con
21sao cho thật trung thành.
22Đừng bóc lột người nghèo, vì họ đã nghèo sẵn ;
22cũng đừng chà đạp người yếu thế nơi cửa công,
23vì ĐỨC CHÚA sẽ biện hộ cho họ,
23và những ai tước đoạt họ, Người sẽ tước mạng sống.
24Đừng bè bạn với người hay nóng giận,
24chớ giao du với kẻ dễ nổi xung,
25kẻo con lại học đòi lối sống của chúng,
25khiến thân con mắc phải bẫy dò.
26Đừng thuộc hạng người bắt tay giao kèo,
26hay hạng người bảo lãnh cho kẻ khác vay mượn,
27vì nếu con không có gì để trả,
27giường con đang nằm, người ta cũng lấy đi.
28Đường ranh cha ông đã ấn định từ trước,
28con đừng có chuyển dời.
29Con có thấy người giỏi giang khéo léo ?
29Người ấy sẽ được vào phục vụ các vua,
29chứ không phục vụ hạng tầm thường.