Genesis

1Now Jacob saw that there was grain in Egypt, and Jacob said to his sons, “Why do you look at one another?”

2He said, “Behold, I have heard that there is grain in Egypt. Go down there, and buy for us from there, so that we may live, and not die.”

3Joseph’s ten brothers went down to buy grain from Egypt.

4But Jacob didn’t send Benjamin, Joseph’s brother, with his brothers; for he said, “Lest perhaps harm happen to him.”

5The sons of Israel came to buy amongst those who came, for the famine was in the land of Canaan.

6Joseph was the governor over the land. It was he who sold to all the people of the land. Joseph’s brothers came, and bowed themselves down to him with their faces to the earth.

7Joseph saw his brothers, and he recognised them, but acted like a stranger to them, and spoke roughly with them. He said to them, “Where did you come from?” They said, “From the land of Canaan, to buy food.”

8Joseph recognised his brothers, but they didn’t recognise him.

9Joseph remembered the dreams which he dreamt about them, and said to them, “You are spies! You have come to see the nakedness of the land.”

10They said to him, “No, my lord, but your servants have come to buy food.

11We are all one man’s sons; we are honest men. Your servants are not spies.”

12He said to them, “No, but you have come to see the nakedness of the land!”

13They said, “We, your servants, are twelve brothers, the sons of one man in the land of Canaan; and behold, the youngest is today with our father, and one is no more.”

14Joseph said to them, “It is like I told you, saying, ‘You are spies!’

15By this you shall be tested. By the life of Pharaoh, you shall not go out from here, unless your youngest brother comes here.

16Send one of you, and let him get your brother, and you shall be bound, that your words may be tested, whether there is truth in you, or else by the life of Pharaoh surely you are spies.”

17He put them all together into custody for three days.

18Joseph said to them the third day, “Do this, and live, for I fear God.

19If you are honest men, then let one of your brothers be bound in your prison; but you go, carry grain for the famine of your houses.

20Bring your youngest brother to me; so will your words be verified, and you won’t die.” They did so.

21They said to one another, “We are certainly guilty concerning our brother, in that we saw the distress of his soul, when he begged us, and we wouldn’t listen. Therefore this distress has come upon us.”

22Reuben answered them, saying, “Didn’t I tell you, saying, ‘Don’t sin against the child,’ and you wouldn’t listen? Therefore also, behold, his blood is required.”

23They didn’t know that Joseph understood them; for there was an interpreter between them.

24He turned himself away from them, and wept. Then he returned to them, and spoke to them, and took Simeon from amongst them, and bound him before their eyes.

25Then Joseph gave a command to fill their bags with grain, and to restore each man’s money into his sack, and to give them food for the way. So it was done to them.

26They loaded their donkeys with their grain, and departed from there.

27As one of them opened his sack to give his donkey food in the lodging place, he saw his money. Behold, it was in the mouth of his sack.

28He said to his brothers, “My money is restored! Behold, it is in my sack!” Their hearts failed them, and they turned trembling to one another, saying, “What is this that God has done to us?”

29They came to Jacob their father, to the land of Canaan, and told him all that had happened to them, saying,

30“The man, the lord of the land, spoke roughly with us, and took us for spies of the country.

31We said to him, ‘We are honest men. We are no spies.

32We are twelve brothers, sons of our father; one is no more, and the youngest is today with our father in the land of Canaan.’

33The man, the lord of the land, said to us, ‘By this I will know that you are honest men: leave one of your brothers with me, and take grain for the famine of your houses, and go your way.

34Bring your youngest brother to me. Then I will know that you are not spies, but that you are honest men. So I will deliver your brother to you, and you shall trade in the land.’”

35As they emptied their sacks, behold, each man’s bundle of money was in his sack. When they and their father saw their bundles of money, they were afraid.

36Jacob, their father, said to them, “You have bereaved me of my children! Joseph is no more, Simeon is no more, and you want to take Benjamin away. All these things are against me.”

37Reuben spoke to his father, saying, “Kill my two sons, if I don’t bring him to you. Entrust him to my care, and I will bring him to you again.”

38He said, “My son shall not go down with you; for his brother is dead, and he only is left. If harm happens to him along the way in which you go, then you will bring down my grey hairs with sorrow to Sheol.”

1Ông Gia-cóp thấy bên Ai-cập có lúa bán, liền nói với các con trai : “Sao các con cứ ngồi nhìn nhau ?”

2Rồi ông nói : “Cha nghe nói bên Ai-cập có lúa bán ; các con hãy xuống đó mua lúa về, để chúng ta sống chứ không phải chết.”

3Mười người anh ông Giu-se bèn xuống mua lúa mì ở Ai-cập.

4Nhưng Ben-gia-min, em của ông Giu-se, thì ông Gia-cóp không sai đi với các anh, vì ông nói : “Lỡ ra nó gặp tai hoạ.”

5Giữa đám người đến mua lúa, cũng có mặt các con ông Ít-ra-en, vì đất Ca-na-an bị đói kém.

6Ông Giu-se bấy giờ có toàn quyền trong xứ, và ông bán lúa cho toàn dân trong xứ. Các anh ông Giu-se đến và cúi sấp mặt xuống đất lạy ông.

7Vừa nhìn thấy các anh mình, ông Giu-se nhận ra họ, nhưng làm như người xa lạ đối với họ, và nói với họ cách cứng cỏi. Ông hỏi họ : “Các người từ đâu đến ?” Họ đáp : “Thưa từ đất Ca-na-an, để mua lương thực.”

8Ông Giu-se nhận ra các anh, nhưng họ không nhận ra ông.

9Ông Giu-se nhớ lại những giấc chiêm bao của ông liên quan đến họ, nên nói với họ : “Các người là bọn do thám. Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

10Họ nói : “Thưa ngài, không phải đâu ! Các tôi tớ ngài đến để mua lương thực.

11Chúng tôi đều là con cùng một cha, chúng tôi là người lương thiện ; các tôi tớ ngài không phải là bọn do thám.”

12Ông nói với họ : “Không ! Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

13Họ nói : “Các tôi tớ ngài là mười hai anh em, chúng tôi là con cùng một cha, ở đất Ca-na-an. Đứa út hiện đang ở với cha chúng tôi, còn một đứa thì không còn nữa.”

14Ông Giu-se bảo họ : “Đúng như ta đã nói với các người : các người là bọn do thám !

15Ta sẽ thử thách các người như thế này : Ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người sẽ không được ra khỏi đây, trước khi đứa em út của các người đến.

16Hãy cho một anh em về tìm đứa em, còn các người thì phải ở tù. Ta sẽ thử xem lời các người nói có đúng sự thật hay không. Bằng không, ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người là bọn do thám.”

17Rồi ông giam giữ họ ba ngày.

18Đến ngày thứ ba, ông Giu-se bảo họ : “Các người muốn sống thì hãy làm thế này, vì ta kính sợ Thiên Chúa.

19Nếu các người là những kẻ lương thiện, thì một anh em cứ phải chịu giam trong nhà tù này, còn các người khác thì hãy ra đi, đem lúa về cho gia đình khỏi đói.

20Rồi các người hãy đem đứa em út đến cho ta. Bấy giờ sẽ rõ là các người nói đúng, và các người sẽ không phải chết.” Họ đã làm như vậy.

21Họ bảo nhau : “Than ôi ! Chúng ta có lỗi với em chúng ta : chúng ta đã thấy nó phải ngặt nghèo. Nó đã năn nỉ chúng ta, nhưng chúng ta chẳng nghe. Chính vì thế mà chúng ta gặp cảnh ngặt nghèo này.”

22Ông Rưu-vên trả lời họ rằng : “Tôi đã chẳng bảo các chú thế này sao : ‘Đừng phạm tội hại đến thằng bé !’ nhưng các chú đã không chịu nghe. Bây giờ thì phải đền nợ máu nó !”

23Họ không biết rằng ông Giu-se hiểu được, vì giữa ông và họ có người phiên dịch.

24Bấy giờ ông lánh ra chỗ khác mà khóc, sau đó mới trở lại nói chuyện với họ. Trong số họ, ông bắt ông Si-mê-ôn và cho trói trước mặt họ.

25Rồi ông Giu-se truyền đổ đầy lúa mì vào bao bị của họ, và truyền trả lại bạc : của ai thì để vào bao người ấy, đồng thời cho họ lương thực ăn đường. Ông đã xử sự với họ như thế.

26Họ chất lúa của mình lên lưng lừa và đi khỏi đó.

27Tại nơi họ dừng lại nghỉ đêm, một người trong bọn họ mở bao của mình để cho lừa ăn, thì thấy bạc của mình : bạc ấy ở miệng bao lúa mì.

28Người ấy nói với anh em mình : “Người ta đã trả lại bạc của tôi ! Nó ở trong bao lúa mì của tôi đây này !” Họ hết hồn hết vía, kinh hoàng nói với nhau : “Thiên Chúa làm gì cho chúng ta thế này !”

29Khi trở về với ông Gia-cóp, cha họ, ở đất Ca-na-an, họ thuật lại cho ông mọi việc đã xảy đến với họ ; họ nói :

30“Ông chúa xứ ấy đã ăn nói với chúng con cách cứng cỏi, và coi chúng con là bọn người đến do thám xứ ấy.

31Chúng con nói với ông ta : ‘Chúng tôi là người lương thiện, không phải là bọn do thám.

32Chúng tôi là mười hai anh em, con cùng một cha. Một đứa không còn nữa, đứa út thì hiện đang ở với cha chúng tôi tại đất Ca-na-an.’

33Nhưng ông chúa xứ ấy bảo chúng con : ‘Căn cứ vào điều này, ta sẽ biết các người là những kẻ lương thiện : các người hãy để một anh em ở lại với ta, hãy lãnh phần lương thực cứu đói cho gia đình và ra đi.

34Các người hãy đem đứa em út đến cho ta ; như vậy, ta sẽ biết các người không phải là bọn do thám, nhưng là người lương thiện. Ta sẽ trả lại người anh em kia, và các người sẽ có thể đi lại mua bán trong xứ.’”

35Khi họ đổ bao ra, thì mỗi người thấy trong bao có túi bạc của mình. Thấy những túi bạc, họ và cha họ phát sợ.

36Ông Gia-cóp, cha họ, bảo : “Chúng mày cướp con tao ! Giu-se không còn nữa, Si-mê-ôn không còn nữa, mà Ben-gia-min, chúng mày cũng muốn bắt đem đi ! Mọi chuyện đổ lên đầu tao !”

37Ông Rưu-vên nói với cha : “Cha cứ giết hai đứa con trai của con đi, nếu con không đưa em về cho cha ! Cha cứ giao em cho con, và chính con sẽ đem nó về cho cha.”

38Nhưng ông đáp : “Con tao sẽ không xuống đó với chúng mày, vì anh nó đã chết, chỉ còn lại một mình nó thôi. Nó mà gặp tai hoạ trong chuyến đi chúng mày sắp thực hiện, thì chúng mày sẽ làm cho kẻ bạc đầu này phải buồn sầu mà xuống âm phủ.”