Proverbs

1Vinh dự đến với người khờ dại,cũng hiếm như mưa ngày mùa, như tuyết tháng hạ.

2Lời nguyền rủa vô cớ chẳng tới đâu,như chim sẻ bay đi, chim én liệng lại.

3Roi dành cho ngựa, cương cho lừa,đòn vọt cho lưng đứa ngu si.

4Đừng đối đáp người khờ dại như sự khờ dại của nó,kẻo con cũng giống như nó.

5Phải dùng lý luận ngớ ngẩn đáp người khờ dại,để nó đừng thấy như là nó khôn.

6Dùng một đần truyền tin tức,chẳng khác gì tự đầu độc, tự chặt chân.

7Châm ngôn trong miệng người khờ dại,khác nào chân bại trong thân thể người què.

8Ca tụng người khờ dạinhư cột đá vào ná.

9Châm ngôn trong miệng người ngu dại,như cành gai trong tay người say.

10Mướn người dại, người lang thang làm lụng,họ sẽ như người cầm cung bắn phá tứ tung.

11Người ngu lặp lại điều khờ dại nó đã trót làm,như chó mửa ra rồi liếm lại.

12Một người tự phụ cho mình là khôn,còn tệ hại hơn một người đần độn.

13Người lười biếng nói rằng: “Có con sư tử ngoài đường!Một con sư tử gầm thét ngoài phố!”

14Cửa xoay trên bản lề thể nào,người lười biếng cũng xoay trở trên giường thể ấy.

15Người biếng nhác đặt tay mình vào đĩa,nhưng rồi thôi, không đưa lên miệng mình.

16Tuy nhiên, hắn tự cho rằng mình khôn ngoanhơn bảy người thông sáng khác.

17Người đi ngoài đường thấy đám cãi nhau,vô cớ mà can thiệp, khác nào kéo tai con chó vậy.

18Người nào lừa gạt bạn mìnhrồi nói rằng: “Tôi chỉ đùa thôi.”

19Cũng như người điên ném than lửa,bắn tên gây chết chóc.

20Không có lửa nếu không củi, không dầu,không bất bình nếu không nói hành, nói xấu.

21Người nhanh giận nhạy chuyện rầy rà,như than, như củi, mau cháy bùng ra.

22Lời rỉ tai như của ngon vật lạ,nuốt vào, thỏa lòng mát dạ.

23Lời hoa mỹ che đậy lòng độc ác,như lớp men bóng bẩy bao ngoài bình đất rẻ tiền.

24Người quỷ quyệt dùng lời xảo trá,nhưng trong lòng chất chứa gian manh.

25Khi nó nói lời dịu ngọt đừng tin,vì lòng nó chứa bảy điều gớm ghiếc.

26Chúng nói nhân nói nghĩa đủ điều,nhưng bộ mặt thật sẽ phô bày nơi công chúng.

27Ai gài bẫy sẽ rơi vào bẫy,lăn đá hại người, lại bị đá đè nát thân.

28Nói dối, nói nịnh người nó chẳng thương,gây nên tai hại khôn lường?

Similitudes and Instructions

1Like snow in summer and rain at harvest,honor does not befit a fool.

2Like a fluttering sparrow or darting swallow,an undeserved curse does not come to rest.

3A whip for the horse, a bridle for the donkey,and a rod for the backs of fools!

4Do not answer a fool according to his folly,or you yourself will be like him.

5Answer a fool according to his folly,lest he become wise in his own eyes.

6Like cutting off one’s own feet or drinking violenceis the sending of a message by the hand of a fool.

7Like lame legs hanging limpis a proverb in the mouth of a fool.

8Like binding a stone into a slingis the giving of honor to a fool.

9Like a thorn that goes into the hand of a drunkardis a proverb in the mouth of a fool.

10Like an archer who wounds at randomis he who hires a fool or passerby.

11As a dog returns to its vomit,so a fool repeats his folly.

12Do you see a man who is wise in his own eyes?There is more hope for a fool than for him.

13The slacker says, “A lion is in the road!A fierce lion roams the public square!”

14As a door turns on its hinges,so the slacker turns on his bed.

15The slacker buries his hand in the dish;it wearies him to bring it back to his mouth.

16The slacker is wiser in his own eyesthan seven men who answer discreetly.

17Like one who grabs a dog by the earsis a passerby who meddles in a quarrel not his own.

18Like a madman shooting firebrandsand deadly arrows,

19so is the man who deceives his neighborand says, “I was only joking!”

20Without wood, a fire goes out;without gossip, a conflict ceases.

21Like charcoal for embers and wood for fire,so is a quarrelsome man for kindling strife.

22The words of a gossip are like choice morselsthat go down into the inmost being.

23Like glaze covering an earthen vesselare burninglips and a wicked heart.

24A hateful man disguises himself with his speech, but he lays up deceit in his heart.

25When he speaks graciously, do not believe him,for seven abominations fill his heart.

26Though his hatred is concealed by deception,his wickedness will be exposed in the assembly.

27He who digs a pit will fall into it,and he who rolls a stone will have it roll back on him.

28A lying tongue hates those it crushes,and a flattering mouth causes ruin.