Proverbs

1Когда сядешь вкушать пищу с властелином, то тщательно наблюдай, что перед тобою,

2и поставь преграду в гортани твоей, если ты алчен.

3Не прельщайся лакомыми яствами его; это - обманчивая пища.

4Не заботься о том, чтобы нажить богатство; оставь такие мысли твои.

5Устремишь глаза твои на него, и - его уже нет; потому что оно сделает себе крылья и, как орел, улетит к небу.

6Не вкушай пищи у человека завистливого и не прельщайся лакомыми яствами его;

7потому что, каковы мысли в душе его, таков и он; “Ешь и пей”, говорит он тебе, а сердце его не с тобою.

8Кусок, который ты съел, изблюешь, и добрые слова твои ты потратишь напрасно.

9В уши глупого не говори, потому что он презрит разумные слова твои.

10Не передвигай межи давней и на поля сирот не заходи,

11потому что Защитник их силен; Он вступится в дело их с тобою.

12Приложи сердце твое к учению и уши твои - к умным словам.

13Не оставляй юноши без наказания: если накажешь его розгою, он не умрет;

14ты накажешь его розгою и спасешь душу его от преисподней.

15Сын мой! если сердце твое будет мудро, то порадуется и мое сердце;

16и внутренности мои будут радоваться, когда уста твои будут говорить правое.

17Да не завидует сердце твое грешникам, но да пребудет оно во все дни в страхе Господнем;

18потому что есть будущность, и надежда твоя не потеряна.

19Слушай, сын мой, и будь мудр, и направляй сердце твое на прямой путь.

20Не будь между упивающимися вином, между пресыщающимися мясом:

21потому что пьяница и пресыщающийся обеднеют, и сонливость оденет в рубище.

22Слушайся отца твоего: он родил тебя; и не пренебрегай матери твоей, когда она и состарится.

23Купи истину и не продавай мудрости и учения и разума.

24Торжествует отец праведника, и родивший мудрого радуется о нем.

25Да веселится отец твой и да торжествует мать твоя, родившая тебя.

26Сын мой! отдай сердце твое мне, и глаза твои да наблюдают пути мои,

27потому что блудница - глубокая пропасть, и чужая жена - тесный колодезь;

28она, как разбойник, сидит в засаде и умножает между людьми законопреступников.

29У кого вой? у кого стон? у кого ссоры? у кого горе? у кого раны без причины? у кого багровые глаза?

30У тех, которые долго сидят за вином, которые приходят отыскивать вина приправленного.

31Не смотри на вино, как оно краснеет, как оно искрится в чаше, как оно ухаживается ровно:

32впоследствии, как змей, оно укусит, и ужалит, как аспид;

33глаза твои будут смотреть на чужих жен, и сердце твое заговорит развратное,

34и ты будешь, как спящий среди моря и как спящий на верху мачты.

35И скажешь: “Били меня, мне не было больно; толкали меня, я не чувствовал. Когда проснусь, опять буду искать того же”.

1Khi con ngồi ăn uống với người quyền thế,hãy để ý cẩn thận người ngồi trước mặt con.

2Nếu con ham ăn,hãy để con dao nơi họng con.

3Chớ thèm các món cao lương mỹ vị,vì của ngon rượu ngọt là cạm bẫy giăng.

4Đừng nhọc công khổ trí làm giàu.Hãy sáng suốt khôn ngoan biết lúc phải dừng lại.

5Con có liếc mắt nhìn sự giàu sang,thì giàu có phù du hết rất mau, như đại bàng vỗ cánh bay mất.

6Chớ ăn của người có lòng keo kiệt;cũng đừng thèm cao lương mỹ vị họ mời.

7Miệng mời nhưng lòng họ chẳng muốn con ăn,điều họ nghĩ mới chính thật con người của họ.

8Con sẽ phải nôn hết món ăn ra,và phí cả lời khen tặng con đã nói.

9Đừng tốn công nói với người dại,vì hắn sẽ khinh thường lời khôn ngoan của con.

10Chớ dời ranh giới cũ;và đừng chiếm đoạt đất người mồ côi.

11Vì Đấng Cứu Chuộc họ là Đấng năng quyền;sẽ bênh vực họ và khép tội con.

12Chuyên lòng tiếp nhận dạy dỗ;lắng tai đón nghe tri thức.

13Đừng bỏ qua việc sửa dạy con cái.Roi vọt không làm nó chết đâu.

14Người dùng roi sửa dạy con,là cứu linh hồn nó khỏi hư vong.

15Con ơi, nếu lòng con khôn ngoan,thì chính lòng ta cũng vui mừng;

16Phải, lòng dạ ta sẽ mừng rỡ,khi miệng con nói điều ngay thẳng.

17Chớ hiềm tị vì người gian được may mắn,nhưng đem lòng kính sợ Chúa Hằng Hữu ngày đêm.

18Tương lai con sẽ trong sáng;hy vọng thành đạt là điều chắc chắn.

19Con ơi, hãy lắng nghe và trở nên khôn ngoan:Hãy hướng lòng con vào đường chính đáng.

20Chớ kết bạn với người nghiện rượu,hoặc với người ham ăn,

21vì tương lai họ khó khăn, cơ hàn,và người mê ngủ sẽ rách rưới tơi bời.

22Lắng tai nghe lời khuyên dạy của cha,khi mẹ yếu già, con chớ khinh khi.

23Phải mua chân lý và đừng bao giờ bán nó;cũng đừng bán khôn ngoan, học thức, và lương tri.

24Có con ngay lành, lòng cha mừng rỡ.Có con khôn ngoan, vui lòng hớn hở.

25Nguyện cha và mẹ con vui mừng!Nguyện người sinh ra con được rạng rỡ vui mừng.

26Con hãy dâng lòng con cho cha.Để mắt con chăm chú đường lối cha.

27Vì gái điếm là hố sâu,dâm phụ là giếng thẳm.

28Nó rình rập mồi ngon,gây cho số người bất nghĩa gia tăng.

29Ai phiền muộn? Ai đau khổ?Ai tranh cạnh? Ai thở than? Mắt đỏ ngầu, mình thương tích?

30Đó là người chè chén, la cà,nhấm nháp các thứ rượu pha.

31Chớ mê mẩn nhìn ly rượu hồng, nó đỏ đẹp thật,nó óng ánh làm sao; tuôn chảy dễ dàng.

32Nhưng rồi ra con sẽ bị rượu cắn như rắn;nọc độc nó như rắn lục.

33Mắt con sẽ thấy những điều kỳ lạ,và lòng con đầy dẫy điều xấu xa.

34Con sẽ như người đi giữa biển cả,dập dồi như thể leo lên cột buồm.

35Con nói: “Họ đánh tôi, nhưng sao tôi chẳng đau.Tôi không cảm biết khi bị họ đánh.Bao giờ tôi tỉnh lại đây để tôi còn tìm uống nữa?”