Genesis

1Ông Gia-cóp nghe được những lời của các con trai ông La-ban nói rằng : “Gia-cóp đã lấy tất cả tài sản của cha chúng ta, và nhờ tài sản của cha chúng ta mà làm nên cơ đồ ấy.”

2Ông Gia-cóp nhìn nét mặt ông La-ban và thấy rằng, đối với mình, cha không còn như xưa nữa.

3ĐỨC CHÚA phán với ông Gia-cóp : “Hãy trở về quê cha đất tổ, về với họ hàng ngươi : Ta sẽ ở với ngươi.”

4Ông Gia-cóp sai người đi gọi bà Ra-khen và bà Lê-a ra ngoài đồng, đến chỗ đàn chiên dê của ông.

5Ông nói với họ : “Tôi thấy rằng nét mặt của cha các bà đối với tôi không còn như xưa nữa ; nhưng Thiên Chúa của cha tôi đã ở với tôi.

6Chính các bà biết rằng tôi đã phục vụ cha các bà bằng tất cả sức lực của tôi.

7Cha các bà đã đánh lừa tôi, và đã đổi công xá của tôi mười lần, nhưng Thiên Chúa đã không để cho ông ấy làm hại tôi.

8Mỗi khi ông nói : ‘Những con lốm đốm sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con lốm đốm ; mỗi khi ông nói : ‘Những con vằn sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con vằn.

9Thiên Chúa đã lấy đàn vật của cha các bà mà cho tôi.

10Vào thời chiên dê giao nhau, tôi ngước mắt lên và chiêm bao thấy rằng : những con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang.

11Sứ thần của Thiên Chúa nói với tôi trong giấc chiêm bao : ‘Gia-cóp !’ Tôi thưa : ‘Dạ, con đây !’

12Người phán : ‘Ngước mắt lên mà nhìn : mọi con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang, vì La-ban đối xử với ngươi thế nào, Ta đã thấy hết.

13Ta là Thiên Chúa, Đấng đã hiện ra với ngươi ở Bết Ên, nơi ngươi đã xức dầu một trụ đá, nơi ngươi đã khấn hứa với Ta. Giờ đây, đứng lên ! Ra khỏi đất này mà trở về quê hương ngươi.’”

14Bà Ra-khen và Lê-a trả lời ông rằng : “Nào chúng tôi còn được chung phần và hưởng cơ nghiệp trong nhà cha chúng tôi nữa đâu ?

15Chúng tôi chẳng bị cha coi là người xa lạ đó sao ? Vì cha đã bán chúng tôi đi, lại còn nuốt ngon tiền bạc của chúng tôi.

16Vâng, tất cả tài sản Thiên Chúa đã lấy của cha chúng tôi thì thuộc về chúng ta và con cái chúng ta. Giờ đây mọi điều Thiên Chúa đã phán với ông, ông cứ làm.”

17Ông Gia-cóp đứng lên, đưa các con và các bà vợ lên lạc đà.

18Ông đưa tất cả đàn vật và mọi tài sản ông đã gây được, đàn vật riêng của ông mà ông đã gây được ở Pát-đan A-ram, để đi về với ông I-xa-ác, cha ông, ở đất Ca-na-an.

19Trong lúc ông La-ban đi xén lông chiên, thì bà Ra-khen lấy trộm các tượng thần của cha bà.

20Ông Gia-cóp đánh lừa ông La-ban, người A-ram, không cho ông ấy biết mình đi trốn.

21Ông trốn đi với tất cả những gì thuộc về ông ; ông đứng lên, sang Sông Cả và hướng thẳng về núi Ga-la-át.

22Sang ngày thứ ba, người ta báo cho ông La-ban biết ông Gia-cóp đã trốn đi.

23Ông đem anh em họ hàng đi với mình, rượt theo ông Gia-cóp bảy ngày đường, và đuổi kịp ông này ở núi Ga-la-át.

24Ban đêm Thiên Chúa đến báo mộng cho ông La-ban, người A-ram, rằng : “Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.”

25Ông La-ban theo kịp ông Gia-cóp. Ông Gia-cóp đã cắm lều trên núi ; ông La-ban với các anh em họ hàng cũng cắm lều trên núi Ga-la-át.

26Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Con đã làm gì thế ? Con đã đánh lừa cha mà đem các con gái cha đi như thể tù chiến tranh.

27Tại sao con đã lén lút trốn đi và đã lừa cha, không cho cha biết, để cha còn tiễn đưa con trong niềm vui tiếng hát, trong tiếng trống tiếng đàn ?

28Con đã không để cho cha hôn con hôn cháu cha. Thật con đã hành động ngu xuẩn !

29Cha có đủ khả năng làm hại các con, nhưng đêm qua Thiên Chúa của cha các con đã phán với cha rằng : ‘Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.’

30Bây giờ thì con đi vì quá nhớ nhà cha con, nhưng tại sao con lại lấy trộm các thần của cha ?”

31Ông Gia-cóp đáp lại ông La-ban : “Vì con sợ, và con tự bảo : Có khi cha sẽ dùng sức mạnh mà đoạt lại các con gái của cha.

32Còn nếu cha tìm được các thần của cha nơi người nào, thì người ấy không được sống nữa. Có anh em họ hàng của cha con ta chứng kiến, xin cha nhận ra cái gì là của cha trong những thứ con có ở đây, và cứ lấy lại.” Ông Gia-cóp không biết rằng bà Ra-khen đã lấy trộm các tượng ấy.

33Ông La-ban vào lều ông Gia-cóp, rồi vào lều bà Lê-a và lều hai người nữ tỳ, nhưng không tìm thấy gì. Ông ra khỏi lều bà Lê-a và vào lều bà Ra-khen.

34Bà Ra-khen đã lấy các tượng thần, để trong yên lạc đà rồi ngồi lên trên. Ông La-ban lục lọi khắp cả lều mà không tìm thấy.

35Bà thưa với cha : “Xin ngài đừng nổi nóng nếu con không thể đứng lên trước mặt ngài, vì con đang có điều thường xảy đến cho đàn bà.” Ông tìm tòi, nhưng không thấy các tượng thần.

36Bấy giờ, ông Gia-cóp nổi nóng và trách móc ông La-ban ; ông lên tiếng nói với ông La-ban : “Con có tội có lỗi gì mà cha cứ theo con gắt gao như vậy ?

37Lục lọi tất cả đồ đạc của con, cha có tìm được đồ đạc gì của nhà cha không ? Cha cứ đưa ra đây trước mặt anh em họ hàng của con và anh em họ hàng của cha, để họ phân xử cho đôi bên.

38Suốt hai mươi năm con đã ở với cha, chiên cái dê cái của cha không hề sẩy thai, con không hề ăn con chiên đực nào trong đàn vật của cha.

39Con vật bị cắn xé, con không đưa về cho cha, chính con chịu đền ; con bị mất trộm con nào ban ngày hay ban đêm, cha đều đòi con phải trả.

40Ban ngày con bị nắng thiêu, ban đêm con bị lạnh buốt, không sao chợp mắt ngủ được.

41Con ở nhà cha đã được hai mươi năm, con đã phục vụ cha được mười bốn năm để được hai cô con gái của cha, sáu năm để được chiên của cha, cha đã đổi công xá của con mười lần.

42Giả như Thiên Chúa của cha con, là Thiên Chúa ông Áp-ra-ham thờ và là Đấng ông I-xa-ác khiếp sợ, đã không ở với con, thì bây giờ hẳn cha đã để con về tay không. Thiên Chúa đã thấy cảnh khổ cực và công lao vất vả của con, và đêm qua Người đã phân xử.”

43Ông La-ban đáp lại ông Gia-cóp : “Các cô này là con gái của cha, các cháu này là cháu của cha, chiên dê này là chiên dê của cha, tất cả những gì con thấy đều là của cha. Hôm nay cha có thể làm gì cho các con gái của cha, hoặc cho những đứa con chúng đã sinh ra ?

44Bây giờ, nào cha con ta hãy lập giao ước, giao ước đó sẽ làm chứng giữa cha con ta.”

45Ông Gia-cóp lấy một tảng đá dựng lên làm trụ.

46Ông Gia-cóp nói với anh em họ hàng mình : “Hãy nhặt đá.” Họ lấy đá làm thành một đống. Họ ăn tại đó, trên đống đá ấy.

47Ông La-ban gọi chỗ đó là Giơ-ga Xa-ha-đu-tha, còn ông Gia-cóp thì gọi là Ga-lơ-ét.

48Ông La-ban nói : “Đống đá này hôm nay làm chứng giữa cha con ta.” Vì thế, người ta gọi nó là Ga-lơ-ét

49và cũng gọi là Mít-pa, vì ông nói : “Xin ĐỨC CHÚA canh giữ giữa cha con ta, khi chúng ta khuất mặt nhau.

50Nếu con hành hạ các con gái cha, và nếu ngoài các con gái cha, con còn lấy thêm vợ khác, thì dù không có ai ở với chúng ta, con hãy coi chừng : Thiên Chúa làm chứng giữa cha con ta.”

51Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Đây đống đá này, và đây trụ đá cha đã đặt giữa cha và con.

52Đống đá này làm chứng và trụ đá này cũng làm chứng rằng cha không được vượt qua đống đá này sang bên con, và con cũng không được vượt qua đống đá này và trụ đá này sang bên cha với ý đồ xấu.

53Xin Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham và Thiên Chúa của ông Na-kho –Thiên Chúa của cha các ngài– xét xử giữa chúng ta.” Ông Gia-cóp đã thề nhân danh Đấng mà cha ông là I-xa-ác khiếp sợ.

54Ông dâng lễ tế trên núi và mời anh em họ hàng đến dùng bữa. Họ dùng bữa và nghỉ đêm trên núi.

55Этот перевод не включает этот отрывок.

1But after that he heard the words of the sons of Laban, saying: Jacob hath taken away all that was our father’s, and being enriched by his substance is become great:

2And perceiving also that Laban’s countenance was not towards him as yesterday and the other day,

3Especially the Lord saying to him: Return into the land of thy fathers, and to thy kindred, and I will be with thee.

4He sent, and called Rachel and Lia into the field, where he fed the flocks,

5And said to them: I see your father’s countenance is not towards me as yesterday and the other day: but the God of my father hath been with me.

6And you know that I have served your father to the uttermost of my power.

7Yea, your father also hath overreached me, and hath changed my wages ten times: and yet God hath not suffered him to hurt me.

8If at any time he said: The speckled shall be thy wages: all the sheep brought forth speckled: but when he said on the contrary: Thou shalt take all the white ones for thy wages: all the flocks brought forth white ones.

9And God hath taken your father’s substance, and given it to me.

10For after that time came of the ewes conceiving, I lifted up my eyes, and saw in my sleep that the males which leaped upon the females were of divers colours, and spotted, and speckled.

11And the angel of God said to me in my sleep: Jacob? And I answered: Here I am.

12And he said: Lift up thy eyes, and see that all the males leaping upon the females, are of divers colours, spotted, and speckled. For I have seen all that Laban hath done to thee.

13I am the God of Bethel, where thou didst anoint the stone, and make a vow to me. Now therefore arise, and go out of this land, and return into thy native country.

14And Rachel and Lia answered: Have we any thing left among the goods and inheritance of our father’s house?

15Hath he not counted us as strangers and sold us, and eaten up the price of us?

16But God hath taken our father’s riches, and delivered them to us, and to our children: wherefore do all that God hath commanded thee.

17Then Jacob rose up, and having set his children and wives upon camels, went his way.

18And he took all his substance, and flocks, and whatsoever he had gotten in Mesopotamia, and went forward to Isaac his father to the land of Chanaan.

19At that time Laban was gone to shear his sheep, and Rachel stole away her father’s idols.

20And Jacob would not confess to his father in law that he was flying away.

21And when he was gone, together with all that belonged to him, and having passed the river, was going on towards mount Galaad,

22It was told Laban on the third day that Jacob fled.

23And he took his brethren with him, and pursued after him seven days; and overtook him in the mount of Galaad.

24And he saw in a dream God saying to him: Take heed thou speak not any thing harshly against Jacob.

25Now Jacob had pitched his tent in the mountain: and when he with his brethren had overtaken him, he pitched his tent in the same mount of Galaad.

26And he said to Jacob: Why hast thou done thus, to carry away, without my knowledge, my daughters, as captives taken with the sword.

27Why wouldst thou run away privately and not acquaint me, that I might have brought thee on the way with joy, and with songs, and with timbrels, and with harps?

28Thou hast not suffered me to kiss my sons and daughters: thou hast done foolishly: and now, indeed,

29It is in my power to return thee evil: but the God of your father said to me yesterday: Take heed thou speak not any thing harshly against Jacob.

30Suppose thou didst desire to go to thy friends, and hadst a longing after thy father’s house: why hast thou stolen away my gods?

31Jacob answered: That I departed unknown to thee, it was for fear lest thou wouldst take away thy daughters by force.

32But whereas thou chargest me with theft: with whomsoever thou shalt find thy gods, let him be slain before our brethren. Search, and if thou find any of thy things with me, take them away. Now when he said this, he knew not that Rachel had stolen the idols.

33So Laban went into the tent of Jacob, and of Lia, and of both the handmaids, and found them not. And when he was entered into Rachel’s tent,

34She in haste hid the idols under the camel’s furniture, and sat upon them: and when he had searched all the tent, and found nothing,

35She said: Let not my lord be angry that I cannot rise up before thee, because it has now happened to me, according to the custom of women, So his careful search was in vain.

36And Jacob being angry, said in a chiding manner: For what fault of mine, and for what offence on my part hast thou so hotly pursued me,

37And searched all my household stuff? What hast thou found of all the substance of thy house? lay it here before my brethren, and thy brethren, and let them judge between me and thee.

38Have I therefore been with thee twenty years? thy ewes and goats were not barren, the rams of thy flocks I did not eat:

39Neither did I show thee that which the beast had torn, I made good all the damage: whatsoever was lost by theft, thou didst exact it of me:

40Day and night was I parched with heat, and with frost, and sleep departed from my eyes.

41And in this manner have I served thee in thy house twenty years, fourteen for thy daughters, and six for thy flocks: thou hast changed also my wages ten times.

42Unless the God of my father Abraham, and the fear of Isaac had stood by me, peradventure now thou hadst sent me away naked: God beheld my affliction and the labour of my hands, and rebuked thee yesterday.

43Laban answered him: The daughters are mine and the children, and thy flocks, and all things that thou seest are mine: what can I do to my children, and grandchildren?

44Come therefore, let us enter into a league: that it may be for a testimony between me and thee.

45And Jacob took a stone, and set it up for a title:

46And he said to his brethren: Bring hither stones. And they gathering stones together, made a heap, and they ate upon it.

47And Laban called it The witness heap: and Jacob, The hillock of testimony: each of them according to the propriety of his language.

48And Laban said: This heap shall be a witness between me and thee this day, and therefore the name thereof was called Galaad, that is, The witness heap.

49The Lord behold and judge between us when we shall be gone one from the other.

50If thou afflict my daughters, and if thou bring in other wives over them: none is witness of our speech but God, who is present and beholdeth.

51And he said again to Jacob: Behold, this heap, and the stone which I have set up between me and thee,

52Shall be a witness: this heap, I say, and the stone, be they for a testimony, if either I shall pass beyond it going towards thee, or thou shalt pass beyond it, thinking harm to me.

53The God of Abraham, and the God of Nachor, the God of their father, judge between us. And Jacob swore by the fear of his father Isaac.

54And after he had offered sacrifices in the mountain, he called his brethren to eat bread. And when they had eaten, they lodged there:

55But Laban arose in the night, and kissed his sons, and daughters, and blessed them: and returned to his place.