Proverbs

1Be not thou envious against evil men, neither desire to be with them.

2For their heart studieth destruction, and their lips talk of mischief.

3Through wisdom is an house builded; and by understanding it is established:

4And by knowledge shall the chambers be filled with all precious and pleasant riches.

5A wise man is strong; yea, a man of knowledge increaseth strength.

6For by wise counsel thou shalt make thy war: and in multitude of counsellors there is safety.

7Wisdom is too high for a fool: he openeth not his mouth in the gate.

8He that deviseth to do evil shall be called a mischievous person.

9The thought of foolishness is sin: and the scorner is an abomination to men.

10If thou faint in the day of adversity, thy strength is small.

11If thou forbear to deliver them that are drawn unto death, and those that are ready to be slain;

12If thou sayest, Behold, we knew it not; doth not he that pondereth the heart consider it? and he that keepeth thy soul, doth not he know it? and shall not he render to every man according to his works?

13My son, eat thou honey, because it is good; and the honeycomb, which is sweet to thy taste:

14So shall the knowledge of wisdom be unto thy soul: when thou hast found it, then there shall be a reward, and thy expectation shall not be cut off.

15Lay not wait, O wicked man, against the dwelling of the righteous; spoil not his resting place:

16For a just man falleth seven times, and riseth up again: but the wicked shall fall into mischief.

17Rejoice not when thine enemy falleth, and let not thine heart be glad when he stumbleth:

18Lest the LORD see it, and it displease him, and he turn away his wrath from him.

19Fret not thyself because of evil men, neither be thou envious at the wicked;

20For there shall be no reward to the evil man; the candle of the wicked shall be put out.

21My son, fear thou the LORD and the king: and meddle not with them that are given to change:

22For their calamity shall rise suddenly; and who knoweth the ruin of them both?

23These things also belong to the wise. It is not good to have respect of persons in judgment.

24He that saith unto the wicked, Thou art righteous; him shall the people curse, nations shall abhor him:

25But to them that rebuke him shall be delight, and a good blessing shall come upon them.

26Every man shall kiss his lips that giveth a right answer.

27Prepare thy work without, and make it fit for thyself in the field; and afterwards build thine house.

28Be not a witness against thy neighbour without cause; and deceive not with thy lips.

29Say not, I will do so to him as he hath done to me: I will render to the man according to his work.

30I went by the field of the slothful, and by the vineyard of the man void of understanding;

31And, lo, it was all grown over with thorns, and nettles had covered the face thereof, and the stone wall thereof was broken down.

32Then I saw, and considered it well: I looked upon it, and received instruction.

33Yet a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:

34So shall thy poverty come as one that travelleth; and thy want as an armed man.

1Chớ ganh tị người ác,cũng đừng mong kết bạn với họ.

2Vì lòng chúng đầy âm mưu bạo tàn,môi nói ra toàn lời nguy hại.

3Nhà cửa xây trên nền khôn ngoanvà được vững vàng do hiểu biết.

4Do tri thức các phòngđược đầy vật quý hiếm.

5Người khôn ngoan là người có sức lớn,người tri thức lại càng thêm năng lực.

6Đánh giặc phải nhờ mưu khôn ngoan;muốn chiến thắng, cần nhiều mưu sĩ.

7Với người dại, khôn ngoan là điều cao xa quá.Nơi cổng thành, nó chẳng dám hé miệng ra.

8Ai mưu tính điều ác,sẽ nổi danh là người gian xảo.

9Âm mưu của người dại là tội lỗi;người nhạo báng bị người ta ghê tởm.

10Chỉ người yếu hènmới sờn lòng trong ngày hoạn nạn.

11Hãy cứu người bị đưa đến cõi chết;hãy ngăn bước người lảo đảo đi đến chỗ tử vong.

12Đừng tự nói: “Chúng tôi chẳng biết chuyện gì cả.”Vì Đức Chúa Trời hiểu rõ lòng người, và Ngài nhìn thấy. Đấng canh giữ mạng sống con biết rõ con đã biết. Ngài sẽ báo trả mỗi người tùy việc họ đã làm.

13Con ơi, hãy ăn mật ong vì nó tốt,mật của tàn ong ngon ngọt cho miệng con.

14Cũng hãy biết rằng khôn ngoan ngọt ngào cho linh hồn con.Nếu con tìm được khôn ngoan, con sẽ tràn đầy hy vọng, và hy vọng của con sẽ không bị cắt đứt.

15Đừng rình rập nhà người công chính,cũng đừng cướp phá nơi ở của người,

16Vì người công chính vẫn đứng dậy, dù bị ngã bảy lần.Nhưng chỉ một tai vạ, người ác đã bại liệt ngay.

17Khi kẻ địch sa cơ, con chớ mừng;khi nó ngã, lòng con đừng hớn hở.

18Kẻo e Chúa Hằng Hữu không bằng lòngvà ngưng ra tay trừng phạt nó chăng.

19Chớ nóng lòng vì công việc người ác,đừng ganh tị khi người dữ thành đạt.

20Đời người ác không có tương lai;đèn người dữ nay mai sẽ tắt.

21Con ơi, phải kính sợ Chúa và tôn trọng vua.Đừng liên kết với bọn người phản loạn,

22vì họa tai sẽ đến bất ngờ.Ai lường được hình phạt của Chúa Hằng Hữu và vua?

Một Vài Châm Ngôn Khác

23Đây là lời của người khôn ngoan:Khi xét xử, đừng thiên vị ai cả.

24Ai tuyên bố với người ác rằng “Anh vô tội,”sẽ bị mọi người nguyền rủa không thôi.

25Ai trách phạt người ác, sẽ được mọi người ưa thích;và tràn đầy phước hạnh.

26Lời nói thẳngxuất phát từ tình thương.

27Lo làm ăn trong ngoài chu tất,rồi hãy tính đến việc cất nhà.

28Đừng vô cớ làm chứng hại láng giềng;môi miệng con đừng thốt ra lời dối trá.

29Chớ nói: “Tôi báo trả lại điều nó làm cho tôi!Tôi chỉ tốt với người tốt với tôi thôi!”

30Ta có qua ruộng một người kém siêng năng,và vườn nho của người ngu dại.

31Cỏ mọc um tùm, gai phủ giăng.Rào dậu điêu tàn nghiêng ngửa đổ.

32Quan sát cảnh ấy, ta để ý,suy xét, và học được rằng:

33Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—

34cảnh nghèo đến như kẻ trộm;bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.