Proverbs

The Excellence of Wisdom

1Does not wisdom call out,and understanding raise her voice?

2On the heights overlooking the road,at the crossroads she takes her stand.

3Beside the gates to the city,at the entrances she cries out:

4“To you, O men, I call out,and my cry is to the sons of men.

5O simple ones, learn to be shrewd;O fools, gain understanding.

6Listen, for I speak of noble things,and the opening of my lips will reveal right.

7For my mouth will speak the truth,and wickedness is detestable to my lips.

8All the words of my mouth are righteous;none are crooked or perverse.

9They are all plain to the discerning,and upright to those who find knowledge.

10Receive my instruction instead of silver,and knowledge rather than pure gold.

11For wisdom is more precious than rubies,and nothing you desire compares with her.

12I, wisdom, dwell together with prudence,and I find knowledge and discretion.

13To fear the LORD is to hate evil;I hate arrogant pride, evil conduct, and perverse speech.

14Counsel and sound judgment are mine;I have insight and strength.

15By me kings reign,and rulers enact just laws;

16By me princes rule,and all nobles who govern justly.

17I love those who love me,and those who seek me early shall find me.

18With me are riches and honor,enduring wealth and righteousness.

19My fruit is better than gold, pure gold,and my harvest surpasses choice silver.

20I walk in the way of righteousness,along the paths of justice,

21bestowing wealth on those who love meand making their treasuries full.

22The LORD created me as His first course,before His works of old.

23From everlasting I was established,from the beginning, before the earth began.

24When there were no watery depths, I was brought forth,when no springs were overflowing with water.

25Before the mountains were settled,before the hills, I was brought forth,

26before He made the land or fields,or any of the dust of the earth.

27I was there when He established the heavens,when He inscribed a circle on the face of the deep,

28when He established the clouds above,when the fountains of the deep gushed forth,

29when He set a boundary for the sea,so that the waters would not surpass His command, when He marked out the foundations of the earth.

30Then I was a skilled craftsman at His side,and His delightday by day, rejoicing always in His presence.

31I was rejoicing in His whole world,delighting together in the sons of men.

32Now therefore, my sons, listen to me,for blessed are those who keep my ways.

33Listen to instruction and be wise;do not ignore it.

34Blessed is the man who listens to me,watching daily at my doors, waiting at the posts of my doorway.

35For whoever finds me finds lifeand obtains the favor of the LORD.

36But he who fails to find me harms himself;all who hate me love death.”

Tiếng của Sự Người Khôn Ngoan

1Hãy lắng nghe tiếng Khôn Ngoan kêu gọi!Lắng nghe sự thông sáng lên tiếng!

2Sự khôn ngoan ở trên các đỉnh cao,nơi các góc đường, và tại các giao lộ.

3Nơi cổng thành, đường vào đô thị,bên thềm cửa, khôn ngoan kêu lớn tiếng:

4“Ta gọi ngươi, tất cả các ngươi!Ta gọi toàn thể loài người.

5Người đơn sơ nên hiểu lẽ khôn ngoan.Người dại phải có tâm sáng suốt.

6Hãy lắng nghe! Ta có điều quan trọng nói với ngươi.Mọi điều ta nói là lẽ phải,

7miệng ta truyền chân lý,môi ta ghét gian tà.

8Mọi lời ta đều ngay thật.Không có chút gian dối;

9Người thông sáng hiểu ra ngay,người tri thức chấp nhận liền.

10Đón nhận kiến thức, khuyên dạy ta,quý cho con hơn bắt được bạc vàng.

11Vì khôn ngoan quý hơn hồng ngọc.Không bảo vật nào có thể sánh với nó.

12Ta, Khôn Ngoan, đi chung với trí phán đoán.Ta biết sự tri thức và thận trọng.

13Kính sợ Chúa Hằng Hữu thì ghét điều ác.Vì thế, ta ghét kiêu căng và ngạo ngược, lối ác và miệng gian tà.

14Mưu lược và khôn khéo thuộc về ta.Ta thông sáng và đầy năng lực.

15Nhờ ta mà các vua cầm quyền,và những người cai trị ban sắc lệnh công bằng.

16Nhờ ta, nhà cầm quyền chăn dân,và các quý tộc xét xử công chính.

17Ta yêu những người yêu ta.Ai sớm tìm kiếm ta hẳn sẽ gặp.

18Ta có giàu sang và tôn trọng,công chính, và thịnh vượng lâu dài.

19Bông trái ta quý hơn vàng mười,hoa lợi ta hơn bạc vàng nguyên chất.

20Ta bước đi trong công chính,trên đường nẻo công bình.

21Ta cho người yêu ta hưởng giàu sang.Ta sẽ cho kho báu người luôn đầy dẫy.

22Chúa Hằng Hữu đã có ta từ buổi ban đầu,trước cả khi khai thiên lập địa.

23Ta hiện hữu, đời đời trong quá khứ,từ ban đầu, khi chưa có địa cầu.

24Ta hiện hữu khi chưa có đại dương vực thẳm,nước chưa tuôn từ nguồn suối mạch sông.

25Trước khi núi non được hình thành,đồi cao góp mặt, thì đã có ta—

26trước khi Chúa dựng trời xanh và đồng ruộngcùng cao nguyên trùng điệp.

27Ta đã hiện diện, khi Chúa dựng trời xanh,khi Ngài đặt vòng tròn trên mặt biển.

28Ta hiện diện khi Ngài giăng mây trời,đặt nguồn nước lớn dưới vực đại dương,

29Ta hiện diện khi Ngài định giới ranh biển cả,ban lệnh cho nước không được tràn khỏi bờ. Và khi Ngài dựng nền của đất,

30ta đã hiện diện bên Ngài, làm thợ cả.Với Chúa, ta là niềm vui hằng ngày, ta luôn hân hoan trước mặt Chúa.

31Vui mừng trong thế giới địa đàng,với loài người, ta thích thú vô cùng.

32Cho nên các con hãy nghe ta,phước cho ai theo đường lối ta.

33Chịu dạy dỗ, sống khôn ngoan.Đừng từ chối lời giáo huấn.

34Phước cho người nghe lời ta,ngày ngày trông ngoài cổng, chờ đợi trước cửa nhà!

35Vì ai tìm ta thì được sự sống,và hưởng ân huệ Chúa Hằng Hữu.

36Ai xúc phạm ta là tự hủy mình. Người ghét ta là yêu sự chết.”