Proverbs

1Also these are Proverbs of Solomon, that men of Hezekiah king of Judah transcribed: —

2The honour of God [is] to hide a thing, And the honour of kings to search out a matter.

3The heavens for height, and the earth for depth, And the heart of kings — [are] unsearchable.

4Take away dross from silver, And a vessel for the refiner goeth forth,

5Take away the wicked before a king, And established in righteousness is his throne.

6Honour not thyself before a king, And in the place of the great stand not.

7For better [that] he hath said to thee, 'Come thou up hither,' Than [that] he humble thee before a noble, Whom thine eyes have seen.

8Go not forth to strive, haste, turn, What dost thou in its latter end, When thy neighbour causeth thee to blush?

9Thy cause plead with thy neighbour, And the secret counsel of another reveal not,

10Lest the hearer put thee to shame, And thine evil report turn not back.

11Apples of gold in imagery of silver, [Is] the word spoken at its fit times.

12A ring of gold, and an ornament of pure gold, [Is] the wise reprover to an attentive ear.

13As a vessel of snow in a day of harvest, [So is] a faithful ambassador to those sending him, And the soul of his masters he refresheth.

14Clouds and wind, and rain there is none, [Is] a man boasting himself in a false gift.

15By long-suffering is a ruler persuaded, And a soft tongue breaketh a bone.

16Honey thou hast found — eat thy sufficiency, Lest thou be satiated [with] it, and hast vomited it.

17Withdraw thy foot from thy neighbour's house, Lest he be satiated [with] thee, and have hated thee.

18A maul, and a sword, and a sharp arrow, [Is] the man testifying against his neighbour a false testimony.

19A bad tooth, and a tottering foot, [Is] the confidence of the treacherous in a day of adversity.

20Whoso is taking away a garment in a cold day, [Is as] vinegar on nitre, And a singer of songs on a sad heart.

21If he who is hating thee doth hunger, cause him to eat bread, And if he thirst, cause him to drink water.

22For coals thou art putting on his head, And Jehovah giveth recompense to thee.

23A north wind bringeth forth rain, And a secret tongue — indignant faces.

24Better to sit on a corner of a roof, Than [with] a woman of contentions, and a house of company.

25[As] cold waters for a weary soul, So [is] a good report from a far country.

26A spring troubled, and a fountain corrupt, [Is] the righteous falling before the wicked.

27The eating of much honey is not good, Nor a searching out of one's own honour — honour.

28A city broken down without walls, [Is] a man without restraint over his spirit!

1được quần thần của Khít-ki-gia, vua nước Giu-đa, ghi chép lại.

2đức vua vinh quang khi thấu hiểu việc nước.

3tâm trí bậc đế vương thật vô phương dò thấu.

4thợ bạc sẽ có một cái bình.

5ngai vàng sẽ kiên vững trên nền công chính.

6chớ đứng vào chỗ của hàng vị vọng.

7Điều mắt con nhìn thấy,

8thì rốt cuộc con sẽ ăn nói ra sao ?

9nhưng đừng tiết lộ chuyện riêng của người khác,

10và con không rút lại được những lời nói xấu.

11khác chi táo vàng trên đĩa bạc chạm trổ.

12tựa nhẫn vàng hay kiềng vàng hảo hạng.

13người đó làm vững lòng ông chủ.

14chẳng khác nào có mây, có gió mà chẳng có mưa.

15lời mềm mỏng làm nát tan xương cốt.

16ăn quá nhiều, ắt sẽ mửa ra thôi.

17kẻo nó chán ngấy con mà đem lòng ghét bỏ.

18chẳng khác nào chuỳ, gươm và tên nhọn.

19sẽ như răng lung lay, như chân lảo đảo.

20hay đổ thêm giấm vào nước chanh.

21nó có khát, hãy cho nước uống.

22và ĐỨC CHÚA sẽ thưởng cho con.

23lời nói lén làm người ta nổi giận.

24còn hơn chung sống với một bà hay gây.

25tựa nước mát khi cổ họng ráo khô.

26chính nhân bị kẻ gian ác làm nghiêng ngửa.

27những lời ca ngợi, con chớ mải kiếm tìm.

28ví như thành bỏ ngỏ, không tường luỹ chở che.