Proverbs

1A good name is more desirable than great riches,and loving favor is better than silver and gold.

2The rich and the poor have this in common:The LORD is the maker of them all.

3A prudent man sees danger and hides himself;but the simple pass on, and suffer for it.

4The result of humility and the fear of the LORDis wealth, honor, and life.

5Thorns and snares are in the path of the wicked;whoever guards his soul stays far from them.

6Train up a child in the way he should go,and when he is old he will not depart from it.

7The rich rule over the poor.The borrower is servant to the lender.

8He who sows wickedness reaps trouble,and the rod of his fury will be destroyed.

9He who has a generous eye will be blessed,for he shares his food with the poor.

10Drive out the mocker, and strife will go out;yes, quarrels and insults will stop.

11He who loves purity of heart and speaks gracefullyis the king’s friend.

12The LORD’s eyes watch over knowledge,but he frustrates the words of the unfaithful.

13The sluggard says, “There is a lion outside!I will be killed in the streets!”

14The mouth of an adulteress is a deep pit.He who is under the LORD’s wrath will fall into it.

15Folly is bound up in the heart of a child;the rod of discipline drives it far from him.

16Whoever oppresses the poor for his own increase and whoever gives to the rich,both come to poverty.

17Turn your ear, and listen to the words of the wise.Apply your heart to my teaching.

18For it is a pleasant thing if you keep them within you,if all of them are ready on your lips.

19I teach you today, even you,so that your trust may be in the LORD.

20Haven’t I written to you thirty excellent thingsof counsel and knowledge,

21To teach you truth, reliable words,to give sound answers to the ones who sent you?

22Don’t exploit the poor because he is poor;and don’t crush the needy in court;

23for the LORD will plead their case,and plunder the life of those who plunder them.

24Don’t befriend a hot-tempered man.Don’t associate with one who harbors anger,

25lest you learn his waysand ensnare your soul.

26Don’t you be one of those who strike hands,of those who are collateral for debts.

27If you don’t have means to pay,why should he take away your bed from under you?

28Don’t move the ancient boundary stonewhich your fathers have set up.

29Do you see a man skilled in his work?He will serve kings. He won’t serve obscure men.

1Danh tiếng tốt còn hơn tiền của nhiều; Và ơn nghĩa quí hơn bạc và vàng.

2Kẻ giàu và người nghèo đều gặp nhau; Đức Giê-hô-va đã dựng nên cả hai.

3Người khôn ngoan thấy điều tai vạ, và ẩn mình; Nhưng kẻ ngu muội cứ đi luôn, và mắc phải vạ.

4Phần thưởng của sự khiêm nhượng và sự kính sợ Đức Giê-hô-va, Aáy là sự giàu có, sự tôn trọng, và mạng sống.

5Trong đường kẻ gian tà có gai chông và cái bẫy; Ai gìn giữ linh hồn mình sẽ cách xa nó.

6Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; Dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó.

7Người giàu quản hạt kẻ nghèo; Kẻ nào mượn là tôi tớ của kẻ cho mượn.

8Kẻ nào giao sự bất công sẽ gặt điều tai họa; Và cây roi thạnh nộ nó sẽ bị gãy đi.

9Người nào có mắt từ thiện sẽ được phước; Vì người ban bánh mình cho kẻ nghèo khó.

10Hãy đuổi kẻ nhạo báng ra, thì sự cãi lẫy cũng sẽ đi; Điều tranh cạnh và sự sỉ nhục sẽ hết.

11Ai ái mộ lòng thánh sạch, Và có duyên nơi môi miệng mình, sẽ được vua làm bạn nghĩa.

12Mắt của Đức Giê-hô-va coi giữ người có tri thức; Nhưng Ngài đánh đổ lời kẻ gian tà.

13Kẻ biếng nhác nói: Có con sư tử ở ngoài đó; Tôi sẽ bị giết tại giữa đường.

14Miệng của dâm phụ vốn là một cái hố sâu; Ai bị Đức Giê-hô-va giận sẽ sa ngã vào đó.

15Sự ngu dại vốn buộc vào lòng con trẻ; Song roi răn phạt sẽ làm cho sự ấy lìa xa nó.

16Người nào hà hiếp kẻ nghèo ắt sẽ làm cho nó giàu có; Và ai cho kẻ giàu có chỉ làm cho người sa vào sự thiếu thốn.

17Hãy lắng tai nghe lời kẻ khôn ngoan, Khá chuyên lòng con về sự tri thức ta.

18Vì nếu con gìn giữ nó trong lòng con, Lập nó ở chung nhau trên môi miệng con, thì ấy thật một sự tốt đẹp.

19Ngày nay ta đã dạy cho con hiểu biết các điều đó, Để con có lòng tin cậy Đức Giê-hô-va.

20Ta há chẳng có chép cho con Những điều tốt về mưu luận và về tri thức sao,

21Để làm cho con biết sự quả quyết của lời chân lý, Hầu cho con lấy lời thật mà đáp lại với những người sai con?

22Chớ bóc lột kẻ nghèo, bởi vì họ nghèo, Cũng đừng hà hiếp người khốn khổ nơi cửa thành;

23Vì Đức Giê-hô-va sẽ binh vực duyên cớ của họ, Và đoạt lấy sự sống của kẻ có cướp lột họ.

24Chớ làm bạn với người hay giận; Chớ giao tế cùng kẻ cường bạo,

25E con tập theo đường lối nó, Và linh hồn con bị bẫy hãm hại chăng.

26Chớ đồng bọn cùng những kẻ giao tay nhau, Hoặc cùng kẻ bảo lãnh nợ:

27Nếu con không có gì trả, Cớ sao con muốn chúng đoạt lấy cái giường con đi?

28Chớ dời đi các mộc giới cũ, Mà tổ phụ con đã dựng.

29Con có thấy người nào siêng năng trong công việc mình chăng? Người ấy hẳn sẽ đứng ở trước mặt các vua, chớ chẳng phải ở trước mặt người hèn hạ đâu.