Proverbs

1Người nữ khôn ngoan xây dựng cửa nhà,đàn bà khờ dại vung tay hủy phá.

2Ai đi đường ngay thẳng kính sợ Chúa Hằng Hữu,ai theo nẻo cong quẹo ghét bỏ Ngài.

3Miệng người ngu là con roi quất vào lưng nó,nhưng người khôn dùng môi bảo vệ mình.

4Chuồng không bò, máng cỏ vắng tanh,có bò cày ruộng mới sinh hoa lợi.

5Nhân chứng đáng tin không hề dối trá;nhân chứng gian tà nói chuyện điêu ngoa.

6Người nhạo báng kiếm khôn ngoan mà chẳng gặp,người sáng suốt tiếp nhận tri thức cách dễ dàng.

7Nếu muốn được nghe dạy bảo,hãy lánh xa người dại khờ.

8Cái khôn của người thận trọng là tính toan đường lối,cái dại của người ngây ngô là tự dối lòng mình.

9Người điên dại nhạo cười tội lỗi,nhưng người ngay được Chúa ban ơn.

10Chỉ lòng mới thấu rõ nỗi cay đắng con tim,niềm vui tận thâm tâm, ai người chia sẻ được.

11Nhà người ác sẽ bị tiêu diệt,lều người ngay sẽ được dựng cao.

12Con đường bạn chọn có vẻ phải,nhưng cuối nẻo đường là hố diệt vong.

13Miệng cười lòng vẫn tái tê,nụ cười tắt ngấm, lòng sầu mênh mang.

14Lòng vô tín lãnh hậu quả đau thương;tâm trong sạch nhận phần thưởng xứng đáng.

15Người ngây ngô tin hết mọi điều!Người thận trọng dè dặt từng đường đi nước bước.

16Người khôn kính Chúa, lánh tội;người dại mù quáng làm liều.

17Người nóng tính hành động điên rồ,người mưu đồ việc ác chẳng được ai ưa.

18Người ngây ngô khoác áo dại khờ,người thận trọng đội vòng hoa tri thức.

19Người ác phải quỵ lụy trước người lành;người dữ phải chầu chực trước nhà người công chính.

20Vì nghèo mà hàng xóm cũng lánh xa,nhờ giàu nên nhiều bạn bè tìm đến.

21Ai khinh bỉ người láng giềng là mắc tội;ai thương xót người khốn khổ được nhiều phước.

22Người mưu gian đi con đường lầm lạc;người hướng thiện hưởng tình thương và trung tín.

23Siêng năng làm việc đem lại nhiều lợi lộc,chỉ nói suông dẫn đến cảnh nghèo hèn!

24Người khôn được ca tụng vì khôn ngoan;người dại bị khinh bỉ bởi điên cuồng.

25Nhân chứng chân thật cứu người thoát chết,nhân chứng giả dối âm mưu lừa gạt.

26Người kính sợ Chúa Hằng Hữu tìm được thành lũy;Ngài là nơi ẩn trú an toàn cho con cái Ngài.

27Kính sợ Chúa Hằng Hữu là nguồn sự sống;giải cứu con người thoát bẫy tử vong.

28Dân số càng đông là vinh quang của vua;dân số giảm dần, quan chức cũng suy vong.

29Người kiên nhẫn tỏ mình thông sáng;người mau giận lộ bản chất dại dột.

30Tâm thanh thản đem sinh lực vào thể xác;lòng ghen tuôn làm xương mục cốt tàn.

31Ai ức hiếp người nghèo là nguyền rủa Đấng Tạo Hóa,ai nâng đỡ người cùng túng là tôn vinh Ngài.

32Tai họa đến, người ác bị sụp đổ vì hành vi gian trá,dù khi hấp hối, người công chính vẫn còn chỗ cậy trông.

33Khôn ngoan nằm sẵn trong lòng người sáng suốt;điều người điên dại giấu rồi cũng lộ ra.

34Đức công chính làm cho quốc gia được tán tụng,nhưng tội lỗi đem lại sỉ nhục cho toàn dân.

35Nhà vua dành ân huệ cho quần thần thông sáng,nhưng trút thịnh nộ trên bầy tôi ương ngạnh.

1Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.

2Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,

3Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.

4Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.

5Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.

6Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.

7Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.

8Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.

9Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời.

10Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được.

11Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh.

12Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.

13Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.

14Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.

15Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.

16Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.

17Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét.

18Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.

19Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.

20Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.

21Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.

22Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhân từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.

23Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.

24Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.

25Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.

26Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.

27Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.

28Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.

29Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.

30Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.

31Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.

32Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.

33Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.

34Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.

35Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.