Proverbs

1Proverbes de Salomon, fils de David, roi d’Israël,

2Pour connaître la sagesse et l’instruction, Pour comprendre les paroles de l’intelligence;

3Pour recevoir des leçons de bon sens, De justice, d’équité et de droiture;

4Pour donner aux simples du discernement, Au jeune homme de la connaissance et de la réflexion.

5Que le sage écoute, et il augmentera son savoir, Et celui qui est intelligent acquerra de l’habileté,

6Pour saisir le sens d’un proverbe ou d’une énigme, Des paroles des sages et de leurs sentences.

7La crainte de l’Éternel est le commencement de la science; Les insensés méprisent la sagesse et l’instruction.

8Écoute, mon fils, l’instruction de ton père, Et ne rejette pas l’enseignement de ta mère;

9Car c’est une couronne de grâce pour ta tête, Et une parure pour ton cou.

10Mon fils, si des pécheurs veulent te séduire, Ne te laisse pas gagner.

11S’ils disent: Viens avec nous! Dressons des embûches, versons du sang, Tendons des pièges à celui qui se repose en vain sur son innocence,

12Engloutissons-les tout vifs, comme le séjour des morts, Et tout entiers, comme ceux qui descendent dans la fosse;

13Nous trouverons toute sorte de biens précieux, Nous remplirons de butin nos maisons;

14Tu auras ta part avec nous, Il n’y aura qu’une bourse pour nous tous!

15Mon fils, ne te mets pas en chemin avec eux, Détourne ton pied de leur sentier;

16Car leurs pieds courent au mal, Et ils ont hâte de répandre le sang.

17Mais en vain jette-t-on le filet Devant les yeux de tout ce qui a des ailes;

18Et eux, c’est contre leur propre sang qu’ils dressent des embûches, C’est à leur âme qu’ils tendent des pièges.

19Ainsi arrive-t-il à tout homme avide de gain; La cupidité cause la perte de ceux qui s’y livrent.

20La sagesse crie dans les rues, Elle élève sa voix dans les places:

21Elle crie à l’entrée des lieux bruyants; Aux portes, dans la ville, elle fait entendre ses paroles:

22Jusqu’à quand, stupides, aimerez-vous la stupidité? Jusqu’à quand les moqueurs se plairont-ils à la moquerie, Et les insensés haïront-ils la science?

23Tournez-vous pour écouter mes réprimandes! Voici, je répandrai sur vous mon esprit, Je vous ferai connaître mes paroles…

24Puisque j’appelle et que vous résistez, Puisque j’étends ma main et que personne n’y prend garde,

25Puisque vous rejetez tous mes conseils, Et que vous n’aimez pas mes réprimandes,

26Moi aussi, je rirai quand vous serez dans le malheur, Je me moquerai quand la terreur vous saisira,

27Quand la terreur vous saisira comme une tempête, Et que le malheur vous enveloppera comme un tourbillon, Quand la détresse et l’angoisse fondront sur vous.

28Alors ils m’appelleront, et je ne répondrai pas; Ils me chercheront, et ils ne me trouveront pas.

29Parce qu’ils ont haï la science, Et qu’ils n’ont pas choisi la crainte de l’Éternel,

30Parce qu’ils n’ont point aimé mes conseils, Et qu’ils ont dédaigné toutes mes réprimandes,

31Ils se nourriront du fruit de leur voie, Et ils se rassasieront de leurs propres conseils,

32Car la résistance des stupides les tue, Et la sécurité des insensés les perd;

33Mais celui qui m’écoute reposera avec assurance, Il vivra tranquille et sans craindre aucun mal.

1Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, Vua Y-sơ-ra-ên:

2Đặng khiến cho người ta hiểu biết sự khôn ngoan và điều khuyên dạy, Cùng phân biệt các lời thông sáng;

3Để nhận lãnh điều dạy dỗ theo sự khôn ngoan, Sự công bình, lý đoán, và sự chánh trực;

4Hầu cho người ngu dốt được sự khôn khéo, Gã trai trẻ được sự tri thức và sự dẽ dặt.

5Kẻ khôn sẽ nghe và thêm lên sự học vấn, Người thông sáng sẽ được rộng mưu trí,

6Để hiểu biết châm ngôn, thí dụ, Và lời của người khôn ngoan, cùng câu đố nhiệm của họ.

7Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự tri thức; Còn kẻ ngu muội khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.

8Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha, Chớ bỏ phép tắc của mẹ con;

9Vì ấy sẽ như một dây hoa trên đầu con, Giống như những vòng đeo quanh cổ của con.

10Hỡi con, nếu kẻ tội nhân kiếm thế quyến dụ con, Chớ khứng theo.

11Nếu chúng nó nói: “Hãy đến cùng chúng ta, phục rình làm đổ huyết người, Núp đợi hại vô cớ kẻ chẳng tội;

12Chúng ta sẽ nuốt sống chúng nó như âm phủ, Và còn nguyên vẹn như kẻ xuống mồ mả;

13Chúng ta sẽ được các thứ của báu, Chất đầy nhà chúng ta những của cướp;

14Hãy lấy phần ngươi với chúng ta, Chúng ta cả thảy sẽ có một túi bạc mà thôi.”

15Hỡi con, đừng đi đường cùng chúng nó; Hãy cấm giữ chân con, chớ vào lối của họ;

16Vì chân chúng nó chạy đến sự ác, Lật đật làm đổ huyết ra.

17Vì giăng lưới ra trước mặt các loài có cánh Lấy làm luống công thay;

18Chính những người ấy thật phục mưu làm đổ huyết mình ra, Và núp rình hại mạng sống mình.

19Đó là đường của những kẻ tham lợi bất nghĩa; Lợi như thể đoạt lấy mạng sống của kẻ được nó.

20Sự khôn ngoan hô lên ngoài đường, Cất tiếng dội ra nơi phố chợ;

21Khôn ngoan kêu la ở đầu đường dộn dực ồn ào; Tại cửa thành, và nội trong thành người phán lời mình ra,

22Mà rằng: Hỡi kẻ ngu dốt, các ngươi sẽ mến sự ngu dại cho đến bao giờ? Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng, Và kẻ dại dột sẽ ghét sự tri thức cho đến chừng nào?

23Nhân vì ta trách các ngươi, các ngươi khá trở lại; Kìa, ta sẽ đổ thần linh ta trên các ngươi; Ta sẽ làm cho các ngươi biết những lời của ta.

24Bởi vì ta kêu gọi, mà các ngươi không khứng nghe, Ta giơ tay ta ra, lại chẳng có ai chủ ý;

25Nhưng các ngươi đã bỏ hết lời khuyên dạy ta, Không chịu lời quở trách ta;

26Nên trong lúc các ngươi bị tai nạn, ta cũng sẽ chê cười, Khi sự sợ hãi giáng cho các ngươi, ắt ta sẽ nhạo báng;

27Khi sự sợ hãi các ngươi xảy đến thình lình như gió bão, Tai nạn xông vào các ngươi như cơn trốt, Và sự ngặt nghèo, khốn cực giáng trên các ngươi.

28Bấy giờ chúng nó sẽ kêu cầu cùng ta, nhưng ta sẽ không đáp lời; Sáng sớm chúng nó sẽ tìm ta, nhưng không gặp được.

29Aáy bởi vì chúng nó ghét sự hiểu biết, Không chọn lấy sự kính sợ Đức Giê-hô-va,

30Cũng không muốn theo sự khuyên dạy ta, Và chê bai các lời quở trách ta;

31Vì vậy chúng nó sẽ ăn bông trái của đường lối mình, Và được no nê mưu chước của riêng mình.

32Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng nó, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại cho chúng nó.

33Nhưng ai khứng nghe ta ắt sẽ ở an nhiên vô sự, Được bình tịnh, không sợ tai họa nào.