2 Maccabees

1When these covenants were made, Lyslas went to the king, and the Jews gave themselves to husbandry.

2But they that were behind, namely, Timotheus and Apollonius the son of Genneus, also Hieronymus, and Demophon, and besides them Nicanor the governor of Cyprus, would not suffer them to live in peace, and to be quiet.

3The men of Joppe also were guilty of this kind of wickedness: they desired the Jews who dwelt among them to go with their wives and children into the boats, which they had prepared, as though they had no enmity to them.

4Which when they had consented to, according to the common decree of the city, suspecting nothing, because of the peace: when they were gone forth into the deep, they drowned no fewer than two hundred of them.

5But as soon as Judas heard of this cruelty done to his countrymen, he commanded the men that were with him: and after having called upon God the just judge,

6He came against those murderers of his brethren, and set the haven on fire in the night, burnt the boats, and slew with the sword them that escaped from the fire.

7And when he had done these things in this manner, he departed as if he would return again, and root out all the Joppites.

8But when he understood that the men of Jamnia also designed to do in like manner to the Jews that dwelt among them,

9He came upon the Jamnites also by night, and set the haven on fire with the ships, so that the light of the fire was seen at Jerusalem two hundred and forty furlongs off.

10And when they were now gone from thence nine furlongs, and were marching towards Timotheus, five thousand footmen and Ave hundred horsemen of the Arabians set upon them.

11And after a hard fight, in which by the help of God they got the victory, the rest of the Arabians being overcome, besought Judas for peace, promising to give him pastures, and to assist him in other things.

12And Judas thinking that they might be profitable indeed in many things, promised them peace, and after having joined hands, they departed to their tents.

13He also laid siege to a certain strong city, encompassed with bridges and walls, and inhabited by multitudes of different nations, the name of which is Casphin.

14But they that were within it, trusting in the strength of the walls, and the provision of victuals, behaved in a more negligent manner, and provoked Judas with railing and blaspheming, and uttering such words as were not to be spoken.

15But Machabeus calling upon the great Lord of the world, who without any rams or engines of war threw down the walls of Jericho in the time of Josue, fiercely assaulted the walls.

16And having taken the city by the will of the Lord, he made an unspeakable slaughter, so that a pool adjoining of two furlongs broad seemed to run with the blood of the slain.

17From thence they departed seven hundred and fifty furlongs, and came to Characa to the Jews that are called Tubianites.

18But as for Timotheus, they found him not in those places, for before he had dispatched any thing he went back, having left a very strong garrison in a certain hold:

19But Dositheus, and Sosipater, who were captains with Machabeus, slew them that were left by Timotheus in the hold, to the number of ten thousand men.

20And Machabeus having set in order about him six thousand men, and divided them by bands, went forth against Timetheus, who had with him a hundred and twenty thousand footmen, and two thousand five hundred horsemen.

21Now when Timotheus had knowledge of the coming of Judas, he sent the women and children, and the other baggage before him into a fortress, called Carnion: for it was impregnable and hard to come at, by reason of the straitness of the places.

22But when the first band of Judas came in sight, the enemies were struck with fear, by the presence of God, who seeth all things, and they were put to flight one from another, so that they were often thrown down by their own companions, and wounded with the strokes of their own swords.

23But Judas was vehemently earnest in punishing the profane, of whom he slew thirty thousand men.

24And Timotheus himself fell into the hands of the band of Dositheus and Sosipater, and with many prayers he besought them to let him go with his life, because he had the parents and brethren of many of the Jews, who, by his death, might happen to be deceived.

25And when he had given his faith that he would restore them according to the agreement, they let him go without hurt, for the saving of their brethren.

26Then Judas went away to Carnion, where he slew five and twenty thousand persons.

27And after he had put to flight and destroyed these, he removed his army to Ephron, a strong city, wherein there dwelt a multitude of divers nations: and stout young men standing upon the walls made a vigorous resistance: and in this place there were many engines of war, and a provision of darts.

28But when they had invocated the Almighty, who with his power breaketh the strength of the enemies, they took the city; and slew five and twenty thousand of them that were within.

29From thence they departed to Scythopolis, which lieth six hundred furlongs from Jerusalem.

30But the Jews that were among the Scythopolitans testifying that they were used kindly by them, and that even in the times of their adversity they had treated them with humanity:

31They gave them thanks exhorting them to be still friendly to their nation, and so they came to Jerusalem, the feast of the weeks being at hand.

32And after Pentecost they marched against Gorgias the governor of Idumea.

33And he came out with three thousand footmen, and four hundred horsemen.

34And when they had joined battle, it happened that a few of the Jews were slain.

35But Dositheus, a horseman, one of Bacenor’s band, a valiant man, took hold of Gorgias: and when he would have taken him alive, a certain horseman of the Thracians came upon him, and cut off his shoulder: and so Gorgias escaped to Maresa.

36But when they that were with Esdrin had fought long, and were weary, Judas called upon the Lord to be their helper, and leader of the battle:

37Then beginning in his own language, and singing hymns with a loud voice, he put Gorgias’ soldiers to flight.

38So Judas having gathered together his army, came into the city Odollam: and when the seventh day came, they purified themselves according to the custom, and kept the sabbath in the place.

39And the day following Judas cam with his company, to take away the bodies of them that were slain, and to bury them with their kinsmen, in the sepulchres of their fathers.

40And they found under the coats of the slain some of the donaries of the idols of Jamnia, which the law forbiddeth to the Jews: so that all plainly saw, that for this cause they were slain.

41Then they all blessed the just judgment of the Lord, who had discovered the things that were hidden.

42And so betaking themselves to prayers, they besought him, that the sin which had been committed might be forgotten. But the most valiant Judas exhorted the people to keep themselves from sin, forasmuch as they saw before their eyes what had happened, because of the sins of those that were slain.

43And making a gathering, he sent twelve thousand drachms of silver to Jerusalem for sacrifice to be offered for the sins of the dead, thinking well and religiously concerning the resurrection,

44(For if he had not hoped that they that were slain should rise again, it would have seemed superfluous and vain to pray for the dead,)

45And because he considered that they who had fallen asleep with godliness, had great grace laid up for them.

46It is therefore a holy and wholesome thought to pray for the dead, that they may be loosed from sins.

1Ký kết các hiệp ước xong, tướng Ly-xi-a trở về triều đình ; còn người Do-thái quay lại với đồng áng.

2Nhưng trong số các tổng trấn, các tướng Ti-mô-thê, A-pô-lô-ni-ô con ông Ghen-nai-ô, Giê-rô-ni-mô và Đê-mô-phôn, rồi cả tướng Ni-ca-no người Sýp, đã không để cho người Do-thái sống yên ổn thái bình.

3Dân thành Gia-phô đã phạm một tội ác tày trời. Chúng mời người Do-thái cư ngụ trong thành đưa vợ con xuống những chiếc thuyền chúng đã bố trí sẵn, làm như thể không có hiềm thù chi với họ.

4An tâm vì đã có một quyết định của toàn thể dân thành, người Do-thái nhận lời mời để chứng tỏ mình hiếu hoà và không chút ngờ vực. Nhưng khi ra khơi, họ bị nhận chìm, có ít nhất là hai trăm người chết.

5Biết được tội ác dã man chúng gây ra cho đồng bào mình, ông Giu-đa đã loan tin cho quân lính.

6Rồi sau khi khẩn cầu Thiên Chúa là thẩm phán công minh, ông tiến đánh bọn người đã giết hại anh em ông. Đang đêm, ông phóng hoả đốt hải cảng, thiêu rụi thuyền bè, chém giết những kẻ trốn trong đó.

7Vì nội thành đóng kín nên ông rút về, nhưng vẫn giữ ý định sẽ trở lại làm cỏ toàn thành Gia-phô.

8Tuy nhiên, khi biết những người ở Giam-ni-a định dùng những thủ đoạn tương tự đối với người Do-thái đang sinh sống tại đây,

9ông Giu-đa đã tấn công dân thành Giam-ni-a vào ban đêm, phóng hoả đốt hải cảng, thuyền bè. Mãi tận Giê-ru-sa-lem, cách đó khoảng năm mươi cây số, người ta còn thấy ánh lửa.

10Lúc đó ông Giu-đa đem quân lên đường đi đánh tướng Ti-mô-thê. Vừa rời khỏi nơi đó được hai cây số, ông đã bị người Ả-rập tấn công. Bọn này có ít nhất năm ngàn bộ binh và năm trăm kỵ mã.

11Trận chiến diễn ra ác liệt. Nhờ có Thiên Chúa trợ giúp, quân của ông Giu-đa đã chiến thắng. Bị thất trận, dân du mục Ả-rập đã xin cầu hoà với ông Giu-đa. Chúng hứa sẽ nộp đàn súc vật cho ông và sẽ phục vụ ông bất cứ lúc nào.

12Ông Giu-đa hiểu rằng chúng sẽ có thể giúp ích cho ông rất nhiều, nên đã chấp thuận cho chúng làm hoà. Sau khi ngưng chiến, chúng trở về phần đất của mình.

13Ông Giu-đa cũng tấn công một thành kia có luỹ kiên cố và tường thành bao quanh ; trong thành có nhiều dân tộc khác nhau sinh sống. Thành đó gọi là Cát-pin.

14Dân trong thành, cậy vào tường luỹ vững chắc và kho lương thực dự trữ, đã đối xử lỗ mãng với ông và những người theo phe ông : chửi bới, nói lời phạm thượng và thốt ra những câu thô lỗ tục tằn.

15Ông Giu-đa và những người thuộc phe ông kêu cầu Chúa Tể càn khôn, Đấng đã khiến cho thành Giê-ri-khô phải sụp đổ vào thời ông Giô-suê mà không cần máy phá thành hay chiến cụ. Rồi như mãnh thú, họ xông lên tường thành.

16Do ý muốn của Thiên Chúa, họ đã chiếm được thành ; họ ra tay chém giết, đến nỗi cái hồ bên cạnh rộng bốn trăm thước như lênh láng máu.

17Rời khỏi đó, ông Giu-đa và những người thuộc phe ông đi chừng một trăm bốn mươi cây số tới Kha-rắc, nơi người Do-thái, cũng gọi là người Tô-bi-a đang sinh sống.

18Nhưng họ không gặp tướng Ti-mô-thê tại các nơi ấy, vì trước đó ông ta đã rút lui, bởi không làm nên công chuyện gì. Tuy nhiên, ông ta đã để lại một đội quân rất hùng hậu trấn giữ ở một địa điểm nào đó.

19Các tướng lãnh của ông Ma-ca-bê là Đô-xi-thê và Xô-xi-pát-rô vẫn tiến đánh và tiêu diệt được hơn mười ngàn quân mà tướng Ti-mô-thê đã để lại ở pháo đài.

20Còn ông Ma-ca-bê thì chia đạo quân của mình thành nhiều cánh quân và đặt người chỉ huy những cánh quân ấy ; rồi xông đánh tướng Ti-mô-thê, người đang nắm trong tay một trăm hai mươi ngàn bộ binh và hai ngàn năm trăm kỵ binh.

21Được tin ông Giu-đa đang tới, tướng Ti-mô-thê cho đưa đàn bà, trẻ con và các đồ đoàn đến một nơi gọi là Các-ni-on, vì đây là một vị trí hiểm trở, khó lui tới do đường đi nhỏ hẹp.

22Khi cánh quân thứ nhất của ông Giu-đa vừa xuất hiện, địch quân hốt hoảng, sợ hãi, vì Đấng thấu suốt mọi sự đã hiển linh trên chúng. Chúng đổ xô chạy tứ tán đến nỗi nhiều lần gây thương tích cho nhau và bị đâm bởi chính mũi gươm của nhau.

23Ông Giu-đa truy kích chúng gắt gao, tàn sát bọn hung hãn và tiêu diệt được khoảng ba mươi ngàn tên.

24Chính tướng Ti-mô-thê cũng rơi vào tay quân của các ông Đô-xi-thê và Xô-xi-pát-rô ; nhưng ông ta đã khéo lươn lẹo van xin được bảo toàn tính mạng ; bởi lẽ ông ta cũng đang giam giữ cha mẹ và cả anh em của nhiều người trong đám quân Do-thái, nên những người này nằm trong quyền sinh sát của ông.

25Vì thế, sau khi ông ta đã dài dòng thuyết phục họ bằng lời cam kết là sẽ đưa những người ấy trở về an toàn, thì, để cứu các anh em mình, họ đã thả ông ta ra.

26Rồi ông Giu-đa tiến vào Các-ni-on, và A-téc-ga-tê-on, sát hại hai mươi lăm ngàn tên địch.

27Sau khi đánh bại và tiêu diệt quân thù, ông Giu-đa còn đem quân tiến đánh Ép-rôn, một thành kiên cố, nơi tướng Ly-xa-ni-a cùng với nhiều người thuộc các bộ lạc khác nhau đang trú đóng. Trai tráng được bố trí trước các tường thành ; chúng chiến đấu anh dũng ; bên trong lại có dự trữ nhiều máy móc và cung tên.

28Sau khi kêu cầu Chúa Tể cao cả, Đấng đã dùng quyền năng đập tan sức mạnh quân thù, người Do-thái chiếm được thành ; họ sát hại chừng hai mươi lăm ngàn tên địch đồn trú trong đó.

29Rời nơi ấy, họ tiến đánh Xi-ky-thô-pô-li, cách Giê-ru-sa-lem khoảng một trăm mười cây số.

30Nhưng các người Do-thái sinh sống ở đó làm chứng rằng dân thành Xi-ky-thô-pô-li đối đãi với họ rất tử tế và tiếp đón họ ân cần trong cơn quẫn bách.

31Rồi ông Giu-đa và các người theo ông trở về Giê-ru-sa-lem, gần ngày mừng lễ các Tuần.

32Sau lễ gọi là lễ Ngũ Tuần, ông Giu-đa và các người theo ông tiến đánh tướng Goóc-ghi-át, tổng trấn miền I-đu-mê.

33Goóc-ghi-át xuất trận cùng với ba ngàn bộ binh và bốn trăm kỵ binh.

34Đôi bên giao chiến và một số ít người Do-thái bị ngã gục.

35Có một người tên là Đô-xi-thê, một kỵ binh dũng cảm người Tô-bi-a. Ông khống chế được tướng Goóc-ghi-át, nắm lấy áo khoác trận của hắn, dùng sức mạnh lôi đi và định bắt sống tên gian ác ấy. Nhưng một kỵ binh người Thơ-rắc lao vào người ông Đô-xi-thê, và chém đứt bả vai ông, nên Goóc-ghi-át trốn thoát vào Ma-rê-sa.

36Vì chiến đấu đã lâu, quân của ông Ét-ri-a mệt lử, nên ông Giu-đa kêu cầu cùng Đức Chúa xin Người tỏ mình ra là Đấng trợ chiến và chỉ huy cuộc giao tranh.

37Sau đó, ông dùng tiếng của cha ông mà hô lên những câu thánh thi làm lệnh xung phong, rồi xuất kỳ bất ý xông vào đám quân của tướng Goóc-ghi-át, khiến chúng phải bỏ chạy.

38Ông Giu-đa thu quân và đến thành A-đu-lam. Đã đến ngày thứ bảy, họ thanh tẩy theo tục lệ và mừng ngày sa-bát ở đó.

39Ngày hôm sau, vì nhu cầu đòi hỏi, quân của ông Giu-đa đi thu các tử thi những người đã ngã gục và đưa về chôn cất với những người thân trong phần mộ tổ tiên.

40Nhưng bên trong áo trận của mỗi tử thi, người ta đều tìm thấy những đồ vật được dâng cúng cho các thần ở Giam-ni-a : đó là điều mà Lề Luật cấm ; vì thế ai cũng thấy rõ bởi lý do nào những người ấy đã ngã gục.

41Vậy mọi người chúc tụng Đức Chúa, vì Người là thẩm phán công minh đã phơi bày ra ánh sáng những điều bí ẩn.

42Họ bắt đầu khẩn nguyện, xin Chúa tẩy sạch tội lỗi đã phạm. Vị anh hùng Giu-đa khuyên nhủ toàn quân giữ mình sạch tội, vì họ đã nhìn thấy nhãn tiền những việc xảy ra là do tội của những người đã ngã gục.

43Ông Giu-đa quyên được khoảng hai ngàn quan tiền, và gửi về Giê-ru-sa-lem để xin dâng hy lễ tạ tội ; ông làm cử chỉ rất tốt đẹp và cao quý này vì cho rằng người chết sẽ sống lại.

44Thật thế, nếu ông không hy vọng rằng những chiến binh đã ngã xuống sẽ sống lại, thì cầu nguyện cho người chết quả là việc dư thừa và ngu xuẩn.

45Nhưng nếu ông nghĩ đến phần thưởng rất tốt đẹp dành cho những người đã an nghỉ trong tinh thần đạo đức, thì đây quả là một ý nghĩ đạo đức và thánh thiện. Đó là lý do khiến ông xin dâng hy lễ đền tội cho những người đã chết, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi.

46This translation does not include this passage.