Sáng Thế

1He commanded the steward of his house, saying, “Fill the men’s sacks with food, as much as they can carry, and put each man’s money in his sack’s mouth.

2Put my cup, the silver cup, in the sack’s mouth of the youngest, with his grain money.” He did according to the word that Joseph had spoken.

3As soon as the morning was light, the men were sent away, they and their donkeys.

4When they had gone out of the city, and were not yet far off, Joseph said to his steward, “Up, follow after the men. When you overtake them, ask them, ‘Why have you rewarded evil for good?

5Isn’t this that from which my lord drinks, and by which he indeed divines? You have done evil in so doing.’”

6He overtook them, and he spoke these words to them.

7They said to him, “Why does my lord speak such words as these? Far be it from your servants that they should do such a thing!

8Behold, the money, which we found in our sacks’ mouths, we brought again to you out of the land of Canaan. How then should we steal silver or gold out of your lord’s house?

9With whomever of your servants it is found, let him die, and we also will be my lord’s slaves.”

10He said, “Now also let it be according to your words. He with whom it is found will be my slave; and you will be blameless.”

11Then they hurried, and each man took his sack down to the ground, and each man opened his sack.

12He searched, beginning with the oldest, and ending at the youngest. The cup was found in Benjamin’s sack.

13Then they tore their clothes, and each man loaded his donkey, and returned to the city.

14Judah and his brothers came to Joseph’s house, and he was still there. They fell on the ground before him.

15Joseph said to them, “What deed is this that you have done? Don’t you know that such a man as I can indeed do divination?”

16Judah said, “What will we tell my lord? What will we speak? How will we clear ourselves? God has found out the iniquity of your servants. Behold, we are my lord’s slaves, both we and he also in whose hand the cup is found.”

17He said, “Far be it from me that I should do so. The man in whose hand the cup is found, he will be my slave; but as for you, go up in peace to your father.”

18Then Judah came near to him, and said, “Oh, my lord, please let your servant speak a word in my lord’s ears, and don’t let your anger burn against your servant; for you are even as Pharaoh.

19My lord asked his servants, saying, ‘Have you a father, or a brother?’

20We said to my lord, ‘We have a father, an old man, and a child of his old age, a little one; and his brother is dead, and he alone is left of his mother; and his father loves him.’

21You said to your servants, ‘Bring him down to me, that I may set my eyes on him.’

22We said to my lord, ‘The boy can’t leave his father, for if he should leave his father, his father would die.’

23You said to your servants, ‘Unless your youngest brother comes down with you, you will see my face no more.’

24When we came up to your servant my father, we told him the words of my lord.

25Our father said, ‘Go again and buy us a little food.’

26We said, ‘We can’t go down. If our youngest brother is with us, then we will go down: for we may not see the man’s face, unless our youngest brother is with us.’

27Your servant, my father, said to us, ‘You know that my wife bore me two sons.

28One went out from me, and I said, “Surely he is torn in pieces;” and I haven’t seen him since.

29If you take this one also from me, and harm happens to him, you will bring down my grey hairs with sorrow to Sheol.’

30Now therefore when I come to your servant my father, and the boy is not with us; since his life is bound up in the boy’s life;

31it will happen, when he sees that the boy is no more, that he will die. Your servants will bring down the grey hairs of your servant, our father, with sorrow to Sheol.

32For your servant became collateral for the boy to my father, saying, ‘If I don’t bring him to you, then I will bear the blame to my father forever.’

33Now therefore, please let your servant stay instead of the boy, my lord’s slave; and let the boy go up with his brothers.

34For how will I go up to my father, if the boy isn’t with me?—lest I see the evil that will come on my father.”

1Ông Giu-se truyền cho người quản gia của ông : “Anh hãy đổ đầy bao lúa của mấy người này ; họ mang được bao nhiêu thì đổ cho họ bấy nhiêu, rồi bạc của người nào thì đặt vào miệng bao của người ấy.

2Chén của tôi cái chén bạc, thì anh đặt vào miệng bao lúa của đứa út, cùng với số bạc mua lúa của nó.” Người quản gia làm như lời ông dặn.

3Khi trời sáng, người ta để cho các anh em ra đi, cùng với lừa của họ.

4Họ vừa ra khỏi thành, chưa được bao xa, thì ông Giu-se bảo người quản gia của ông : “Đứng lên ! hãy rượt theo những người kia, và khi đuổi kịp thì bảo họ : ‘Sao các ông lại lấy oán đền ơn ?

5Đó chẳng phải là đồ vật chủ tôi dùng để uống và để bói toán sao ? Các ông làm như vậy là xấu !’”

6Người ấy đuổi kịp họ và nói với họ những lời trên.

7Họ đáp : “Sao ngài lại nói những lời lẽ như vậy ? Không đời nào các tôi tớ ngài lại làm một chuyện như thế !

8Ngài coi : số bạc chúng tôi đã tìm thấy ở miệng các bao lúa của chúng tôi, chúng tôi đã đem từ đất Ca-na-an đến trả lại cho ngài. Làm sao chúng tôi lại có thể lấy trộm bạc hay vàng trong nhà ông chủ ngài được ?

9Hễ tìm thấy đồ vật đó nơi ai, thì người ấy phải chết ; còn chúng tôi sẽ làm nô lệ cho ngài.”

10Người quản gia nói : “Thôi được, cứ như lời các ông. Hễ tìm thấy đồ vật đó nơi ai, thì người ấy phải làm nô lệ cho tôi, còn các ông sẽ vô can.”

11Ai nấy vội vàng hạ bao lúa của mình xuống đất, rồi mở bao ra.

12Người quản gia lục soát, bắt đầu từ người anh cả và kết thúc nơi người em út. Cái chén được tìm thấy trong bao lúa của Ben-gia-min.

13Họ xé áo mình ra, rồi mỗi người chất đồ lên lưng lừa của mình và trở về thành.

14Khi ông Giu-đa và các anh em vào nhà ông Giu-se, thì ông còn đang ở đó, và họ cúi rạp xuống đất, trước mặt ông.

15Ông Giu-se nói với họ : “Các người làm gì vậy ? Các người không biết rằng một người như ta phải có tài bói toán sao ?”

16Ông Giu-đa nói : “Chúng tôi biết thưa gì với ngài, nói năng làm sao, tự biện hộ thế nào ? Thiên Chúa đã phơi bày tội của các tôi tớ ngài ra. Chúng tôi xin làm nô lệ cho ngài, cả chúng tôi lẫn người bị tìm thấy đang giữ cái chén.”

17Ông Giu-se nói : “Không đời nào ta làm điều ấy ! Người bị tìm thấy đang giữ cái chén, thì sẽ phải làm nô lệ cho ta, còn các người thì cứ về bình an với cha các người.”

18Bấy giờ, ông Giu-đa lại gần ông và nói : “Thưa ngài, xin xá lỗi. Xin cho tôi tớ ngài được nói một lời thấu đến tai ngài. Xin ngài đừng trút cơn thịnh nộ xuống tôi tớ ngài : quả thật, ngài ngang hàng với Pha-ra-ô.

19Ngài đã hỏi các tôi tớ ngài rằng : ‘Các người còn cha hay anh em nào không ?’

20Chúng tôi đã thưa với ngài : ‘Chúng tôi có cha già và một đứa em út, sinh ra lúc người đã già ; thằng anh cùng mẹ với nó đã chết, chỉ còn lại mình nó, nên người thương nó.’

21Ngài đã bảo các tôi tớ ngài : ‘Các người đưa nó xuống cho ta, để ta nhìn thấy nó tận mắt.’

22Chúng tôi đã thưa với ngài : ‘Thằng bé không thể rời cha, nếu nó rời cha, thì người sẽ chết mất !’

23Nhưng ngài đã bảo các tôi tớ ngài : ‘Nếu em út các người không cùng xuống với các người, thì các người sẽ không được gặp mặt ta nữa.’

24Vậy khi chúng tôi về với tôi tớ ngài, là cha của tôi, thì chúng tôi đã nói lại với người những lời của ngài.

25Cha chúng tôi bảo : ‘Hãy trở lại mua ít lương thực về.’

26Chúng tôi trả lời : ‘Chúng con không thể xuống đó được. Nếu có em út cùng đi với chúng con, thì chúng con mới xuống ; vì chúng con không thể gặp mặt ông ấy, nếu em út không cùng đi với chúng con.’

27Tôi tớ ngài, là cha của tôi, nói với chúng tôi : ‘Các con biết rằng vợ của cha đã sinh cho cha hai đứa.

28Một đứa đã lìa cha, và cha đã nói : Đúng là nó đã bị xé xác, và cho đến nay cha chẳng được nhìn lại nó.

29Nếu các con đem cả đứa này đi xa cha, và nó gặp tai hoạ, thì các con sẽ làm cho kẻ bạc đầu này phải đau khổ mà xuống âm phủ.’

30Vậy bây giờ nếu tôi về với tôi tớ ngài, là cha của tôi, mà không có thằng bé cùng về với chúng tôi, bởi vì người chỉ sống khi nó sống,

31thì khi thấy là không có thằng bé, người sẽ chết mất. Các tôi tớ ngài sẽ làm cho kẻ bạc đầu, là tôi tớ ngài và là cha của chúng tôi, phải buồn sầu mà xuống âm phủ.

32Trước mặt cha tôi, tôi tớ ngài đã bảo lãnh cho thằng bé và nói : ‘Nếu con không đưa nó về cho cha, thì con sẽ đắc tội với cha suốt đời.’

33Vậy bây giờ, tôi tớ ngài xin ở lại làm nô lệ ngài thế cho thằng bé, còn thằng bé thì xin cho về với các anh nó.

34Thật vậy, tôi về với cha tôi thế nào được, nếu thằng bé không cùng đi với tôi ? Tôi không thể nào chứng kiến tai hoạ sẽ giáng xuống cha tôi !”