Châm Ngôn

1The proverbs of Solomon, the son of David, king of Israel:

2to know wisdom and instruction;to discern the words of understanding;

3to receive instruction in wise dealing,in righteousness, justice, and equity;

4to give prudence to the simple,knowledge and discretion to the young man—

5that the wise man may hear, and increase in learning;that the man of understanding may attain to sound counsel;

6to understand a proverb and parables,the words and riddles of the wise.

7The fear of the LORDis the beginning of knowledge,but the foolish despise wisdom and instruction.

8My son, listen to your father’s instruction,and don’t forsake your mother’s teaching;

9for they will be a garland to grace your head,and chains around your neck.

10My son, if sinners entice you,don’t consent.

11If they say, “Come with us.Let’s lie in wait for blood. Let’s lurk secretly for the innocent without cause.

12Let’s swallow them up alive like Sheol,and whole, like those who go down into the pit.

13We’ll find all valuable wealth.We’ll fill our houses with plunder.

14You shall cast your lot among us.We’ll all have one purse”—

15my son, don’t walk on the path with them.Keep your foot from their path,

16for their feet run to evil.They hurry to shed blood.

17For the net is spread in vain in the sight of any bird;

18but these lay in wait for their own blood.They lurk secretly for their own lives.

19So are the ways of everyone who is greedy for gain.It takes away the life of its owners.

20Wisdom calls aloud in the street.She utters her voice in the public squares.

21She calls at the head of noisy places.At the entrance of the city gates, she utters her words:

22“How long, you simple ones, will you love simplicity?How long will mockers delight themselves in mockery, and fools hate knowledge?

23Turn at my reproof.Behold,I will pour out my spirit on you. I will make known my words to you.

24Because I have called, and you have refused;I have stretched out my hand, and no one has paid attention;

25but you have ignored all my counsel,and wanted none of my reproof;

26I also will laugh at your disaster.I will mock when calamity overtakes you,

27when calamity overtakes you like a storm,when your disaster comes on like a whirlwind, when distress and anguish come on you.

28Then they will call on me, but I will not answer.They will seek me diligently, but they will not find me,

29because they hated knowledge,and didn’t choose the fear of the LORD.

30They wanted none of my counsel.They despised all my reproof.

31Therefore they will eat of the fruit of their own way,and be filled with their own schemes.

32For the backsliding of the simple will kill them.The careless ease of fools will destroy them.

33But whoever listens to me will dwell securely,and will be at ease, without fear of harm.”

1Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, Vua Y-sơ-ra-ên:

2Đặng khiến cho người ta hiểu biết sự khôn ngoan và điều khuyên dạy, Cùng phân biệt các lời thông sáng;

3Để nhận lãnh điều dạy dỗ theo sự khôn ngoan, Sự công bình, lý đoán, và sự chánh trực;

4Hầu cho người ngu dốt được sự khôn khéo, Gã trai trẻ được sự tri thức và sự dẽ dặt.

5Kẻ khôn sẽ nghe và thêm lên sự học vấn, Người thông sáng sẽ được rộng mưu trí,

6Để hiểu biết châm ngôn, thí dụ, Và lời của người khôn ngoan, cùng câu đố nhiệm của họ.

7Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự tri thức; Còn kẻ ngu muội khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.

8Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha, Chớ bỏ phép tắc của mẹ con;

9Vì ấy sẽ như một dây hoa trên đầu con, Giống như những vòng đeo quanh cổ của con.

10Hỡi con, nếu kẻ tội nhân kiếm thế quyến dụ con, Chớ khứng theo.

11Nếu chúng nó nói: “Hãy đến cùng chúng ta, phục rình làm đổ huyết người, Núp đợi hại vô cớ kẻ chẳng tội;

12Chúng ta sẽ nuốt sống chúng nó như âm phủ, Và còn nguyên vẹn như kẻ xuống mồ mả;

13Chúng ta sẽ được các thứ của báu, Chất đầy nhà chúng ta những của cướp;

14Hãy lấy phần ngươi với chúng ta, Chúng ta cả thảy sẽ có một túi bạc mà thôi.”

15Hỡi con, đừng đi đường cùng chúng nó; Hãy cấm giữ chân con, chớ vào lối của họ;

16Vì chân chúng nó chạy đến sự ác, Lật đật làm đổ huyết ra.

17Vì giăng lưới ra trước mặt các loài có cánh Lấy làm luống công thay;

18Chính những người ấy thật phục mưu làm đổ huyết mình ra, Và núp rình hại mạng sống mình.

19Đó là đường của những kẻ tham lợi bất nghĩa; Lợi như thể đoạt lấy mạng sống của kẻ được nó.

20Sự khôn ngoan hô lên ngoài đường, Cất tiếng dội ra nơi phố chợ;

21Khôn ngoan kêu la ở đầu đường dộn dực ồn ào; Tại cửa thành, và nội trong thành người phán lời mình ra,

22Mà rằng: Hỡi kẻ ngu dốt, các ngươi sẽ mến sự ngu dại cho đến bao giờ? Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng, Và kẻ dại dột sẽ ghét sự tri thức cho đến chừng nào?

23Nhân vì ta trách các ngươi, các ngươi khá trở lại; Kìa, ta sẽ đổ thần linh ta trên các ngươi; Ta sẽ làm cho các ngươi biết những lời của ta.

24Bởi vì ta kêu gọi, mà các ngươi không khứng nghe, Ta giơ tay ta ra, lại chẳng có ai chủ ý;

25Nhưng các ngươi đã bỏ hết lời khuyên dạy ta, Không chịu lời quở trách ta;

26Nên trong lúc các ngươi bị tai nạn, ta cũng sẽ chê cười, Khi sự sợ hãi giáng cho các ngươi, ắt ta sẽ nhạo báng;

27Khi sự sợ hãi các ngươi xảy đến thình lình như gió bão, Tai nạn xông vào các ngươi như cơn trốt, Và sự ngặt nghèo, khốn cực giáng trên các ngươi.

28Bấy giờ chúng nó sẽ kêu cầu cùng ta, nhưng ta sẽ không đáp lời; Sáng sớm chúng nó sẽ tìm ta, nhưng không gặp được.

29Aáy bởi vì chúng nó ghét sự hiểu biết, Không chọn lấy sự kính sợ Đức Giê-hô-va,

30Cũng không muốn theo sự khuyên dạy ta, Và chê bai các lời quở trách ta;

31Vì vậy chúng nó sẽ ăn bông trái của đường lối mình, Và được no nê mưu chước của riêng mình.

32Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng nó, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại cho chúng nó.

33Nhưng ai khứng nghe ta ắt sẽ ở an nhiên vô sự, Được bình tịnh, không sợ tai họa nào.