Châm Ngôn

1Слова Агура, сына Иакеева. Вдохновенные изречения, которые сказал этот человек Ифиилу, Ифиилу и Укалу:

2подлинно, я более невежда, нежели кто-либо из людей, и разума человеческого нет у меня,

3и не научился я мудрости, и познания святых не имею.

4Кто восходил на небо и нисходил? кто собрал ветер в пригоршни свои? кто завязал воду в одежду? кто поставил все пределы земли? какое имя ему? и какое имя сыну его? знаешь ли?

5Всякое слово Бога чисто; Он - щит уповающим на Него.

6Не прибавляй к словам Его, чтобы Он не обличил тебя, и ты не оказался лжецом.

7Двух вещей я прошу у Тебя, не откажи мне, прежде нежели я умру:

8суету и ложь удали от меня, нищеты и богатства не давай мне, питай меня насущным хлебом,

9дабы, пресытившись, я не отрекся Тебя и не сказал: “кто Господь?” и чтобы, обеднев, не стал красть и употреблять имя Бога моего всуе.

10Не злословь раба пред господином его, чтобы он не проклял тебя, и ты не остался виноватым.

11Есть род, который проклинает отца своего и не благословляет матери своей.

12Есть род, который чист в глазах своих, тогда как не омыт от нечистот своих.

13Есть род - о, как высокомерны глаза его, и как подняты ресницы его!

14Есть род, у которого зубы - мечи, и челюсти - ножи, чтобы пожирать бедных на земле и нищих между людьми.

15У ненасытимости две дочери: “давай, давай!” Вот три ненасытимых, и четыре, которые не скажут: “довольно!”

16Преисподняя и утроба бесплодная, земля, которая не насыщается водою, и огонь, который не говорит: “довольно!”

17Глаз, насмехающийся над отцом и пренебрегающий покорностью к матери, выклюют вороны дольные, и сожрут птенцы орлиные!

18Три вещи непостижимы для меня, и четырех я не понимаю:

19пути орла на небе, пути змея на скале, пути корабля среди моря и пути мужчины к девице.

20Таков путь и жены прелюбодейной; поела и обтерла рот свой, и говорит: “я ничего худого не сделала”.

21От трех трясется земля, четырех она не может носить:

22раба, когда он делается царем; глупого, когда он досыта ест хлеб;

23позорную женщину, когда она выходит замуж, и служанку, когда она занимает место госпожи своей.

24Вот четыре малых на земле, но они мудрее мудрых:

25муравьи - народ не сильный, но летом заготовляют пищу свою;

26горные мыши - народ слабый, но ставят дома свои на скале;

27у саранчи нет царя, но выступает вся она стройно;

28паук лапками цепляется, но бывает в царских чертогах.

29Вот трое имеют стройную походку, и четверо стройно выступают:

30лев, силач между зверями, не посторонится ни перед кем;

31конь и козел, предводитель стада, и царь среди народа своего.

32Если ты в заносчивости своей сделал глупость и помыслил злое, то положи руку на уста;

33потому что, как сбивание молока производит масло, толчок в нос производит кровь, так и возбуждение гнева производит ссору.

Lời của A-gu-ra

1Lời của A-gu-ra, con trai Gia-kê, nói với Y-thi-ên và U-can:

2Tôi là người ngu dốt nhất,và cũng không hiểu biết như người thường.

3Tôi chưa được học sự khôn ngoan,cũng không có sự hiểu biết về Đấng Thánh.

4Ai đã lên trời, rồi xuống đất?Ai đã góp gió trong tay, bọc biển trong áo, tạo nên vũ trụ? Đấng ấy là Ai? Và Con Trai Ngài tên gì? Xin nói giúp tôi, nếu ngươi biết!

5Mọi lời của Đức Chúa Trời đều tinh luyện;Ngài là tấm khiên bảo vệ người nương cậy Ngài.

6Đừng thêm gì vào lời của Ngài, kẻo Ngài bắt tội,vì người thêm thắt là người nói dối.

7Đức Chúa Trời ôi, trước khi con chết,xin cho con hai điều:

8Giúp con khỏi dối trá, giả hình.Đừng để con nghèo khổ, cũng đừng cho con giàu có. Xin cho con lương thực vừa đủ cần dùng.

9Nếu giàu có dư dật, con sẽ khước từ Chúa và hỏi: “Chúa Hằng Hữu là ai?”Nếu nghèo khổ, con sẽ trộm cắp, làm ô nhơ Danh Đức Chúa Trời.

10Chớ vu khống người đầy tớ với chủ,người sẽ nguyền rủa con vì lỗi con tạo lấy.

11Có người rủa cha,và không chúc phước cho mẹ.

12Có người tự thấy mình trong trắng,nhưng chưa được rửa sạch ô uế.

13Có người đôi mắt kiêu căng,với cái nhìn khinh người.

14Có người răng sắc như gươm,hàm răng như dao cạo.Họ nhai ngấu nghiến người nghèo,ăn nuốt người thiếu thốn.

15Con đỉa có hai miệng hút,chúng kêu gào “Hãy cho, Hãy cho!”Có ba vật chẳng hề thỏa mãn,và bốn loài không biết nói “Đủ rồi!”

16Âm phủ,lòng dạ son sẻ, đất không bao giờ đủ nước, và ngọn lửa hừng.

17Mắt của người chế nhạo cha, khinh bỉ mẹ,sẽ bị quạ móc đi và phụng hoàng nuốt sống.

18Có ba điều quá lạ lùng—không, bốn việc dị kỳ tôi không hiểu thấu:

19Đường đại bàng bay trên không,lối rắn bò trên đá,đường tàu chạy trên biển,và đường tình ái giữa nam nữ.

20Còn thêm một điều nữa: Người đàn bà ngoại tình,phạm tội xong, chùi miệng nói: “Tôi có làm gì đâu.”

21Có ba điều làm đất rung chuyển—không, bốn việc khiến đất không chịu nổi:

22Người nô lệ làm vua,người ngu xuẩn no đầy, thịnh vượng,

23người đàn bà ghen ghét lấy được chồng,đứa tớ gái lên làm bà chủ.

24Có bốn loài vật tuy nhỏ bénhưng lại khôn ngoan lạ đời:

25Con kiến là loài yếu ớt,dự trữ thực phẩm suốt mùa hạ.

26Con chồn ít năng lực,nhưng lại biết ẩn mình trong hốc đá.

27Con châu chấu tuy không có vua,nhưng chúng bay thành đội ngũ.

28Con thằn lằn mà người ta lấy tay bắt được,lại ở trong cung vua.

29Có ba dã thú dáng đi hùng dũng đẹp đẽ—không, bốn loài có nước bước oai phong lẫm liệt:

30Con sư tử, chúa sơn lâm, chẳng lùi bước trước loài nào cả,

31con công, con dê đực, và vị vua khi đi duyệt binh.

32Nếu con vì ngu dại mà tự kiêu hoặc mưu đồ việc ác,phải biết xấu hổ, lấy tay che miệng lại.

33Đánh sữa ra bơvà đấm mũi gây chảy máu, cũng vậy, chọc giận sinh cãi nhau.