{
  "translation": {
    "id": "ktcgkpv",
    "name": "Kinh Thánh Bản Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ (Công Giáo)"
  },
  "book": {
    "id": "SIR",
    "name": "Huấn Ca",
    "chapterCount": 25
  },
  "chapters": [
    {
      "chapter": 1,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Tất cả sự khôn ngoan đều phát xuất từ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và khôn ngoan vẫn ở với Người đến muôn đời."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Cát biển, giọt mưa và tháng ngày của vĩnh cửu,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "ai đếm được cho hết ?"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Trời cao, đất rộng, vực sâu và sự khôn ngoan, ai dò cho thấu ?"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Khôn ngoan đã được tác thành trước vạn vật,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "sự hiểu biết anh minh đã có tự muôn đời."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Gốc rễ của khôn ngoan đã được mặc khải cho ai ?"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Và những công trình kỳ diệu của khôn ngoan, ai nào biết rõ ?"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Chỉ có một Đấng khôn ngoan rất đáng sợ,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "ngự trên ngai của Người."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đó chính là Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Người đã tạo dựng, đã thấy, đã đếm"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và làm cho khôn ngoan nổi bật"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "trên mọi công trình,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "nơi mọi phàm nhân,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "theo lòng quảng đại của Người,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và Người đã rộng ban khôn ngoan cho những ai yêu mến Người."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Kính sợ Đức Chúa đem lại vinh quang và tự hào"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "hân hoan và phấn khởi."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Kính sợ Đức Chúa khiến tâm hồn sung sướng,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "cho con người được hoan hỷ mừng vui"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và an khang trường thọ."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Ai kính sợ Đức Chúa sẽ thấy cuộc đời kết thúc tốt đẹp,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "ngày lâm chung họ sẽ được hưởng phúc lành."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Bước đầu của khôn ngoan là kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "ngay từ lúc thành hình trong lòng mẹ,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "các tín hữu đã được ơn khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Giữa nhân gian, khôn ngoan xây tổ làm nền móng vĩnh cửu,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và tin tưởng vào con cái loài người."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Sự viên mãn của khôn ngoan là kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Khôn ngoan lấy hoa trái của mình làm cho họ say sưa,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "lấy bảo vật của mình chất đầy nhà cửa họ,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "đem sản phẩm của mình đổ đầy kho lẫm."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Lòng kính sợ Đức Chúa là tuyệt đỉnh của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "mang lại bình an và sức khoẻ dồi dào."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Đức Chúa đã thấy và đã đếm khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Người đổ mưa am tường và hiểu biết của trí tuệ,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "nâng cao vinh dự của những kẻ gắn bó với khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Gốc rễ của khôn ngoan là kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "cành lá của khôn ngoan là cuộc đời trường thọ."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Giận dữ vô lý không thể coi là phải lẽ được,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "vì giận dữ kéo theo sự sụp đổ của con người."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Ai kiên trì chịu đựng một thời gian,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "thì cuối cùng niềm vui sẽ bừng lên cho người ấy."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Ai làm thinh không nói một thời gian,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "thì thiên hạ sẽ mở miệng khen là sáng suốt."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Trong các kho tàng của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "có nhiều ẩn dụ thâm thuý,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "nhưng đối với người tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "tôn thờ Thiên Chúa lại là điều ghê tởm."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Nếu con mộ mến khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "thì hãy tuân giữ các điều răn,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "và Đức Chúa sẽ ban cho con ơn ấy."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Vì lòng kính sợ Đức Chúa là trường dạy khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và điều Người ưa thích là tín thành và nhân hậu."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Đừng ngang bướng không kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "cũng đừng đem lòng chim dạ cá mà đến với Người."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Đừng giả hình trước mặt người ta"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "và hãy giữ gìn trong lời ăn tiếng nói."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Đừng tự cao tự đại, kẻo ngã"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "mà chuốc lấy tủi hổ vào thân."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Đức Chúa sẽ phơi bày những bí ẩn của con,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và hạ bệ con giữa nơi công hội,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "vì con không bước đi trên đường kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và lòng con đầy những mưu gian."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 2,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Con ơi, nếu con muốn dấn thân phụng sự Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "thì con hãy chuẩn bị tâm hồn để đón chịu thử thách."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Hãy giữ lòng cho ngay thẳng và cứ kiên trì,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "đừng bấn loạn khi con gặp khốn khổ."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Hãy bám lấy Người chứ đừng lìa bỏ,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "để cuối đời, con được cất nhắc lên."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Mọi chuyện xảy đến cho con, con hãy chấp nhận,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "và trải qua bao thăng trầm, con hãy cứ kiên nhẫn."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Vì vàng phải được tôi luyện trong lửa,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "còn những người sáng giá"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "thì phải được thử trong lò ô nhục."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Hãy tin vào Người, thì Người sẽ nâng đỡ con."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Đường con đi, hãy giữ cho ngay thẳng và trông cậy vào Người."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Hỡi ai kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "hãy trông đợi lòng lân tuất của Người,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "đừng lìa xa Người kẻo ngã."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Hỡi ai kính sợ Đức Chúa, hãy tin vào Người,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "và các bạn sẽ không mất phần thưởng đâu."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Hỡi ai kính sợ Đức Chúa, hãy đợi trông ơn lành,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "niềm vui khôn cùng và lòng thương xót."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Hãy nhìn lại các thế hệ ban đầu mà xem :"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "nào có ai tin vào Đức Chúa mà bị hổ thẹn bao giờ ?"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Hay có ai bền tâm kính sợ Người mà bị bỏ rơi ?"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Hoặc có ai kêu cầu Người mà bị Người khinh dể ?"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Vì Đức Chúa là Đấng nhân từ và hay thương xót :"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Người thứ tha tội lỗi và cứu vớt trong lúc gian truân."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Khốn thay những tâm hồn hèn nhát, những bàn tay rã rời,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và người tội lỗi lập lờ nước đôi."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Khốn thay quả tim nao núng vì không tin tưởng :"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "chính vì vậy nó không được chở che."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Khốn cho các ngươi, những kẻ mất kiên nhẫn,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "các ngươi sẽ làm gì khi Đức Chúa đến thăm ?"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Những ai kính sợ Đức Chúa"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "thì không ngang bướng bất tuân lời Người dạy,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và những ai kính mến Người thì giữ vững đường lối của Người."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Những ai kính sợ Đức Chúa thì tìm điều Người ưa thích,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và những ai kính mến Người thì no thoả Lề Luật."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Những ai kính sợ Đức Chúa thì chuẩn bị tâm hồn,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "và hạ mình xuống trước mặt Người."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Chúng ta hãy phó mình trong tay Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "chứ đừng phó mình trong tay phàm nhân,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "bởi vì Người cao cả thế nào"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "thì cũng lân tuất như vậy."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 3,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Hỡi các con, hãy nghe cha đây,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và làm thế nào để các con được cứu độ."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đức Chúa làm cho người cha được vẻ vang vì con cái,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "cho người mẹ thêm uy quyền đối với các con."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Ai thờ cha thì bù đắp lỗi lầm,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "ai kính mẹ thì tích trữ kho báu."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Ai thờ cha sẽ được vui mừng vì con cái,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "khi cầu nguyện, họ sẽ được lắng nghe."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Ai tôn vinh cha sẽ được trường thọ,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "ai vâng lệnh Đức Chúa sẽ làm cho mẹ an lòng."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Người đó phục vụ các bậc sinh thành"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "như phục vụ chủ nhân."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Hãy thảo kính cha con bằng lời nói việc làm,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "để nhờ người mà con được chúc phúc."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Vì phúc lành của người cha"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "làm cho cửa nhà con cái bền vững,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "lời nguyền rủa của người mẹ"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "làm cho trốc rễ bật nền."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Chớ vênh vang khi cha con phải tủi nhục,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "vì nỗi tủi nhục đó chẳng vinh dự gì cho con."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Quả thật, người ta chỉ được vẻ vang"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "lúc cha mình được tôn kính ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và con cái phải ô nhục khi mẹ mình bị khinh chê."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Con ơi, hãy săn sóc cha con, khi người đến tuổi già ;"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "bao lâu người còn sống, chớ làm người buồn tủi."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Người có lú lẫn, con cũng phải cảm thông,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "chớ cậy mình sung sức mà khinh dể người."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Vì lòng hiếu nghĩa đối với cha sẽ không bị quên lãng,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và sẽ đền bù tội lỗi cho con."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Thiên Chúa sẽ nhớ đến con, ngày con gặp khốn khó,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và các tội con sẽ biến tan"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "như sương muối biến tan lúc đẹp trời."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Ai bỏ rơi cha mình thì khác nào kẻ lộng ngôn,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "ai chọc giận mẹ mình, sẽ bị Đức Chúa nguyền rủa."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Con ơi, hãy hoàn thành việc của con một cách nhũn nhặn,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "thì con sẽ được mến yêu hơn người hào phóng."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Càng làm lớn, con càng phải tự hạ,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "như thế, con sẽ được đẹp lòng Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Vì quyền năng Đức Chúa thì lớn lao :"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Người được tôn vinh nơi các kẻ khiêm nhường."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Đừng tìm những điều khó quá đối với con,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "những điều vượt sức con, con đừng xét tới."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Những gì đã ấn định cho con, con hãy suy cho kỹ,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "cần chi phải hiếu kỳ !"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Đừng dây mình vào những việc quá sức con,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "vì những điều con trông thấy"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "đã vượt quá trí hiểu của loài người."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Nhiều người mắc sai lầm vì ý kiến riêng của họ,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "ý nghĩ xấu làm cho suy nghĩ của họ đảo điên."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Kẻ lòng chai dạ đá cuối đời sẽ gặp bất hạnh,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "người thích nguy hiểm sẽ phải chết vì hiểm nguy."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Kẻ lòng chai dạ đá sẽ bị ngàn nỗi ưu phiền đè nặng,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "người tội lỗi cứ chồng chất tội này lên tội kia."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Kẻ kiêu ngạo lâm cảnh khốn cùng thì vô phương cứu chữa,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "vì sự xấu xa đã ăn sâu mọc rễ trong nó."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Người sáng trí để tâm nghiên cứu các ẩn dụ,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "kẻ khôn ngoan ao ước có tai thính để nghe."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Nước dập tắt lửa hồng, bố thí đền bù tội lỗi."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Ai đền ơn đáp nghĩa là biết lo xa,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "lúc sa cơ, người ấy sẽ tìm được nơi nương tựa."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 4,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Con ơi,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "đừng tước đoạt miếng cơm manh áo của người nghèo,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "đừng để kẻ khốn cùng luống công chờ đợi."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng làm cho kẻ đói phải buồn tủi,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "đừng chọc tức ai khi họ phải ngặt nghèo."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Một tâm hồn đang bực bội, con đừng làm khổ thêm,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "đừng bắt kẻ túng thiếu đợi lâu mới được con giúp đỡ."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Kẻ khốn khổ nài xin, con đừng từ chối,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "gặp người nghèo, con đừng ngoảnh mặt đi."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Đừng làm ngơ không nhìn đến kẻ thiếu thốn,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "kẻo nên cớ cho người ta nguyền rủa con."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Ai cay đắng trong lòng mà nguyền rủa con,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "thì Đấng tạo thành ra nó sẽ nghe lời nó thỉnh nguyện."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Hãy làm cho công hội mến thương con,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "và tỏ lòng kính trọng người làm lớn."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Hãy lắng nghe kẻ nghèo, và nhã nhặn chào lại họ."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Hãy giải thoát người bị áp bức khỏi tay phường áp bức,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "đừng hèn nhát khi con phải xét xử."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đối với trẻ mồ côi, con hãy xử như một người cha,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và với mẹ của chúng, hãy xử như một người chồng ;"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "được vậy, con sẽ nên như người con của Đấng Tối Cao,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và Người sẽ thương con hơn cả mẹ của con nữa."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Khôn ngoan làm cho con cái mình nên cao trọng,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và săn sóc những ai kiếm tìm mình."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Ai yêu khôn ngoan là yêu sự sống,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "ai sớm tìm kiếm khôn ngoan sẽ tràn trề hoan lạc."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Người nắm được khôn ngoan"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "sẽ được vinh quang làm gia nghiệp,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "đi tới đâu, họ cũng được Đức Chúa ban phúc lành."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Ai phụng sự khôn ngoan thì cũng phụng thờ Đấng Thánh,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và ai yêu mến khôn ngoan thì được Đức Chúa mến yêu."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Người nghe theo khôn ngoan, thì xét xử chư dân,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "ai gắn bó với khôn ngoan sẽ định cư yên hàn."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Ai tin tưởng vào khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "sẽ được khôn ngoan làm gia nghiệp"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và dòng dõi họ cũng sẽ được thừa hưởng."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Vì ban đầu, khôn ngoan sẽ đồng hành với họ"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "qua nẻo đường quanh co,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "giáng xuống trên họ hãi hùng run rẩy,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "và dùng kỷ luật của mình mà tôi luyện"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "bao lâu chưa tin tưởng họ được ;"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "rồi lại thử thách họ qua những phán quyết của mình."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Sau đó, khôn ngoan sẽ trở lại với họ trên con đường thẳng,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "khiến họ được mừng vui,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "và khôn ngoan mặc khải cho họ những bí nhiệm của mình."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Nếu người ấy lầm lạc thì khôn ngoan sẽ bỏ rơi họ,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và để mặc cho họ sụp đổ."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Hãy để ý tới thời cuộc và lo tránh điều xấu,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "và đừng chuốc lấy nhục vào thân."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Vì có cái nhục đưa đến tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và cũng có cái nhục là vinh quang và ân sủng."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Đừng vị nể ai đến phải thiệt thân,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "cũng đừng vì bị nhục mà để cho mình sụp đổ."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Đừng ngại lên tiếng khi cần thiết,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "vì nhờ lời nói mà người ta biết được ai khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "do phát biểu mà biết được trình độ học vấn."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Đừng nói trái sự thật,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "và phải biết xấu hổ vì sự thiếu học của con."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Đừng hổ thẹn xưng thú tội lỗi mình,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "đừng ngăn chặn dòng sông đang chảy."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Đừng cúi rạp trước kẻ ngu đần,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "cũng đừng thiên vị người quyền thế."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Dù phải chết, con hãy phấn đấu cho sự thật,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ bênh vực con."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Đừng ăn càn nói bậy,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "chớ nhu nhược trễ nải trong công việc của con."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Đừng như sư tử trong gia đình,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "mà lại nhút nhát giữa gia nhân."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Đừng xoè tay ra nhận, rồi nắm lại khi phải cho đi."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 5,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đừng cậy vào tài sản của con, và đừng nói : “Tôi có đủ cả rồi !”"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng chiều theo ước muốn và sức lực của con,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "mà thoả mãn những đam mê của lòng mình."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Đừng nói : “Ai làm gì được tôi ?”"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Vì Đức Chúa là Đấng công minh sẽ trừng phạt."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Đừng nói : “Tôi đã phạm tội nhưng nào có sao ?”"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Bởi vì Đức Chúa nhẫn nại đó !"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Đừng ỷ được tha thứ mà khinh nhờn,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "rồi cứ chồng chất tội này lên tội khác."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Đừng nói : “Người rất mực cảm thương,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "tôi có phạm tội nhiều, Người cũng tha thứ cả !”"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Vì Người thương xót, Người cũng nổi lôi đình,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "và cơn lôi đình của Người ập xuống quân tội lỗi."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Đừng trì hoãn, hãy trở về với Đức Chúa đi ;"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "đừng lần lữa hết ngày này qua ngày khác,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "vì thình lình Đức Chúa sẽ nổi cơn thịnh nộ,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "và trong thời trừng phạt, con sẽ phải tiêu vong."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Đừng cậy dựa vào của cải bất chính,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "vì điều đó chẳng ích gì cho con ngày con gặp bất hạnh."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đừng có gió nào cũng theo, đường nào cũng bước,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "như một tên tội lỗi lật lọng."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Hãy giữ vững xác tín của mình,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và lời con phải trước sau như một."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Hãy mau mắn nghe,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "nhưng thong thả rồi hãy trả lời."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Nếu biết thì trả lời cho người ta,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "bằng không, thì hãy đặt tay lên miệng."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Vinh hay nhục đều ở lời nói cả,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và cái lưỡi chính là mối hoạ cho con người."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Đừng để bị mang tiếng là người bép xép,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "cũng đừng ăn nói quanh co."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Vì nếu ăn trộm là điều nhục nhã,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "thì nói lời hai ý càng đáng lên án gắt gao."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Trong mọi chuyện lớn nhỏ, đừng tỏ ra vô ý thức ;"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "đang là bạn, chớ trở nên thù."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 6,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Quả vậy, bị mang tiếng thì thật là nhục nhã và ô danh,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "cũng như mắc tội hay nói lời hai ý."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng dương dương tự đắc khi con quyết định điều gì,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "kẻo con bị nát thân như bò tót."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Kẻo lá cành của con, con ngốn sạch,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "hoa trái của con, con phá hết,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và con sẽ chỉ còn như một khúc củi khô."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Một con người xấu xa làm băng hoại chính mình,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "tự biến thành trò cười cho kẻ thù nghịch."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Ăn nói dịu dàng thì tăng thêm bạn hữu,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "phát biểu dễ thương thì tăng thêm lời thân ái."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Ước chi có nhiều người sống hoà nhã với con ;"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "nhưng cố vấn cho con, thì trong muôn ngàn chỉ nên chọn một."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Nếu con muốn làm bạn với ai thì hãy thử người ấy trước,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "nhưng đừng vội tin tưởng ngay."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Vì có kẻ chỉ là bạn nhất thời,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "ngày con gặp nạn, nó chẳng còn là bạn nữa."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Có người là bạn lại trở nên thù,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và tiết lộ chuyện cãi nhau, khiến con phải xấu hổ."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Có người là bạn khi đồng hành với con,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "nhưng ngày con gặp nạn, nó chẳng còn là bạn nữa."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Khi con gặp may, thì nó chẳng khác nào chính con :"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "gia nhân con, nó tự do sai bảo."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Nhưng lúc con sa cơ, nó liền chống lại và lánh mặt con luôn."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Với quân thù, con hãy tránh xa,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "còn với bè bạn, con phải coi chừng."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Người bạn trung thành là một nơi nương tựa vững chắc,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "ai gặp được người bạn như thế, là gặp được kho tàng."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Không gì đổi lấy được một người bạn trung thành,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và giá trị của người bạn ấy, không cân nào lường được."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Người bạn trung thành là phương thuốc xoa dịu cuộc đời,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "những ai kính sợ Đức Chúa sẽ gặp được người như vậy."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Người kính sợ Đức Chúa thì điều khiển được tình bạn của mình"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "vì bản thân mình thế nào, thì cận thân mình cũng thế."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Con ơi, từ thiếu thời, hãy hấp thụ giáo huấn,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "thì tới khi tóc bạc, con sẽ được khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Như người cày và kẻ gieo, con hãy vun trồng khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và đợi chờ hoa thơm trái tốt của đức ấy ;"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "vì con phải khó nhọc vun trồng một thời gian thôi,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "rồi chẳng bao lâu sẽ được ăn hoa trái."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Giáo huấn quả thật là gay go đối với những kẻ vô học,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "và kẻ vô tâm vô trí thì không kiên trì trong việc thụ giáo."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Giáo huấn, như đá tảng thử sức, đè nặng trên người ấy,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "rồi chẳng mấy chốc nó sẽ vứt bỏ đi."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Quả thật, khôn ngoan xứng với tên mình :"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "không phải nhiều người biết rõ đâu !"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Con ơi, hãy lắng nghe và đón nhận điều ta dạy bảo,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "và đừng vứt bỏ ý kiến của ta."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Hãy đưa chân cho khôn ngoan xích lại,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "và cúi đầu cho khôn ngoan đặt dây cương."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Hãy ghé vai mang lấy,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "và đừng bất mãn vì bị khôn ngoan ràng buộc."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Với tất cả tâm tình, hãy trau dồi khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "và đường lối của khôn ngoan, hãy gắng công tuân giữ."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Cứ theo dõi và kiếm tìm,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "thì khôn ngoan sẽ tỏ mình ra cho con biết,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và một khi đã nắm được rồi, con chớ buông ra."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Vì cuối cùng, khôn ngoan sẽ cho con được nghỉ ngơi yên hàn,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và sẽ trở thành niềm hoan lạc của con."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Xiềng xích của khôn ngoan sẽ là nơi nương tựa vững chắc,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "và dây cương của khôn ngoan"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "sẽ như trang phục huy hoàng của con."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Ách của khôn ngoan là đồ trang sức bằng vàng,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và dây buộc của khôn ngoan là dải điều quý giá."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Con sẽ mặc lấy khôn ngoan như áo choàng rực rỡ,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "đội lên đầu như triều thiên biểu lộ niềm vui."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Con ơi, nếu muốn, con sẽ là người có học,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "nếu để tâm, con sẽ thành người khôn khéo."
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "Nếu thích nghe, con sẽ học được nhiều,"
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "nếu biết lắng tai để ý, con sẽ trở nên khôn."
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "Hãy có mặt khi các bậc lão thành hội họp,"
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "thấy vị nào khôn ngoan, hãy hết lòng gắn bó."
        },
        {
          "n": 35,
          "t": "Mọi lời lẽ về Thiên Chúa, con hãy thích nghe,"
        },
        {
          "n": 35,
          "t": "những châm ngôn ý nhị, con đừng bỏ uổng."
        },
        {
          "n": 36,
          "t": "Thấy người học thức uyên thâm, con hãy năng lui tới,"
        },
        {
          "n": 36,
          "t": "chân đi mòn ngưỡng cửa nhà họ."
        },
        {
          "n": 37,
          "t": "Hãy suy gẫm các mệnh lệnh Đức Chúa đã truyền,"
        },
        {
          "n": 37,
          "t": "các điều răn của Người, hãy luôn luôn để ý."
        },
        {
          "n": 37,
          "t": "Chính Người làm cho tâm hồn con kiên vững,"
        },
        {
          "n": 37,
          "t": "và cho con được khôn ngoan như lòng sở nguyện."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 7,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đừng làm điều xấu, thì cái xấu sẽ không thắng được con."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Điều bất công, con hãy xa tránh, thì nó sẽ lánh xa con."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Con ơi, đừng gieo trên những luống bất công,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "kẻo phải gặt bất công gấp bảy lần."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Đừng xin Đức Chúa cho con quyền cao,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "cũng đừng xin vua cho con chức trọng."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Đừng tưởng mình là công chính trước mặt Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "cũng đừng ra vẻ khôn ngoan bên cạnh đức vua."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Đừng tìm cách để được làm thẩm phán,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "nếu con không có khả năng nhổ rễ bất công ;"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "kẻo rồi vì nể mặt kẻ quyền thế,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "mà con làm tổn thương đức liêm khiết của con."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Đừng làm thiệt hại cho dân chúng trong thành,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "cũng đừng khúm núm trước đám đông."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Đừng để tội nào trói buộc con đến hai lần,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "vì một lần thôi cũng đủ để bị phạt."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đừng nói : “Thiên Chúa Tối Cao"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "sẽ nhìn vào số lượng lớn lễ phẩm tôi dâng,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "nên khi tôi mang tới, Người sẽ chấp nhận.”"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Con đừng nhút nhát khi cầu nguyện,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và đừng coi thường việc làm phúc bố thí."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Đừng cười nhạo ai đang cay đắng trong lòng,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "vì có Đấng vừa hạ xuống vừa cất nhắc lên."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Đừng dùng lời gian dối mà hại anh em,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "đối với một người bạn cũng không nên làm như thế."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Đừng chủ ý bịa đặt điều gian dối nào,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "vì cứ như thế sẽ chẳng đưa tới gì tốt đẹp."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Giữa đông đảo các bậc lão thành, con chớ ba hoa,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và khi cầu nguyện thì đừng lải nhải."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Đừng chán ghét những công việc vất vả nhọc nhằn,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "cũng như việc đồng áng Đấng Tối Cao đã định."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Đừng nhập bọn với phường tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "hãy nhớ rằng cơn thịnh nộ không chậm trễ đâu !"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Hãy khiêm nhường hạ mình xuống,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "vì lửa và giòi bọ là hình phạt dành cho kẻ vô đạo."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Đừng đem bạn hữu đổi lấy lợi lộc,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "cũng đừng đổi người anh em chân chính lấy vàng Ô-phia."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Đừng rời bỏ người vợ khôn ngoan đức hạnh,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "vì duyên dáng của nàng quý hơn cả vàng nữa."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Đừng ngược đãi người ở biết làm việc hết mình,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "cũng như người làm công biết xả thân."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Hãy hết lòng yêu thương người ở nào sáng trí,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và đừng từ chối không cho nó tự do."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Con có súc vật ư ? Hãy săn sóc chúng."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Nếu chúng làm lợi cho con, thì giữ chúng lại."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Có con cái ư ? Hãy giáo dục"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "và uốn nắn chúng ngay từ thuở còn thơ."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Có con gái ư ? Hãy lo giữ gìn tấm thân của chúng,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "nhưng đừng ra mặt vui vẻ xuề xoà."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Gả chồng cho con gái, là con đã làm xong một việc lớn,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "nhưng phải gả cho người thông minh."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Con có người vợ hợp với con ư ? Thì chớ ruồng bỏ,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "nhưng đừng tin tưởng người vợ con không thích."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Cha con, con hãy hết lòng tôn kính,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và đừng quên ơn mẹ đã mang nặng đẻ đau."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Hãy luôn nhớ công ơn dưỡng dục sinh thành,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "công ơn ấy, con sẽ lấy chi đáp đền cho cân xứng ?"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Hãy hết lòng kính tôn Đức Chúa"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "và kính trọng các tư tế của Người."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Hãy hết sức yêu mến Đấng tạo thành nên con,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "đừng bỏ rơi các thừa tác viên của Người."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Hãy kính sợ Đức Chúa và tôn trọng vị tư tế,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "hãy trao cho ngài phần thuộc về ngài, như luật truyền cho con :"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "của đầu mùa, của lễ tạ tội, bả vai phải biếu,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "rồi của lễ thánh hoá và phần tinh hoa trích từ của thánh."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Hãy rộng tay cứu giúp người nghèo khó,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "để con được hưởng trọn vẹn phúc lành."
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "Hãy làm ơn cho mọi người còn sống,"
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "ngay cả với người đã chết, cũng đừng từ chối làm ơn."
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "Đừng ngoảnh mặt không nhìn những ai đang than khóc,"
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "với những người sầu khổ, con hãy biết chia buồn."
        },
        {
          "n": 35,
          "t": "Đừng ngại thăm nom người đau ốm,"
        },
        {
          "n": 35,
          "t": "vì nhờ những việc như thế mà con sẽ được mến yêu."
        },
        {
          "n": 36,
          "t": "Trong mọi lời ăn tiếng nói,"
        },
        {
          "n": 36,
          "t": "hãy nghĩ đến đời con chung cuộc thế nào,"
        },
        {
          "n": 36,
          "t": "thì mãi mãi con sẽ không phạm tội."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 8,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Con đừng chống chọi với người quyền thế, kẻo rơi vào tay họ."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng tranh chấp với người giàu,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "kẻo họ lấy thế mạnh mà chống lại con ;"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "vì vàng bạc làm cho bao người hư hỏng"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và lòng dạ vua chúa ngả nghiêng."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Đừng chống chọi với kẻ lắm mồm,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "cũng đừng chất củi thêm vào lửa."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Đừng đùa giỡn với kẻ vô giáo dục,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "kẻo tổ tiên con bị khinh chê."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Một người đã biết hối lỗi, con đừng la rầy,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "hãy nhớ rằng tất cả chúng ta đều đáng phạt."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Đừng khinh dể người đã cao niên,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "vì đến lượt chúng ta rồi cũng già hết cả."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Khi có người nào chết, con chớ vui mừng,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "hãy nhớ rằng tất cả chúng ta đều phải chết."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Chớ khinh thường chuyện các bậc khôn ngoan kể lại,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "hãy nghiền ngẫm phương ngôn của các ngài ;"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "vì nhờ học với các ngài mà con có được kiến thức,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "và biết cách phục vụ các bậc quyền cao."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đừng bỏ qua chuyện các vị cao niên kể lại,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "vì chính các ngài đã học hỏi nơi tổ tiên mình ;"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "nhờ học với các ngài mà con có được sự hiểu biết,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và khi cần, con biết đưa ra câu trả lời thích hợp."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đừng khơi dậy lửa đam mê của người tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "kẻo chính con bị đốt cháy trong ngọn lửa của y."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Con chớ đương đầu với kẻ vũ phu,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "kẻo nó nên như cái bẫy cho con lỡ lời."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Đừng cho kẻ mạnh thế hơn con vay mượn,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "cho họ mượn là kể như mất đứt rồi."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Đừng đứng ra bảo đảm điều gì vượt quá sức con,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "nếu đã bảo đảm, thì lo mà thanh toán."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Đừng tranh kiện với quan toà,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "toà sẽ vì danh dự của ông mà xử cho ông thắng."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Đừng đồng hành với quân bạt mạng, kẻo nó ăn hiếp con ;"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "vì chính nó chỉ làm theo sở thích :"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "sự điên rồ của nó làm cho cả hai phải tiêu vong."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Đừng đánh nhau với kẻ hung dữ,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "cũng đừng đi qua nơi vắng vẻ với y ;"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "vì y coi chuyện đổ máu như không vậy,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và y sẽ tấn công con nơi chẳng có ai cứu giúp."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Đừng bàn hỏi người ngu, vì nó không giữ kín được."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Trước mặt người lạ, chớ làm điều phải giữ kín,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "vì con chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Đừng tâm sự với bất cứ người nào,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "đừng tưởng làm như vậy là người ta thích."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 9,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đừng ghen với người vợ mà con đang ôm ấp,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "kẻo con dạy cho nàng nghĩ xấu về con."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng phó mặc hồn con cho một người đàn bà,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "kẻo bị nó đè đầu đè cổ."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Đừng đón đường một gái làng chơi,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "kẻo con rơi vào bẫy của nó."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Đừng đi lại với một ả đào,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "kẻo con mắc phải mưu mô của nó."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Đừng chòng chọc nhìn nàng trinh nữ,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "kẻo con sa ngã mà bị phạt với nàng."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Đừng trao thân cho đĩ điếm,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "kẻo con phải khuynh gia bại sản."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Ngoài đường phố, mắt đừng láo liên,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "trong ngõ hẻm, chớ có la cà."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Hãy tránh đừng nhìn người phụ nữ nhan sắc,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "cũng đừng ngắm nghía một giai nhân xa lạ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Vì sắc đẹp đàn bà mà bao kẻ đảo điên,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "cũng vì thế mà ái tình bừng lên như lửa."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Chớ ngồi bên người phụ nữ có chồng,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "đừng uống rượu với nàng trong các bữa tiệc,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "kẻo vì nàng mà lòng con nghiêng ngửa,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và tâm thần chao đảo tiêu vong."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đừng bỏ rơi người bạn cố tri :"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "người mới đâu có giá bằng người cũ."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Rượu mới thế nào, thì bạn mới cũng vậy ;"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "để lâu rồi uống, mới thấy ngon."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Chớ ghen với người tội lỗi được vinh dự,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "vì con chẳng biết hậu vận nó thế nào."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Đừng vui niềm vui của quân vô đạo ;"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "hãy nhớ rằng : chúng sẽ phải đền tội trước khi xuống âm ty."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy đứng xa người nắm quyền sinh sát,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "thì con sẽ không còn cảm thấy sợ tử thần."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Nếu đến gần nó, thì đừng bất cẩn,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "kẻo nó lại cướp mất mạng con."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy nhớ rằng con đang bước qua giữa bao cạm bẫy,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và đi lại trên tường thành đầy lỗ châu mai."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Hãy giao tiếp với người chung quanh khi có thể,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và năng bàn hỏi với người khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Hãy tìm người hiểu biết mà trò chuyện,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và mọi điều con nói phải quy về Luật của Đấng Tối Cao."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Đồng bàn với con phải là những người công chính,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và lòng kính sợ Đức Chúa sẽ là niềm hãnh diện của con."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Một tác phẩm được ca tụng là nhờ tay nghệ sĩ,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "ai lãnh đạo dân thì phải khôn ngoan trong lời ăn tiếng nói."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Kẻ lắm mồm lắm miệng, trong thành ai cũng ngán cũng sợ,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "người nói năng láu táu, ai cũng ghét cũng chê."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 10,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Thủ lãnh khôn ngoan thì giáo dục dân mình,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và uy thế của người thông minh thật là vững chắc."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Thủ lãnh dân thế nào,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "các viên chức thừa hành cũng thế,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "người đứng đầu một thành làm sao,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "toàn thể dân cư cũng vậy."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Một ông vua dốt nát làm cho dân nước phải suy vong,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "một thành hưng thịnh"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "là nhờ trí thông minh của các nhà cầm quyền."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Quyền bính trên địa cầu nằm trong tay Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "khi đến thời đến buổi, Người sẽ cho xuất hiện kẻ hiền tài."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Sự nghiệp của con người nằm trong tay Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "vì chính Người làm cho kẻ sĩ được nở mặt nở mày."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Khi gặp những chuyện bất công,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "con đừng oán hờn người thân cận,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "cũng đừng làm bất cứ điều gì trong cơn giận dữ."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Đức Chúa và người phàm đều chê ghét tính kiêu căng,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "đều coi gian tà là khả ố."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Quyền bá chủ chuyển từ dân này sang dân nọ,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "do bất công, bạo lực và tiền tài."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Làm sao tro bụi lại dám kiêu căng,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "vì ngay khi còn sống, nó đã bị xổ ruột ?"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Cơn bệnh kéo dài, giễu cợt cả thầy thuốc,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "kẻ nay xưng hùng xưng bá, mai đã theo tử thần."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Khi chết, gia tài người ta thừa hưởng"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "là côn trùng, sâu bọ và rắn rết."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Con người bắt đầu kiêu căng khi lìa xa Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "khi lòng nó lìa xa Đấng Tạo Thành."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Vì đầu mối của kiêu căng là tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và kẻ quen thói kiêu căng thì rắc gieo ghê tởm ;"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "vì thế Đức Chúa đã gửi đến những gian truân,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và tiêu diệt chúng hoàn toàn."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Đức Chúa hạ bệ những ai quyền thế,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và đặt kẻ hiền lành ngồi lên thay."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Đức Chúa đã bứng rễ các dân ngoại,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và đem trồng vào đó kẻ khiêm nhường."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Lãnh thổ của chư dân, Đức Chúa đã đảo lộn,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và phá huỷ đến tận nền trái đất."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Người đã loại chúng ra khỏi cõi đời và huỷ diệt chúng,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "đã xoá sạch chúng khỏi ký ức người đời."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Con người được dựng nên không phải để kiêu ngạo,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "con cái của đàn bà được sinh ra không phải để giận dữ."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Nòi giống nào đáng trọng ?"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Thưa nòi giống con người."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Nòi giống nào đáng trọng ?"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Thưa những người kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Nòi giống nào đáng khinh ?"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Thưa nòi giống con người."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Nòi giống nào đáng khinh ?"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Thưa những kẻ vi phạm các điều răn."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Thủ lãnh thì đáng trọng giữa anh em,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "còn những ai kính sợ Đức Chúa"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "thì đáng trọng trước mặt Người."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Kẻ giàu, người sang cũng như kẻ nghèo :"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "niềm hãnh diện của tất cả là kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Khinh dể một người nghèo thông minh là không phải lẽ,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "tôn vinh một người tội lỗi là điều chẳng nên."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Người làm lớn, nhà lãnh đạo, vị nắm quyền đều được tôn vinh,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "nhưng không ai trong các vị đó lớn hơn người kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Nô bộc mà khôn ngoan thì được cả người tự do (cũng) phục vụ,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "người hiểu biết thì không lẩm bẩm kêu ca."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Đừng khôn xảo, khi làm công việc của con,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "cũng đừng sĩ diện, khi con phải nghèo túng."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Làm việc và được đầy đủ dư dật,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "thì vẫn hơn lang thang khoác lác mà đói ăn."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Con ơi, hãy tự hào một cách khiêm tốn,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và tự trọng đúng với giá trị của con."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Người phạm tội hại đến bản thân,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "ai bảo nó là công chính được ?"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Nào ai tôn trọng được kẻ khinh chính mình ?"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Kẻ nghèo được tôn trọng là nhờ sự hiểu biết,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "người giàu được tôn trọng là vì tài sản của họ."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Còn nghèo mà đã được trọng,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "thì khi giàu sẽ được trọng biết bao ?"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Đang giàu mà đã bị khinh,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "thì khi nghèo còn bị khinh biết mấy ?"
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 11,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Người hèn mọn mà khôn ngoan vẫn có thể ngẩng đầu,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và được ngồi giữa những người làm lớn."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Đừng khen một người đàn ông vì người ấy đẹp,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và đừng gớm ghét ai vì vẻ bên ngoài."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Trong các loài có cánh, ong là bé hơn cả,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "thế mà nó làm ra chất ngọt hảo hạng."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Chớ khoe khoang vì bộ áo bên ngoài,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "cũng đừng tự cao trong ngày được vinh dự."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Công trình của Đức Chúa thật lạ lùng,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "nhưng vẫn là bí ẩn đối với phàm nhân."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Nhiều bậc đế vương phải ngồi xuống đất,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "còn kẻ không ai ngờ lại được mang vương miện."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Lắm người quyền thế bị nhục nhã ê chề,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "và nhiều kẻ cao sang bị nộp vào tay người khác."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Chưa tra xét thì đừng buộc tội,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "suy nghĩ trước rồi hãy trách móc sau."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Chớ trả lời khi chưa nghe rõ,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "người ta đang nói thì chớ ngắt lời."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Về chuyện không can gì tới con, con đừng cãi cọ,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "chớ dây mình vào cuộc tranh chấp của quân tội lỗi."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Con ơi, chớ lo toan nhiều công việc,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "có tăng thêm nhiều vẫn chẳng được yên ;"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "có hối hả mấy cũng chẳng tới đâu,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "có chạy đàng nào cũng không thoát nổi."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Có người càng vất vả, nhọc nhằn và hấp tấp,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "thì lại càng không đạt được gì."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Có người yếu đuối cần được nâng đỡ,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "sức lực thua kém, túng thiếu trăm bề,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "mà Đức Chúa lại ghé mắt nhìn xem, để thi ân cho họ,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và cất nhắc họ lên khỏi cảnh khốn cùng."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Người làm cho họ ngẩng đầu hiên ngang,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "khiến nhiều kẻ phải ngạc nhiên về họ."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Lành dữ, sống chết, giàu nghèo, tất cả đều do Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Phúc lộc của Đức Chúa còn mãi cho những người đạo hạnh,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "và tình thương của Người hướng dẫn họ đến muôn đời."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Có kẻ giàu vì vun quén và keo kiệt,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "và đây là phần thưởng của nó :"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Khi nó nói : “Tôi đã tìm được an nhàn,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "của tôi làm ra, bây giờ tôi hưởng”,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "thì nó đâu biết thời gian mình sống còn bao lâu ;"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "nó sẽ bỏ lại của cải cho người khác và sẽ chết."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Hãy cứ bổn phận của con mà làm cho chu đáo,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "và chăm lo công việc cho đến già."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Đừng phục người tội lỗi vì các công việc của nó,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "nhưng hãy tin vào Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và công việc của con, hãy chịu khó mà làm,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "vì làm cho kẻ nghèo bỗng nhiên nên giàu có,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Phúc lành của Đức Chúa là phần thưởng cho người đạo hạnh,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "trong giây lát Người làm cho phúc lành nở rộ như hoa."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Con đừng nói : “Tôi cần gì đây ?"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Rồi ra tôi còn phải có những của nào nữa ?”"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Đừng nói : “Tôi đầy đủ cả rồi,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "từ đây tôi còn gặp bất hạnh nào nữa đâu ?”"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Ngày gặp vận may, người ta quên nỗi bất hạnh,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "và ngày gặp bất hạnh, người ta chẳng nhớ đến vận may."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Trong ngày mệnh chung,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "trả cho con người theo lối họ đã sống,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Khổ cực một giờ làm quên lạc thú,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "đến cuối đời, công việc của con người mới lộ ra."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Đừng khen ai có phúc trước khi họ lìa đời,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "vì nhìn vào con cái, người ta sẽ biết họ."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Đừng bạ ai cũng đưa về nhà,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "vì kẻ xảo quyệt có trăm mưu ngàn kế."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Chim mồi nhốt trong lồng làm sao,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "thì tâm địa kẻ kiêu căng cũng thế ;"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "nó như thám tử rình chờ con ngã quỵ."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Nó mưu toan đổi tốt thành xấu,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "trong những cái hay nhất, nó cũng thấy tỳ ố đáng chê."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Một tia lửa làm cả đống than cháy bừng,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "con người tội lỗi mưu toan chuyện đổ máu."
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "Hãy đề phòng kẻ gian ác, vì nó mưu đồ chuyện xấu xa ;"
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "đừng để nó làm cho con ô danh đến muôn đời."
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "Đưa người lạ về nhà, nó sẽ làm cho con điên đảo,"
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "khiến con thành xa lạ với thân quyến của con."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 12,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Nếu con làm việc thiện, thì hãy biết con làm cho ai,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và con ở hiền thì sẽ gặp lành."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Hãy làm việc thiện cho người đạo hạnh,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "con sẽ được đền đáp,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "nếu không do người ấy, thì cũng do Đấng Tối Cao."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Sẽ chẳng có chi may lành cho kẻ ngoan cố trong điều ác,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "cho kẻ không thích làm việc từ thiện."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Hãy cho người đạo hạnh, nhưng đừng giúp kẻ tội lỗi."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Hãy xử tốt với người khiêm tốn,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "và đừng ủng hộ quân vô đạo,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "hãy khước từ, đừng cung cấp bánh ăn cho nó,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "kẻo nó được đàng chân lân đàng đầu ;"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "con sẽ gặp hoạn nạn gấp đôi"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "đối lại tất cả những việc lành con đã làm cho nó."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Vì chính Đấng Tối Cao cũng gớm ghét phường tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Người sẽ trừng phạt để trả oán quân vô đạo."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Hãy cho người tốt, nhưng đừng giúp kẻ tội lỗi."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Lúc gặp may, không nhận ra được ai là bạn,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "khi lâm nạn, chẳng giấu nổi ai là thù."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Khi con người gặp may thì kẻ thù nó buồn khổ,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "lúc nó lâm nạn thì bạn hữu cũng tránh xa."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đừng bao giờ tin vào thù địch ;"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "vì như đồng ten sét thế nào,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "thì sự độc ác của nó cũng vậy."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Nếu nó tự hạ và đi đứng khúm núm,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "thì con phải cảnh giác và coi chừng ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "hãy đối xử với nó như người lau gương,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và biết rằng rốt cuộc nó sẽ bị lật tẩy."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Đừng để nó đứng cạnh con,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "kẻo nó lật nhào con rồi chiếm lấy chỗ ;"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "đừng đặt nó ngồi bên phải con,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "kẻo ghế của con, nó sẽ tìm cách chiếm đoạt."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Cuối cùng con sẽ hiểu lời ta,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và sẽ nuối tiếc những điều ta đã nói."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Ai nào thương kẻ dụ rắn mà bị rắn cắn,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "ai nào xót mọi kẻ đến gần thú dữ đâu ?"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Kẻ đồng hành với người tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và tham gia vào các tội của nó cũng vậy."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Nó ở với con một giờ,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "nhưng khi con chao đảo, nó sẽ không nán lại với con."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Kẻ thù, ngoài miệng thì ngọt xớt,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "nhưng trong lòng lại tính xô con xuống vực sâu."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Mắt kẻ thù cũng rưng rưng đẫm lệ,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "nhưng nếu gặp cơ hội, nó không thôi khát máu."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Lúc lâm nạn, con sẽ thấy nó ở sẵn đó trước con rồi,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "làm như giúp đỡ, nhưng kỳ thực lại hất cẳng con."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Nó sẽ lắc đầu vỗ tay,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "nói về con đủ điều mà để lộ chân tướng nó."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 13,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đụng vào nhựa thì sẽ dính,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "chơi với người kiêu ngạo thì sẽ giống như y."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Gánh nặng quá sức con, con đừng mang lấy,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "đừng đi lại với kẻ quyền thế và giàu có hơn con."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Lọ sành để chung với bình đồng sao được ?"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Chạm nhau là lọ sành tan vỡ."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Người giàu vừa ăn cướp vừa la làng,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "còn người nghèo bị thiệt thì lại phải năn nỉ."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Nếu con có ích cho nó, nó sẽ dùng con,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "nhưng sẽ bỏ rơi con, nếu con sa cơ thất thế."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Con có của, nó sẽ sống với con,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "và bóc lột con không chút quản ngại."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Khi cần, nó sẽ dỗ ngọt con,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "nó tươi cười với con để làm con hy vọng,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "nó nói ngon nói ngọt và bảo : “Anh cần gì không ?”"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Nó bày tiệc làm con xấu hổ để bóc lột con đến cùng kiệt,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "rốt cuộc nó sẽ chế nhạo con ;"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "rồi sau đó, hễ thấy con là nó làm ngơ, và lắc đầu khinh dể."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Coi chừng chớ để người ta dụ dỗ con,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "kẻo vì dại khờ mà con bị nhục."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Khi người quyền thế mời gọi con, con hãy lẩn đi,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "như thế, người ta càng mời mọc con hơn nữa."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đừng vồ vập, kẻo bị tống cổ ra,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "cũng đừng đứng xa, kẻo bị quên mất."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Đừng hòng ăn nói với họ như kẻ ngang hàng,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "cũng đừng tin những lời lẽ ba hoa của họ ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "vì họ nói nhiều là có ý thử con,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và giả bộ tươi cười với con là để dò xét."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Ai không giữ kín lời tâm sự của người khác, đó là kẻ tàn nhẫn,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "có ai bị hành hạ hay xiềng xích, nó cũng chẳng quan tâm."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy cẩn thận, hãy hết sức coi chừng,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "vì con đang đồng hành với sự suy vong rồi đó."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Sinh vật nào cũng ưa thích đồng loại của mình,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và người nào cũng ưa thích người thân cận."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Xác thịt nào thì kết hợp theo giống đó,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và con người thì gắn bó với đồng loại của mình."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Sói sống chung với chiên sao được ?"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Kẻ tội lỗi với người đạo hạnh cũng thế."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Hoà bình sao được giữa chó rừng và chó nhà ?"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Và hoà bình sao được giữa kẻ giàu sang với người lam lũ ?"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Lừa hoang trong sa mạc là mồi cho sư tử,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "cũng vậy, kẻ nghèo túng là mồi cho bọn giàu sang."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Đối với kẻ kiêu ngạo thì thấp hèn là điều ghê tởm,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "cũng vậy, đối với người giàu có thì kẻ nghèo là đồ gớm ghê."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Người giàu trượt chân thì được bạn bè nâng đỡ,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "còn kẻ nghèo mà ngã thì bị bạn hữu bỏ rơi."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Người giàu mà có lỡ, thì nhiều người cứu gỡ cho,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "có nói bậy, người ta cũng cho là phải."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Kẻ nghèo có lỡ, thì người ta chê trách,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "có nói hay, thiên hạ cũng chẳng kể vào đâu."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Người giàu lên tiếng thì mọi người im lặng,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "người ta đưa lời của nó lên tận chín tầng mây ;"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "khi kẻ nghèo lên tiếng thì họ bảo : “Ai vậy ?”"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Nếu nó vấp, họ sẽ xô cho té nhào."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Giàu là tốt nếu không mắc tội,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "nhưng theo lời kẻ vô đạo thì nghèo là xấu."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Lòng người làm thay đổi nét mặt,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "để lộ ra cái tốt hay cái xấu."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Nét mặt vui tươi là dấu chỉ một tâm hồn hạnh phúc."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Phải lao tâm khổ tứ lắm mới làm được các dụ ngôn."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 14,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Phúc thay kẻ không ăn nói lỡ lầm,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và không phải khổ vì hối hận."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Phúc thay ai không bị lương tâm cắn rứt,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và kẻ không rơi vào thất vọng."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Của cải không lợi gì cho kẻ tiểu nhân,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "đối với con người đố kỵ, thì tài sản để làm gì ?"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Tích luỹ mà vong thân là tích luỹ cho kẻ khác,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "người khác sẽ hưởng dùng của cải nó thu gom."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Xấu với bản thân thì tốt với ai được ?"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Ngay cả với tài sản của mình, nó cũng không được hưởng."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Không ai tệ hơn kẻ làm hại chính mình,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "và đó là công trả cho sự gian ác của nó."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Nó có làm điều tốt, thì chẳng qua vì vô tình,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "cuối cùng nó cũng để lộ ra sự gian ác của nó."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Ai nhìn với con mắt đố kỵ là người xấu,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "nó ngoảnh mặt đi và khinh dể thiên hạ."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Kẻ có mắt tham lam thì không bằng lòng với phận mình,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và keo kiệt làm cho tâm hồn ra cằn cỗi."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Kẻ có mắt xấu xa thì keo kiệt về miếng ăn,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và trên bàn ăn, trông thật sơ sài."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Con ơi, nếu có của, hãy làm cho đời con được tốt đẹp,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và tiến dâng lễ vật lên Đức Chúa sao cho xứng."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Hãy nhớ rằng cái chết không trì hoãn đâu,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và ngày hẹn của âm phủ, con nào có biết !"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Trước khi chết, hãy làm ơn cho thân hữu,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và rộng rãi với họ theo khả năng của con."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Đừng từ chối không hưởng một ngày vui,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "hoài bão của con, đừng để cho phần nào trôi đi mất."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Nào con không để lại công khó của con cho người khác,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và mồ hôi nước mắt của con"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "cho người ta bắt thăm chia chác đó sao ?"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Hãy cho và nhận, hãy làm cho tâm hồn mình khuây khoả,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "vì trong âm phủ, còn tìm đâu ra khoái lạc !"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Mọi xác phàm như chiếc áo, thảy đều mòn hao,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "vì quy luật muôn đời là : chắc chắn con sẽ phải chết."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Như cành lá trên cây rậm rạp : lá rụng xuống, lá lại mọc ra,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "thì các thế hệ người phàm cũng vậy :"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "lớp kết thúc, lớp lại sinh ra."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Mọi công trình phải hư nát đều tiêu tan hết thảy,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và tác giả của chúng cũng theo chúng ra đi."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Phúc thay kẻ nghiền ngẫm khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "và biết dùng trí khôn mà suy luận."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Phúc thay kẻ để tâm suy nghĩ về đường lối của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và hiểu được các bí nhiệm của đức ấy."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Như một thợ săn, người ấy theo vết của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "và trên đường của khôn ngoan, nó rình chờ."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Nó nhìn vào cửa sổ của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "và lắng nghe bên cửa ra vào."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Nó ở sát nhà của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "và đóng đinh vào tường."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Nó dựng lều dưới cánh tay của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "và sẽ được ở nơi hạnh phúc."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Nó sẽ đặt con cái dưới sự che chở của khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "và dưới tán lá của khôn ngoan, nó sẽ trú ẩn."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Dưới bóng của khôn ngoan, nó không bị nóng bức,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và trong vinh quang của khôn ngoan, nó sẽ cư ngụ."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 15,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Điều đó, kẻ kính sợ Đức Chúa sẽ thi hành,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và người tuân giữ Lề Luật sẽ đạt được khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Như mẹ hiền, khôn ngoan sẽ ra gặp người ấy,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và như tân nương trinh khiết, khôn ngoan sẽ đón chào,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "sẽ lấy hiểu biết làm bánh cho người ấy ăn,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "lấy khôn ngoan làm nước cho người ấy uống."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Người ấy sẽ dựa vào khôn ngoan và không chao đảo,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "sẽ gắn bó với khôn ngoan và không thẹn thùng."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Khôn ngoan sẽ làm cho người ấy"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "trổi vượt trên các đồng liêu,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "và ở nơi đại hội, sẽ giúp người ấy lên tiếng."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Người ấy sẽ được sung sướng,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "được vui mừng như đội triều thiên,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "và thừa hưởng danh thơm đến muôn đời."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Những kẻ ngu dốt sẽ không chiếm được khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "và những người tội lỗi sẽ chẳng được thấy bao giờ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Khôn ngoan xa cách kiêu ngạo,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "và vắng bóng trong tâm tưởng những người gian dối."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Lời ca tụng trên môi miệng tội lỗi là vô nghĩa,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "vì không phải từ Đức Chúa mà đến."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Vì lời ca tụng phải được nói ra trong khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và phải được Đức Chúa hướng dẫn."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Con đừng nói : “Tại Đức Chúa mà tôi phạm tội”,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "vì điều Người gớm ghét, thì Người không làm."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Đừng nói : “Chính Người làm tôi lầm đường lạc lối”,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "vì Người không cần kẻ tội lỗi."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Mọi điều kinh tởm, Đức Chúa đều gớm ghê,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và những kẻ kính sợ Người cũng không ưa chuộng."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Từ nguyên thuỷ, chính Chúa đã làm nên con người,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và để nó tự quyết định lấy."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Nếu con muốn thì hãy giữ các điều răn"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "mà trung tín làm điều đẹp ý Người."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Trước mặt con, Người đã đặt lửa và nước,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "con muốn gì, hãy đưa tay ra mà lấy."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Trước mặt con người là cửa sinh cửa tử,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "ai thích gì, sẽ được cái đó."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Vì trí khôn ngoan của Đức Chúa thật lớn lao,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Người mạnh mẽ uy quyền và trông thấy tất cả."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Người để mắt nhìn xem những ai kính sợ Người,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và biết rõ tất cả những gì người ta thực hiện."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Người không truyền cho ai ăn ở thất đức,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "cũng không cho phép ai phạm tội."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 16,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Con đàn cháu đống mà vô dụng, con đừng ham,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "cũng đừng vui vì lũ con bất nhân bất nghĩa."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Chúng có đông đảo mấy, con cũng đừng vui,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "nếu chúng không có lòng kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Chúng có làm nên sự nghiệp ở đời, con đừng tin tưởng,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "có đông con nhiều cháu, con cũng chớ trông nhờ ;"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "vì cả ngàn cũng không bằng một"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và chết mà không con còn hơn có những người con bất nghĩa."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Nhờ một người thông minh sáng suốt"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "mà một thành đông đúc dân cư,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "còn giống nòi chẳng kể chi luân thường đạo lý sẽ bị tuyệt diệt."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Mắt tôi đã thấy nhiều điều như thế,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "và tai tôi còn nghe những điều dữ dội hơn."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Lửa bừng cháy thiêu đốt đám hội quân tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "cơn Thịnh Nộ bốc lên trừng phạt nòi bất tuân ;"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "vì Người đã không tha cho bọn khổng lồ thuở trước,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "những kẻ cậy sức mình mà phản loạn."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Người đã chẳng buông tha những kẻ cho ông Lót ở nhờ,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "những kẻ Người gớm ghét vì chúng kiêu ngạo."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Người không xót thương giống nòi mang án diệt vong,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "những kẻ bị loại trừ vì tội lỗi của chúng,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "cũng như sáu trăm ngàn bộ binh,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "những kẻ cứng lòng cùng nhau cấu kết."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Dầu chỉ có một người cứng cổ không bị phạt,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "thì đó cũng là điều lạ lùng ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "vì Người thương xót, Người cũng nổi cơn thịnh nộ,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "rộng lòng tha thứ, nhưng cũng trút cơn lôi đình."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Người thương xót bao nhiêu, thì cũng hạch tội bấy nhiêu :"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Người xét xử ai nấy tuỳ theo việc họ làm."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Kẻ tội lỗi không thoát nổi với của gian đã cướp,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và người đạo hạnh kiên nhẫn đợi chờ sẽ chẳng luống công."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Việc bố thí nào cũng được Chúa ân thưởng,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và mỗi người cứ theo việc mình làm mà lãnh nhận."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Đừng nói : “Tôi sẽ núp ẩn không cho Đức Chúa thấy !"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Từ chốn cao xanh, ai nào nhớ đến tôi ?"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Giữa đám đông dân chúng, chẳng ai nhận ra tôi,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "vì tôi là gì giữa cõi tạo thành bao la bát ngát ?”"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Kìa, trời cao thẳm trùng trùng điệp điệp,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "vực sâu và trái đất rung chuyển khi Người đến viếng thăm ;"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "đồng thời khi Người nhìn núi non và nền trái đất,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "chúng đều run rẩy kinh hoàng."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Vậy mà người ta chẳng để tâm nghĩ tới những điều ấy,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "ai nào suy tưởng về đường lối của Người ?"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Bão táp, con người không nhìn thấy,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "đa số các việc Người làm đều bí ẩn."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "“Việc xét xử công minh, có ai công bố đâu ?"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Ai chờ đợi việc ấy ? Vì còn lâu mới đến ngày hẹn.”"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Người thiếu hiểu biết thì nghĩ những điều như thế,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "kẻ điên dại và lầm lạc nghĩ toàn chuyện ngu si."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Con ơi, hãy nghe ta, hãy học cho biết,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "và để tâm suy nghĩ lời ta."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Ta sẽ tuần tự trình bày kiến thức,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "và công bố sự hiểu biết một cách tinh tường."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Theo quyết định của Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "các công trình của Người đã có từ nguyên thuỷ,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "và khi làm ra chúng, Người phân thành từng loại."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Những công trình ấy, Người xếp đặt theo trật tự muôn đời,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "từ thuở ban đầu cho đến các thế hệ về sau."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Chúng không phải đói cũng không biết mệt,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và chẳng bao giờ bỏ lơ công việc chúng phải làm."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Vật này không đụng vào vật khác,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và cho đến vạn đại, chúng không cưỡng lời Người."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Sau đó, Đức Chúa nhìn xem trái đất,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "và ban cho nó đầy dẫy mọi ơn lành."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Người làm cho sinh vật lan tràn mặt đất,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và chúng sẽ phải trở về đất."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 17,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đức Chúa lấy đất mà tạo ra con người,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "rồi lại đưa con người trở về đất."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Người đã ban cho nó một số ngày và một khoảng thời gian,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "cho nó quyền thống trị vạn vật trên mặt đất."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Người mặc cho nó sức mạnh tương xứng với mình,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và theo hình ảnh mình mà làm ra nó."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Người phú bẩm cho mọi xác phàm lòng kính sợ Người,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "để chúng thống trị muông chim cầm thú."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Người ban cho chúng trí khôn, lưỡi, mắt, tai,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "và trái tim để chúng suy nghĩ."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Người làm cho chúng được đầy kiến thức thông minh,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "tỏ cho chúng biết điều tốt điều xấu."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Người đặt con mắt mình vào tâm hồn chúng,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "để chúng nhận ra các công trình vĩ đại của Người."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Danh thánh Người, chúng sẽ ca ngợi,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "những công trình vĩ đại của Người, chúng sẽ kể ra."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Người còn ban kiến thức cho chúng,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và cho thừa hưởng luật đem lại sự sống."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Người đã lập với chúng một giao ước muôn đời,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "và tỏ cho thấy những điều Người phán quyết."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Mắt chúng đã nhìn thấy vinh quang rực rỡ của Người,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "tai chúng đã nghe tiếng uy hùng Người phán."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Người phán bảo : “Các ngươi hãy tránh xa mọi điều bất chính.”"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Bổn phận đối với tha nhân,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Người truyền cho ai nấy phải thi hành."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Đường lối của chúng luôn luôn ở trước mặt Người,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "và không bao giờ giấu mắt Người được."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Người đặt cho mỗi dân một thủ lãnh,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "còn phần riêng của Đức Chúa là Ít-ra-en."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Trước mặt Người, mọi công việc của chúng đều rõ như ban ngày,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và mọi nẻo đường của chúng,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "mắt Người chăm chú dõi theo."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Những điều bất chính chúng làm không giấu Người được,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "mọi tội lỗi chúng phạm đều lộ ra trước mặt Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Việc từ thiện ai làm thì tựa như dấu ấn đối với Người,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "ân đức của người ta, Người giữ mãi như con ngươi trong mắt."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Cuối cùng, Người sẽ đứng lên và ban thưởng,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "và phần thưởng ấy, Người sẽ đặt trên đầu chúng."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Có điều là ai sám hối thì Người ban cho ơn trở về,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "và những kẻ sờn lòng nản chí, Người cũng sẽ ủi an."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Hãy trở về với Đức Chúa và từ bỏ tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "hãy cầu khẩn trước nhan Người và giảm bớt dịp tội."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Hãy đoạn tuyệt với gian ác, trở về cùng Đấng Tối Cao,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "và cực lực gớm ghét mọi điều ghê tởm."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Trong âm phủ, ai nào ca ngợi Đấng Tối Cao,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "nếu những kẻ đang sống không dâng lời cảm tạ ?"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Người đã chết thì hết xưng tụng, vì nó không còn nữa ;"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "chỉ người đang sống và khoẻ mạnh mới ca ngợi Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Lòng lân tuất của Đức Chúa cao cả dường bao,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "ơn tha thứ dành cho kẻ trở lại với Người lớn lao biết mấy !"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Vì người ta không nắm được tất cả mọi sự,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và con người đâu phải là bất tử !"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Có chi chói lọi hơn mặt trời ? Thế mà nó cũng phải lặn đi."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Huống chi nòi huyết nhục chỉ nghĩ những điều xấu."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Chính Người mới giám sát sức mạnh trời cao thẳm,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "còn nhân loại hết thảy chỉ là đất là tro."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 18,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đấng hằng hữu muôn đời đã tạo thành vạn vật hết thảy."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Chỉ mình Đức Chúa được tuyên xưng là công chính."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Không ai được quyền loan báo các công trình của Người."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Ai sẽ khám phá những việc lớn lao Người thực hiện ?"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Ai đo lường được Người mạnh mẽ quyền năng đến đâu ?"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Ai dám kể ra lòng thương xót của Người ?"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Chẳng thêm chẳng bớt, cũng không khám phá nổi"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "những sự lạ lùng của Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Làm xong mới chỉ là bắt đầu,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "ngưng lại mà vẫn còn bỡ ngỡ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Con người là chi ? Nó có ích lợi gì ?"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Đâu là cái hay cái dở của nó ?"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Số ngày đời của con người nhiều lắm là một trăm năm."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Một giọt nước biển, một hạt cát :"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "đó là số năm ngắn ngủi của nó sánh với cái đời đời."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Bởi thế Đức Chúa kiên nhẫn với chúng,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và đổ tràn xuống trên chúng lòng thương xót của Người."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Người nhìn thấy và biết rằng"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "vận cùng của chúng thật là khốn khổ,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "bởi thế Người gia tăng ơn tha thứ của Người."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Con người thì thương xót cận thân,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "còn Đức Chúa xót thương mọi xác phàm."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Người trách cứ, sửa sai, dạy dỗ,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và dẫn đưa, như mục tử dẫn đàn chiên."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Người xót thương những ai đón nhận lời giáo huấn"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và ân cần tìm phán quyết của Người."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Con ơi, khi làm ơn, con đừng trách móc ;"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "khi tặng quà, chớ kèm theo những lời rầu rĩ."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Hạt sương lại không giảm bớt cái nóng sao ?"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Cũng vậy, lời nói còn quý hơn quà tặng."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Này, lời nói lại không hơn món quà quý sao ?"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Người giàu ân đức thì tặng cả hai."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Kẻ ngu đần chửi thẳng vào mặt ;"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "quà tặng của con người tham lam làm rơi nước mắt."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Học trước đã rồi hãy nói sau ;"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "để ngừa bệnh, con hãy uống thuốc."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Trước khi xét đoán, hãy tự kiểm điểm,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "thì trong giờ Chúa đến viếng thăm, con sẽ được khoan hồng."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Để khỏi mang bệnh, con hãy hạ mình xuống,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "trong lúc ốm đau vì tội lỗi, con hãy tỏ lòng ăn năn."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Hãy giữ lời khấn hứa đúng thời, đừng chậm trễ,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "chớ đợi đến giờ lâm chung mới ăn ở liêm chính."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Trước khi khấn hứa, con hãy lo dọn mình ;"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "đừng làm như người thử thách Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Hãy nhớ đến cơn thịnh nộ trong những ngày cuối cùng,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "đến giờ báo oán, khi Người ngoảnh mặt đi."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Hãy nhớ đến thời đói kém, khi con dư dật ;"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "khi giàu có, hãy nhớ đến cơn nghèo khổ và nỗi khốn cùng."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Từ sáng sớm tới chiều tà, thời gian thay đổi ;"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "trước mặt Đức Chúa, tất cả đều mau qua."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Người khôn ngoan thì thận trọng trong mọi sự,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và giữ mình khỏi lầm lỡ trong ngày tội lỗi hoành hành."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Ai thông minh thì biết khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và ca tụng kẻ tìm được khôn ngoan."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Những người thạo ăn nói, chính họ cũng trau dồi khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "và nhả ngọc phun châu thành những câu ngạn ngữ tuyệt vời."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Con đừng buông theo các tham vọng của con,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "nhưng hãy kiềm chế các dục vọng."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Nếu con thoả mãn các tham vọng của mình,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "thì con làm cho kẻ thù con thích thú."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Đừng tìm vui trong khoái lạc xa hoa,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "đừng cấu kết với bọn nào như thế."
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "Đừng vay mượn để tiệc tùng mà hoá ra nghèo,"
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "và không còn đồng xu dính túi."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 19,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Một người thợ say sưa sẽ không giàu có được,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "kẻ coi thường lợi nhỏ sẽ rơi vào nghèo túng."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Rượu và đàn bà làm hư hỏng những kẻ thông minh ;"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "ai mê gái điếm sẽ thành vô liêm sỉ,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Con người ấy sẽ thành cơ nghiệp cho giòi bọ,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và cuối cùng, con người vô liêm sỉ sẽ bị diệt vong."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Kẻ dễ tin là người nhẹ dạ."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Ai phạm tội thì gây hại cho chính mình."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Kẻ lấy sự dữ làm vui sẽ bị lên án."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Người ghét thói ba hoa sẽ tránh được sự dữ."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Quân tử thì phải nhất ngôn,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "như thế, con sẽ không bị hại."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Đừng nói về bạn cũng như về thù,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "đừng tiết lộ gì cả, trừ phi không nói là con có lỗi ;"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "vì người nghe con nói sẽ dè chừng,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và tới lúc nào đó, sẽ ghét con."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Con nghe được chuyện gì ư ? Hãy chôn nó trong lòng."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Can đảm lên ! Điều đó sẽ không làm con nổ tung đâu."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Vừa nghe một lời là kẻ ngu đần quằn quại,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "như người phụ nữ lúc lâm bồn."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Như mũi tên cắm vào đùi người ta thế nào,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "thì trong bụng kẻ ngu đần, chuyện đã nghe cũng thế."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy điều tra người bạn, có khi nó đã chẳng làm gì ;"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "mà nếu có làm, thì nó sẽ không làm lại nữa."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Hãy điều tra người bên cạnh, có khi nó đã không nói gì,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "mà nếu có nói, thì nó sẽ không nói lại nữa."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Hãy điều tra người bạn, vì thường hay có chuyện vu khống ;"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "nhưng đừng tin mọi lời của người ta."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Có kẻ ngã mà đâu cố ý,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và ai lại không lầm lỗi trong lời nói của mình ?"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Hãy điều tra người bên cạnh con trước khi hăm doạ nó,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "và dành chỗ cho Luật của Đấng Tối Cao."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Khôn ngoan nào cũng là kính sợ Đức Chúa,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "trong mọi khôn ngoan đều có việc thi hành Lề Luật."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Nhưng biết điều dữ đâu phải khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "và mưu toan của quân tội lỗi đâu phải là lanh trí."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Có cái khôn khéo đáng ghê tởm,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "người thiếu khôn ngoan là kẻ ngu đần."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Thà trí hiểu kém mà biết kính sợ,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "còn hơn khôn khéo mà vi phạm Lề Luật."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Có cái khôn khéo tinh vi mà lại bất công,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "có kẻ tráo trở nhân nghĩa để đem lẽ phải về mình."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Có kẻ xấu, (bên ngoài) thì lom khom, rầu rĩ,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "mà (trong) lòng lại đầy xảo trá mưu mô."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Nó giấu mặt và giả điếc,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "khi không bị nhận diện thì nó lấn át con."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Nếu vì yếu sức mà không phạm tội được,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "thì khi gặp dịp, nó sẽ làm điều xấu."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Xem mặt, bắt hình dong,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "giáp mặt, mới nhận ra ai là người có suy nghĩ."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Áo của một người, nụ cười nhe răng,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "và dáng đi bộc lộ con người ấy."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 20,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Có lời trách mắng không đúng lúc,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "có kẻ thinh lặng mà lại biết điều."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Thà trách mắng còn hơn giận dữ."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Người thú tội thì tránh được bao hệ luỵ."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Kẻ dùng bạo lực mà thi hành lẽ phải,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "chẳng khác nào hoạn quan muốn hại đời con gái."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Có kẻ thinh lặng mà được kể là khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "còn kẻ ba hoa thì đáng ghét."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Có kẻ thinh lặng vì chẳng biết nói chi,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "có kẻ thinh lặng để chờ thời."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Người khôn ngoan biết thinh lặng chờ dịp tốt,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "còn kẻ bép xép, dại khờ lại bỏ lỡ cơ may."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Kẻ nhiều lời sẽ bị chán ghét,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "người hiếu thắng thì bị khinh chê."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Có khi lâm nạn lại thành công,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "gặp may mà hoá thiệt thòi."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Có lúc cho đi mà con không được lợi,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "có lúc cho đi lại được trả gấp đôi."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Đôi khi vinh quang đem lại nhục nhã,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "kẻ thấp hèn lại được ngẩng đầu hiên ngang."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Có kẻ sắm nhiều mà tốn ít,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "nhưng thật ra phải trả gấp bảy lần."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Người khôn ngoan nói ít cũng gây được thiện cảm,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "lời hoa mỹ của kẻ ngu đần chỉ là thứ đổ đi."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Ích gì cho con quà biếu của đứa khờ dại :"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "nó biếu một mà trông được mười."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Nó cho thì ít, trách mắng thì nhiều,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "miệng oang oang như thằng mõ,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "hôm nay cho mượn, ngày mai đã đòi."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Người như vậy thật đáng ghét."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Kẻ ngu đần nói : “Chẳng có ai thân thiết với tôi,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "việc nghĩa tôi làm, chẳng ai biết đến !”"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Chịu ơn nó toàn những quân mạt hạng,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "biết bao lần chúng cười nhạo nó !"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Sẩy chân còn hơn lỡ miệng,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "những kẻ gian ác cũng sụp đổ nhanh như thế."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Người thô lỗ thì giống như câu chuyện không hợp thời,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "kẻ dốt nát cứ kể đi kể lại."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Kẻ ngu đần không nói được dụ ngôn,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "vì lúc phải nói, nó lại chẳng nói."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Do túng thiếu, có kẻ tránh được tội,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và không bị ray rứt lúc nghỉ ngơi."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Có người tiêu vong vì xấu hổ,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "nó tiêu vong vì nể mặt đứa khờ."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Có kẻ vì xấu hổ mà hứa hẹn với bạn hữu,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "bỗng dưng biến người ấy thành kẻ thù."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Nơi con người, nói dối là điều đê tiện xấu xa,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "kẻ dốt nát cứ luôn mồm nói dối."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Trộm cắp còn đỡ hơn nói dối,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "nhưng cả hai đều chuốc lấy hư vong."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Kẻ quen nói dối là kẻ vô liêm sỉ,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "nỗi nhục không bao giờ rời xa nó."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Kẻ ăn nói khôn ngoan được người khác kính nể,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "người cư xử chín chắn được bậc quyền cao trọng dụng."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Người làm ruộng thu lúa đầy bồ,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "kẻ đẹp lòng các bậc quyền cao, dù có lỗi lầm, cũng được tha thứ."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Bổng lộc và quà cáp làm mờ mắt bậc khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "khiến miệng họ mắc quai, không còn dám khiển trách."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Khôn ngoan bị che giấu, kho tàng bị chôn vùi :"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "cả hai nào có ích chi ?"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Người che giấu sự đần độn"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "vẫn hơn kẻ che giấu sự khôn ngoan."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 21,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Con ơi, đã trót phạm tội thì đừng phạm nữa !"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "Hãy xin ơn tha thứ những tội con đã phạm."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Con hãy tránh tội như tránh rắn,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "vì nếu con tới gần, nó sẽ cắn con."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Răng nó khác nào răng sư tử"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "cướp mạng sống con người."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Vi phạm Lề Luật bao giờ cũng là gươm hai lưỡi,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "gây ra vết thương không tài nào chữa trị."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Kinh hoàng và bạo lực làm tài sản tiêu tan,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "nhà cửa đứa kiêu căng cũng bị tiêu tan như thế."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Kẻ nghèo vừa mở miệng cầu khẩn là Chúa lắng tai nghe :"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Người xét xử ngay, không trì hoãn."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Ai ghét bỏ lời khiển trách là bước theo đường quân tội lỗi,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "ai kính sợ Đức Chúa thì thật lòng trở lại."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Người khéo ăn khéo nói thì nổi tiếng khắp nơi,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "nhưng ai tinh ý sẽ biết ngay hắn sơ hở chỗ nào."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Kẻ lấy tiền người khác xây nhà mình ở,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "cũng giống như người chất đá làm mộ chôn mình."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đám hội lũ phi pháp tựa như đống sợi vụn,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "rốt cuộc chỉ làm mồi cho lửa mà thôi."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Đường nẻo quân tội lỗi thì phẳng phiu, không sỏi đá,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "nhưng cuối đường là hố sâu âm phủ."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Ai tuân giữ Lề Luật sẽ điều khiển được tâm tư,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "khôn ngoan là hết lòng kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Người không lanh lợi chẳng học hành gì được,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "nhưng có thứ lanh lợi gây nhiều đắng cay."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Kiến thức của bậc khôn ngoan tràn trề như nước lũ"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và lời khuyên của họ như nguồn suối tuôn trào."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Lòng dạ kẻ ngu đần như chiếc bình rạn nứt"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "chẳng giữ được một kiến thức nào."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Nghe một lời lẽ khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "người am hiểu tán thưởng và góp thêm ý kiến,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "còn kẻ sa đoạ thì bực mình và bỏ lại sau lưng."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Lời lẽ kẻ ngu tựa hành lý nặng nề,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "còn miệng người thông minh nói ra lời duyên dáng."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Trong đại hội, người sáng suốt được yêu cầu phát biểu,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "lời họ nói được người ta để tâm suy nghĩ."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Khôn ngoan đối với đứa ngu tựa ngôi nhà đổ nát,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "kiến thức của kẻ dốt là một mớ ý tưởng lộn xộn."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Với người ngốc, giáo dục ví như xiềng cùm chân,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "như còng khoá tay phải."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Người ngu cười hô hố,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "còn người sáng trí hoạ mới mỉm cười."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Với người khôn, giáo dục ví như vàng trang sức,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "như xuyến trên tay phải."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Tới nhà ai, kẻ ngu xồng xộc bước vào,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "còn người từng trải thì ngập ngừng e ngại."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Kẻ khờ đứng nhìn qua cửa,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "còn người có giáo dục đứng lại bên ngoài."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Đứng nghe ngoài cửa là kẻ thiếu giáo dục,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "còn người khôn coi đó là điều nhục nhã ê chề."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Đứa bẻm mép nói năng bừa bãi,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "còn người khôn ăn nói chừng mực."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Kẻ ngu đần nói trước nghĩ sau,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "người khôn ngoan nghĩ rồi mới nói."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Kẻ vô đạo nguyền rủa Xa-tan,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "thật ra là nguyền rủa chính mình."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Đứa hay mách lẻo bôi nhọ chính bản thân,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "và bị hàng xóm láng giềng ghét bỏ."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 22,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Kẻ lười biếng giống như hòn đá dính phân,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "ai ai cũng chê cười khinh bỉ."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Kẻ lười biếng ví tựa đống phân,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "ai đụng vào là phủi tay lập tức."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Nhục nhã thay người cha sinh phải đứa con trai mất dạy,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "nhưng quả là thiệt thòi nếu sinh ra con gái."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Gái khôn sẽ được chồng làm gia nghiệp,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "gái trơ trẽn là nỗi buồn cho người sinh ra nó."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Gái táo tợn làm xấu hổ cả cha lẫn chồng,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "nó sẽ bị cả hai khinh miệt."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Bảo ban không đúng lúc tựa như hoà nhạc giữa đám tang,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "nhưng roi vọt và lời răn đe là khôn ngoan mọi lúc."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Dạy đứa ngu ví như gắn lại những mảnh sành,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "như đánh thức kẻ đang ngủ mê mệt."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Nói chuyện với đứa ngu ví như nói chuyện với đứa đang ngủ gật,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "mình vừa nói xong, nó đã hỏi : “Cái gì thế ?”"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Hãy khóc thương kẻ ly trần, vì nó đã mất ánh sáng ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "hãy khóc thương đứa ngu đần, vì nó đã mất trí khôn."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Khóc người chết thì khóc ít thôi, vì nó đã được yên nghỉ ;"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "còn đứa ngu đần, tuy sống mà tệ hơn là chết."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Khóc than người chết chỉ có bảy ngày,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "còn đứa ngu đần và đứa vô đạo,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "thì phải khóc than chúng bao lâu chúng còn sống."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Đừng nói nhiều với người khờ dại,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "chớ đồng hành với đứa ngu si."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy đề phòng nó để con khỏi buồn phiền,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và khỏi ra ô uế vì đụng chạm đến nó."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Hãy tránh xa nó, con sẽ được yên ổn,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "và khỏi chán nản vì sự ngu đần của nó."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Có chi mà nặng hơn chì, tên nó là gì nếu chẳng là “ngu” ?"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Vác cát, muối hay khối sắt, còn dễ hơn chịu đựng một đứa ngu."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Như cột kèo chắc chắn trong toà nhà,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "dù động đất cũng chẳng lung lay ;"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "một tâm hồn cương quyết theo kế hoạch đã định,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "gặp thời vận hạn cũng không nao núng."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Một tâm hồn xác tín vào những suy nghĩ khôn ngoan"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "khác nào bức tranh khảm trên tường bóng."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Như những viên đá nhỏ trên bờ tường,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "khi gió thổi đến, không thể nằm yên,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "một tâm hồn hèn nhát chiều theo những suy nghĩ dại dột,"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "gặp nỗi lo sợ nào cũng không đứng vững."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Chạm vào mắt làm tuôn rơi nước mắt,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "chạm vào lòng khiến lộ ra nỗi lòng."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Liệng đá vào bầy chim làm chim bay tán loạn,"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "mắng nhiếc bạn bè khiến tình bạn tiêu tan."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Nếu con lỡ rút gươm đe bạn,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "đừng thất vọng : vẫn có thể hàn gắn."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Nếu con lỡ nặng lời với bạn, đừng lo sợ : con có thể giải hoà."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Nhưng lăng nhục, kiêu căng, tiết lộ bí mật và trò bội phản"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "làm bạn hữu nào cũng phải trốn xa."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Hãy giữ chữ tín với người bạn lâm cảnh cơ hàn,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "để khi nó thịnh vượng, con cũng được no thoả."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Hãy ở lại với nó trong cơn quẫn bách,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "để khi nó hưởng gia tài, con cũng được hưởng chung."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Khói và hơi nóng cho biết có lửa trong lò,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "lời lăng nhục mở đường cho máu đổ."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Che chở một người bạn, tôi không chút hổ ngươi,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "chẳng việc gì mà phải lánh mặt."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Và nếu hắn có gây hoạ cho tôi,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "thì ai biết chuyện cũng đều coi chừng hắn."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Miệng tôi, ai sẽ đặt người canh giữ,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và môi tôi, ai sẽ lấy thận trọng mà niêm phong,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "để nhờ đó tôi không vấp ngã"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và lưỡi tôi không làm tôi vong mạng ?"
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 23,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Lạy Đức Chúa là Cha và là Chúa Tể đời con,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "xin đừng để mặc con chiều theo sở thích của môi miệng,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "đừng để nó làm con vấp ngã."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Tư tưởng con, ai sẽ lấy roi sửa trị,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "tâm can con, ai sẽ dùng khôn ngoan dạy dỗ,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "để đừng dung thứ những lầm lỗi của con,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "cũng đừng làm ngơ trước tội con đã phạm ?"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Bằng không, lỗi lầm của con cứ gia tăng mãi,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "tội lỗi của con chồng chất thêm nhiều,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "con sẽ quỵ ngã trước mặt đối phương"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và kẻ thù con đắc chí nhạo cười."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Lạy Đức Chúa là Cha và là Thiên Chúa của đời con,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "xin đừng để mắt con trâng tráo,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "xin đẩy dục vọng xa khỏi con,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "xin chớ để thói ăn chơi truỵ lạc thống trị con,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "đừng để con đắm chìm trong những dục vọng trơ trẽn."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Hỡi các con, hãy nghe dạy bảo về lời ăn tiếng nói,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "vì ai tuân giữ, không bị bắt lỗi bao giờ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Chính do môi miệng mà tội nhân bị bắt bẻ,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "cũng do đó, đứa lăng mạ và kẻ tự cao phải vấp phạm."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Đừng để mình quen miệng thề bồi,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "cũng đừng quen thói kêu tên Đấng Thánh."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Như một gia nhân luôn bị theo dõi,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "hẳn trên mình luôn có vết đòn,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "người quen thề bồi và lúc nào cũng kêu Danh Thánh,"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "hẳn sẽ không tránh được tội đâu !"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Ai thề thốt lắm thì gian ác nhiều"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "và tai ương sẽ không xa nhà nó ở."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Nếu nó phạm vì sơ suất, nó vẫn mắc tội,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "nếu vì khinh thường, nó mắc tội gấp đôi,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "nếu thề vô cớ, nó hết đường chạy tội,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "nhà nó ở sẽ đầy tai ương."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Có một kiểu nói ví được như tử thần,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "chớ gì không ai nghe thấy trong sản nghiệp Gia-cóp !"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Kiểu ăn nói đó, người đạo đức phải tránh cho xa"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "để khỏi ngụp lặn trong tội lỗi."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Con chớ quen miệng nói những lời thô lỗ tục tằn,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "vì như thế là có tội."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Hãy nhớ đến cha mẹ con"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "khi con ngồi giữa bậc quyền cao chức trọng,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "kẻo con quên mình đang ở trước mặt các vị ấy"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "mà cư xử như một kẻ ngu đần ;"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "rồi con lại mơ ước phải chi mình đừng sinh ra"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "và nguyền rủa ngày con chào đời."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Người đã quen nói những lời nhục mạ"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "thì suốt đời không ai sửa dạy nổi."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Có hai loại người làm gia tăng tội lỗi"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "và loại thứ ba kéo xuống cơn thịnh nộ."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Đam mê bốc cháy tựa như lửa bừng bừng,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "sẽ chẳng tắt cho đến khi được thoả mãn."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Người mê đắm xác thịt"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "sẽ chẳng ngưng cho đến khi bị lửa thiêu huỷ."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Đối với kẻ mê đắm, bánh nào cũng ngon,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "nó sẽ chẳng yên cho đến khi lìa đời."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Người không chung thuỷ với vợ tự nhủ rằng : “Nào ai thấy nổi ?"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Bóng tối bao quanh ta, tường nhà che khuất ta !"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Chẳng ai nhìn thấy, việc gì ta phải sợ ?"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Đấng Tối Cao chẳng chấp tội ta đâu !”"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Ấy mắt người đời thì nó sợ,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "mà nào biết rằng mắt của Đức Chúa"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "sáng hơn mặt trời gấp vạn lần."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Người thấy rõ mọi đường nẻo phàm nhân"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "và thấu suốt cả những nơi kín ẩn."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Trước khi vạn vật được tạo thành, Người đã biết tất cả."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Sau khi chúng được hoàn thành, Người cũng biết."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Con người như thế sẽ bị trừng phạt giữa phố phường,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "vào chính lúc không ngờ, nó bị bắt."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Người đàn bà bỏ chồng cũng thế :"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "thị sinh ra đứa con thừa tự bởi người khác."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Trước hết, thị không tuân giữ luật của Đấng Tối Cao,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "tiếp đến, thị mắc lỗi với chồng ;"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "sau nữa, thị ngoại tình vì thói dâm đãng"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "và sinh ra những đứa con bởi người đàn ông khác."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Thị sẽ bị đưa ra trước cộng đoàn,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "con cái thị cũng bị trừng phạt."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Chúng sẽ như cây không đâm rễ,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "như cành không sinh hoa kết trái,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "nhớ đến thị là người ta nguyền rủa,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "nỗi nhục của thị không thể xoá nhoà."
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Người đời sau sẽ biết rằng :"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "Không gì cao quý bằng kính sợ Đức Chúa"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "và chẳng có chi ngọt ngào bằng"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "tuân giữ những lệnh Đức Chúa truyền."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 24,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Đức Khôn Ngoan tự biểu dương"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "và hãnh diện ở giữa dân mình."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Khôn ngoan lên tiếng trong đại hội của Đấng Tối Cao"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và hãnh diện trước quyền uy của Người."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "“Ta phát xuất từ miệng Đấng Tối Cao"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "và như mây mù, Ta bao phủ cõi đất."
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Ta cắm lều trên nơi cao thẳm"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "và đặt ngai Ta trên cột mây."
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Duy có mình Ta đi vòng cả bầu trời"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "và rảo bước khắp vực sâu thăm thẳm."
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Trên sóng biển, trên toàn cõi đất,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "trên mọi nước mọi dân, Ta nắm trọn chủ quyền."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Giữa chúng hết thảy, Ta tìm chốn nghỉ ngơi,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "xem có gia nghiệp của ai để Ta cư ngụ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Bấy giờ, Đấng tác thành vạn vật truyền lệnh cho Ta,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Đấng tạo thành Ta dựng lều cho Ta ở."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Người phán : “Hãy cắm lều ở Gia-cóp,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "hãy hưởng phần sản nghiệp ở Ít-ra-en.”"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Người đã dựng nên Ta trước muôn đời, từ khởi thuỷ,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "và Ta sẽ tồn tại mãi đến muôn đời."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Trong lều thánh, trước nhan Người, Ta thi hành thánh vụ"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "và như thế, Ta định cư tại Xi-on."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Ta cũng nghỉ ngơi trong thành đô yêu dấu,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "tại Giê-ru-sa-lem, Ta nắm chủ quyền."
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "Ta đâm rễ sâu giữa một dân hiển hách,"
        },
        {
          "n": 12,
          "t": "trong phần riêng của Đức Chúa, cũng là sản nghiệp của Người."
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Ta đã vươn lên tựa cây bá hương vùng Li-băng,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "tựa cây trắc bá núi Khéc-môn."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Ta đã vươn lên như cây chà là ở Ên Ghe-đi,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "như những khóm hồng ở Giê-ri-khô,"
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "như cây ô-liu xanh tốt giữa cánh đồng."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Như cây tiêu huyền, Ta đã vươn lên."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Như cây quế, như tước sàng, Ta nức hương ngào ngạt,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Ta toả hương thơm ngát như một dược quý,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "như phong tử hương, mã não, an tức hương,"
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "như khói hương nghi ngút trong lều,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Ta vươn nhánh ra như cây nhựa điều,"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "nhánh của Ta là nhánh vinh quang tươi đẹp."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Tựa cây nho, Ta nẩy mầm xinh tốt,"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "hoa của Ta sẽ kết trái phú túc vinh quang."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Hỡi những kẻ khao khát Ta, nào hãy đến,"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "hãy ăn cho no thoả hoa trái của Ta."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Vì nhớ đến Ta thì ngọt ngào hơn mật"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "và được Ta làm gia sản thì ngọt hơn tảng mật ong."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Ai ăn Ta sẽ còn đói, ai uống Ta sẽ còn khát."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Ai nghe lời Ta sẽ không phải thẹn thùng,"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "ai hoạt động trong Ta sẽ không hề phạm tội."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Tất cả những điều ấy"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "đều có trong sách Giao ước của Thiên Chúa Tối Cao,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "trong Lề Luật ông Mô-sê đã truyền,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "để các cộng đồng Gia-cóp nhận làm gia nghiệp."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Lề Luật làm cho khôn ngoan dâng trào như sông Pi-sôn,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "như sông Tích-ra vào mùa hái quả,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "cho hiểu biết đầy tràn như sông Êu-phơ-rát,"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "như sông Gio-đan vào mùa gặt ;"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "cho lời dạy bảo chan hoà như sông Nin,"
        },
        {
          "n": 27,
          "t": "như suối Ghê-khôn vào mùa nho chín."
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "Người đầu tiên chẳng biết hết khôn ngoan,"
        },
        {
          "n": 28,
          "t": "kẻ cuối cùng cũng không hiểu thấu được."
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "Vì tư tưởng của khôn ngoan rộng hơn đại dương,"
        },
        {
          "n": 29,
          "t": "ý định của khôn ngoan sâu hơn vực thẳm."
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "Phần tôi, tôi như kênh đào chảy từ sông lớn,"
        },
        {
          "n": 30,
          "t": "như con lạch dẫn nước tới địa đàng."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Tôi tự nhủ : “Tôi sẽ tưới mảnh vườn của tôi”,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "cho luống hoa đẫm nước."
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "Và này, kênh đào của tôi đã biến thành sông cả,"
        },
        {
          "n": 31,
          "t": "và sông cả biến thành đại dương."
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "Tôi sẽ làm cho lời dạy bảo rực sáng tựa bình minh,"
        },
        {
          "n": 32,
          "t": "cho nó chiếu toả mãi tận chốn xa vời."
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "Tôi sẽ tung gieo giáo huấn như lời của ngôn sứ,"
        },
        {
          "n": 33,
          "t": "sẽ lưu truyền cho các thế hệ mai sau."
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "Hãy xem : tôi vất vả đâu phải cho riêng mình,"
        },
        {
          "n": 34,
          "t": "nhưng còn vì mọi người muốn tìm kiếm khôn ngoan."
        }
      ]
    },
    {
      "chapter": 25,
      "verses": [
        {
          "n": 1,
          "t": "Có ba điều tôi hết lòng ao ước,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "cả ba đều đẹp lòng Đức Chúa và người ta :"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "anh em hoà thuận, láng giềng thân thiết,"
        },
        {
          "n": 1,
          "t": "vợ chồng ý hợp tâm đầu."
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "Nhưng cũng có ba hạng người tôi gớm ghét,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "và không chịu nổi lối sống của họ :"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "nghèo mà kiêu, giàu mà gian trá,"
        },
        {
          "n": 2,
          "t": "già đầu mà ngu, còn đi ngoại tình."
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "Còn trẻ con không lo dành dụm,"
        },
        {
          "n": 3,
          "t": "về già lấy đâu ra mà có ?"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "Người cao niên phán đoán, bậc lão thành chỉ bảo,"
        },
        {
          "n": 4,
          "t": "thật đẹp đẽ biết bao !"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "Sự khôn ngoan của các vị bô lão,"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "tư tưởng và ý kiến của các bậc danh nhân"
        },
        {
          "n": 5,
          "t": "thật đẹp đẽ chừng nào !"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "Giàu kinh nghiệm là triều thiên cho hàng bô lão,"
        },
        {
          "n": 6,
          "t": "lòng kính sợ Đức Chúa là niềm hãnh diện của các ngài."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Trong trí tôi nảy ra chín điều, mà lòng tôi cho là hạnh phúc."
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Và điều thứ mười, tôi cũng sẽ nói ra :"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "Đó là người tìm được niềm vui nơi con cái,"
        },
        {
          "n": 7,
          "t": "người ngay khi còn sống đã nhìn thấy kẻ thù ngã quỵ."
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "Phúc thay kẻ được chung sống với người vợ thông minh,"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "kẻ không lỗi lầm trong lời ăn tiếng nói"
        },
        {
          "n": 8,
          "t": "và kẻ không phải làm tôi người chẳng xứng với mình."
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "Phúc thay kẻ biết xử sự khôn khéo,"
        },
        {
          "n": 9,
          "t": "kẻ nói mà người ta lắng tai nghe."
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "Người tìm được khôn ngoan cao cả biết chừng nào"
        },
        {
          "n": 10,
          "t": "nhưng vẫn chưa bằng người kính sợ Đức Chúa."
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "Lòng kính sợ Đức Chúa thì vượt trên tất cả,"
        },
        {
          "n": 11,
          "t": "ai sánh được với kẻ biết kính sợ Người ?"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "Không vết thương nào sánh nổi vết thương lòng,"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "(không sự dữ nào bằng sự dữ do đàn bà gây nên)"
        },
        {
          "n": 13,
          "t": "không độc ác nào bằng độc ác của người phụ nữ."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Không cái khổ nào bằng cái khổ do kẻ ghét ta gây nên."
        },
        {
          "n": 14,
          "t": "Không sự báo thù nào như sự báo thù của kẻ địch."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Không nọc độc nào như nọc độc của loài rắn."
        },
        {
          "n": 15,
          "t": "Không cơn giận nào bằng cơn giận của kẻ thù."
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "Tôi thà ở chung với sư tử hay rắn rết"
        },
        {
          "n": 16,
          "t": "còn hơn chung sống với người đàn bà xấu xa."
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "Lòng độc ác biến đổi nét mặt người đàn bà :"
        },
        {
          "n": 17,
          "t": "mặt y thị tối sầm như mặt gấu."
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "Chồng thị ngồi ăn với hàng xóm láng giềng"
        },
        {
          "n": 18,
          "t": "cứ buộc lòng phải thở than cay đắng."
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "Mọi gian ác đều chẳng thấm vào đâu"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "so với gian ác của người đàn bà ;"
        },
        {
          "n": 19,
          "t": "thị sẽ phải chịu số phận của phường tội lỗi."
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "Đàn ông trầm lặng sống với đàn bà lắm điều"
        },
        {
          "n": 20,
          "t": "chẳng khác chi đôi chân cụ già phải leo lên đồi cát."
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "Đừng để nhan sắc người đàn bà lôi cuốn con,"
        },
        {
          "n": 21,
          "t": "và cũng đừng ham muốn phụ nữ."
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "Vợ mà phải nuôi chồng"
        },
        {
          "n": 22,
          "t": "ắt sẽ nổi xung, hỗn láo và làm cho chồng mất mặt."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Con tim suy nhược, nét mặt buồn rầu,"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "tâm hồn tan nát : tất cả đều do người đàn bà độc dữ."
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "Tay chân rã rời, đầu gối bủn rủn :"
        },
        {
          "n": 23,
          "t": "cũng tại người vợ không biết tạo hạnh phúc cho chồng."
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "Tội bắt đầu có là do đàn bà,"
        },
        {
          "n": 24,
          "t": "và cũng tại đàn bà mà tất cả chúng ta phải chết."
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "Đừng khai mương cho nước chảy,"
        },
        {
          "n": 25,
          "t": "cũng đừng để cho đàn bà độc dữ tự do ăn nói."
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "Nếu con đưa tay làm hiệu mà nó chẳng theo"
        },
        {
          "n": 26,
          "t": "thì con hãy đoạn tuyệt với nó."
        }
      ]
    }
  ],
  "exportedAt": "2026-09-06T16:31:40.427Z",
  "source": "https://quillin.org"
}