Châm Ngôn

Warnings against Foolishness

1My son, if you have put up security for your neighbor,if you have struck hands in pledge with a stranger,

2if you have been trapped by the words of your lips,ensnared by the words of your mouth,

3then do this, my son, to free yourself,for you have fallen into your neighbor’s hands:Go, humble yourself,and press your plea with your neighbor.

4Allow no sleep to your eyesor slumber to your eyelids.

5Free yourself, like a gazelle from the hand of the hunter,like a bird from the snare of the fowler.

6Walk in the manner of the ant, O slacker;observe its ways and become wise.

7Without a commander,without an overseer or ruler,

8it prepares its provisions in summer;it gathers its food at harvest.

9How long will you lie there, O slacker?When will you get up from your sleep?

10A little sleep, a little slumber,a little folding of the hands to rest,

11and poverty will come upon you like a robber,and need like a bandit.

12A worthless person, a wicked man,walks with a perverse mouth,

13winking his eyes, speaking with his feet,and pointing with his fingers.

14With deceit in his heart he devises evil;he continually sows discord.

15Therefore calamity will come upon him suddenly;in an instant he will be shattered beyond recovery.

16There are six things that the LORD hates, seven that are detestable to Him:

17haughty eyes, a lying tongue, hands that shed innocent blood,

18a heart that devises wicked schemes, feet that run swiftly to evil,

19a false witness who gives false testimony, and one who stirs up discord among brothers.

Warnings against Adultery

20My son, keep your father’s commandment,and do not forsake your mother’s teaching.

21Bind them always upon your heart;tie them around your neck.

22When you walk, they will guide you;when you lie down, they will watch over you; when you awake, they will speak to you.

23For this commandment is a lamp, this teaching is a light,and the reproofs of discipline are the way to life,

24to keep you from the evil woman,from the smooth tongue of the adulteress.

25Do not lust in your heart for her beautyor let her captivate you with her eyes.

26For the levy of the prostitute is poverty,and the adulteress preys upon your very life.

27Can a man embrace fireand his clothes not be burned?

28Can a man walk on hot coalswithout scorching his feet?

29So is he who sleeps with another man’s wife;no one who touches her will go unpunished.

30Men do not despise the thiefif he steals to satisfy his hunger.

31Yet if caught, he must pay sevenfold;he must give up all the wealth of his house.

32He who commits adultery lacks judgment;whoever does so destroys himself.

33Wounds and dishonor will befall him,and his reproach will never be wiped away.

34For jealousy enrages a husband,and he will show no mercy in the day of vengeance.

35He will not be appeased by any ransom,or persuaded by lavish gifts.

Những Bài Học cho Cuộc Sống Hằng Ngày

1Con ơi, nếu con bảo lãnh bạn sơ giao,hay đưa tay cam kết với người lạ mặt.

2Nếu con vướng mắc lời thề,bị miệng lưỡi con ràng buộc—

3hãy nghe lời ta khuyên và tự cứu mình,vì con đã rơi vào tay của bạn con.Hãy hạ mình xuống;đi xin họ hủy lời cam kết.

4Đừng trì hoãn; con phải đi ngay!Không được nghỉ ngơi cho đến khi xong việc.

5Phải lo giải thoát lấy thân, như nai thoát tay thợ săn,như chim thoát bẫy.

6Này người lười biếng, hãy quan sát sinh hoạt loài kiến.Hãy rút tỉa bài học để khôn ngoan!

7Tuy không có thủ lãnh,quan chức, hay người cai trị,

8nhưng mùa hè, chúng biết dự trữ lương thực,mùa gặt chúng biết gom góp thóc lúa.

9Nhưng người lười biếng kia, còn ngủ mãi sao?Đến bao giờ mới thức giấc?

10Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—

11cảnh nghèo đến như kẻ trộm;bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.

12Bọn vô lại độc ác thích điều gì?Họ không ngớt nói lời dối trá,

13nháy mắt, khều chânhay tay ngầm ra dấu.

14Lòng đầy gian tà, mưu toan điều ác,xui cạnh tranh, bất hòa.

15Nhưng họ sẽ bị tai họa bất ngờ,bị diệt không phương cứu thoát.

16Sáu điều Chúa Hằng Hữu ghét—hay bảy điều làm Ngài gớm ghê:

17Mắt kiêu căng,lưỡi gian dối, bàn tay đẫm máu vô tội,

18lòng mưu toan những việc hung tàn,chân phóng nhanh đến nơi tội ác,

19làm chứng gian khai mang hại người,xúi giục anh chị em tranh chấp.

20Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy,và đừng bỏ khuôn phép mẹ con.

21Phải luôn luôn ghi lòng tạc dạ.Đeo những lời ấy vào cổ con.

22Nó sẽ dẫn dắt con khi đi.Gìn giữ con lúc ngủ. Trò chuyện khi con thức dậy.

23Vì sự khuyên dạy là ngọn đèn,khuôn phép là ánh sáng;Quở trách khuyên dạylà vạch đường sống cho con.

24Gìn giữ con khỏi đàn bà tội lỗi,khỏi lưỡi dụ dỗ của dâm phụ.

25Lòng con đừng thèm muốn nhan sắc nó.Chớ để khóe mắt nó chinh phục con.

26Mê kỹ nữ thì sẽ lâm cảnh vong gia bại sản,lấy vợ người thì mất cả hồn linh.

27Có ai mang lửa trong lòng,mà áo quần không bốc cháy?

28Có ai bước trên than hồng,mà khỏi bị phỏng chân chăng?

29Ai ngoại tình với vợ người cũng vậy.Người đụng đến nàng hẳn không tránh khỏi hình phạt.

30Người ta có thể khoan hồng cho kẻ trộm,vì hắn phạm tội ăn cắp do đói.

31Nhưng nếu bị bắt nó phải bồi thường gấp bảy lần,phải lấy hết tài vật trong nhà để trang trải.

32Nhưng người phạm tội ngoại tình thật ngu dại,vì tự hủy diệt chính mình.

33Danh liệt, thân bại.Hổ thẹn nhục nhã suốt đời.

34Người chồng sẽ ghen tuông giận dữ,báo thù chẳng chút nương tay.

35Anh ta không nhận tiền chuộc lỗi,dù con nộp bao nhiêu cũng không bằng lòng.