Proverbs

Những Bài Học cho Cuộc Sống Hằng Ngày

1Con ơi, nếu con bảo lãnh bạn sơ giao,hay đưa tay cam kết với người lạ mặt.

2Nếu con vướng mắc lời thề,bị miệng lưỡi con ràng buộc—

3hãy nghe lời ta khuyên và tự cứu mình,vì con đã rơi vào tay của bạn con.Hãy hạ mình xuống;đi xin họ hủy lời cam kết.

4Đừng trì hoãn; con phải đi ngay!Không được nghỉ ngơi cho đến khi xong việc.

5Phải lo giải thoát lấy thân, như nai thoát tay thợ săn,như chim thoát bẫy.

6Này người lười biếng, hãy quan sát sinh hoạt loài kiến.Hãy rút tỉa bài học để khôn ngoan!

7Tuy không có thủ lãnh,quan chức, hay người cai trị,

8nhưng mùa hè, chúng biết dự trữ lương thực,mùa gặt chúng biết gom góp thóc lúa.

9Nhưng người lười biếng kia, còn ngủ mãi sao?Đến bao giờ mới thức giấc?

10Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—

11cảnh nghèo đến như kẻ trộm;bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.

12Bọn vô lại độc ác thích điều gì?Họ không ngớt nói lời dối trá,

13nháy mắt, khều chânhay tay ngầm ra dấu.

14Lòng đầy gian tà, mưu toan điều ác,xui cạnh tranh, bất hòa.

15Nhưng họ sẽ bị tai họa bất ngờ,bị diệt không phương cứu thoát.

16Sáu điều Chúa Hằng Hữu ghét—hay bảy điều làm Ngài gớm ghê:

17Mắt kiêu căng,lưỡi gian dối, bàn tay đẫm máu vô tội,

18lòng mưu toan những việc hung tàn,chân phóng nhanh đến nơi tội ác,

19làm chứng gian khai mang hại người,xúi giục anh chị em tranh chấp.

20Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy,và đừng bỏ khuôn phép mẹ con.

21Phải luôn luôn ghi lòng tạc dạ.Đeo những lời ấy vào cổ con.

22Nó sẽ dẫn dắt con khi đi.Gìn giữ con lúc ngủ. Trò chuyện khi con thức dậy.

23Vì sự khuyên dạy là ngọn đèn,khuôn phép là ánh sáng;Quở trách khuyên dạylà vạch đường sống cho con.

24Gìn giữ con khỏi đàn bà tội lỗi,khỏi lưỡi dụ dỗ của dâm phụ.

25Lòng con đừng thèm muốn nhan sắc nó.Chớ để khóe mắt nó chinh phục con.

26Mê kỹ nữ thì sẽ lâm cảnh vong gia bại sản,lấy vợ người thì mất cả hồn linh.

27Có ai mang lửa trong lòng,mà áo quần không bốc cháy?

28Có ai bước trên than hồng,mà khỏi bị phỏng chân chăng?

29Ai ngoại tình với vợ người cũng vậy.Người đụng đến nàng hẳn không tránh khỏi hình phạt.

30Người ta có thể khoan hồng cho kẻ trộm,vì hắn phạm tội ăn cắp do đói.

31Nhưng nếu bị bắt nó phải bồi thường gấp bảy lần,phải lấy hết tài vật trong nhà để trang trải.

32Nhưng người phạm tội ngoại tình thật ngu dại,vì tự hủy diệt chính mình.

33Danh liệt, thân bại.Hổ thẹn nhục nhã suốt đời.

34Người chồng sẽ ghen tuông giận dữ,báo thù chẳng chút nương tay.

35Anh ta không nhận tiền chuộc lỗi,dù con nộp bao nhiêu cũng không bằng lòng.

1My son, if thou be surety for thy friend, if thou hast stricken thy hand with a stranger,

2Thou art snared with the words of thy mouth, thou art taken with the words of thy mouth.

3Do this now, my son, and deliver thyself, when thou art come into the hand of thy friend; go, humble thyself, and make sure thy friend.

4Give not sleep to thine eyes, nor slumber to thine eyelids.

5Deliver thyself as a roe from the hand of the hunter, and as a bird from the hand of the fowler.

6¶ Go to the ant, thou sluggard; consider her ways, and be wise:

7Which having no guide, overseer, or ruler,

8Provideth her meat in the summer, and gathereth her food in the harvest.

9How long wilt thou sleep, O sluggard? when wilt thou arise out of thy sleep?

10Yet a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:

11So shall thy poverty come as one that travelleth, and thy want as an armed man.

12¶ A naughty person, a wicked man, walketh with a froward mouth.

13He winketh with his eyes, he speaketh with his feet, he teacheth with his fingers;

14Frowardness is in his heart, he deviseth mischief continually; he soweth discord.

15Therefore shall his calamity come suddenly; suddenly shall he be broken without remedy.

16¶ These six things doth the LORD hate: yea, seven are an abomination unto him:

17A proud look, a lying tongue, and hands that shed innocent blood,

18An heart that deviseth wicked imaginations, feet that be swift in running to mischief,

19A false witness that speaketh lies, and he that soweth discord among brethren.

20¶ My son, keep thy father’s commandment, and forsake not the law of thy mother:

21Bind them continually upon thine heart, and tie them about thy neck.

22When thou goest, it shall lead thee; when thou sleepest, it shall keep thee; and when thou awakest, it shall talk with thee.

23For the commandment is a lamp; and the law is light; and reproofs of instruction are the way of life:

24To keep thee from the evil woman, from the flattery of the tongue of a strange woman.

25Lust not after her beauty in thine heart; neither let her take thee with her eyelids.

26For by means of a whorish woman a man is brought to a piece of bread: and the adulteress will hunt for the precious life.

27Can a man take fire in his bosom, and his clothes not be burned?

28Can one go upon hot coals, and his feet not be burned?

29So he that goeth in to his neighbour’s wife; whosoever toucheth her shall not be innocent.

30Men do not despise a thief, if he steal to satisfy his soul when he is hungry;

31But if he be found, he shall restore sevenfold; he shall give all the substance of his house.

32But whoso committeth adultery with a woman lacketh understanding: he that doeth it destroyeth his own soul.

33A wound and dishonour shall he get; and his reproach shall not be wiped away.

34For jealousy is the rage of a man: therefore he will not spare in the day of vengeance.

35He will not regard any ransom; neither will he rest content, though thou givest many gifts.