Proverbs

1Danh thơm tiếng tốt hơn giàu có;còn ân huệ quý hơn bạc vàng.

2Chúa Hằng Hữu tạo nên người nghèo lẫn người giàu,dưới mắt Ngài, họ chẳng khác gì nhau.

3Người khôn tránh né nguy nan.Người dại đâm đầu hướng tới họa tai.

4Ai kính sợ Chúa Hằng Hữu và khiêm nhườngđược hưởng danh dự, công lý, và trường thọ.

5Trên đường người gian tà đầy gai góc và cạm bẫy;người muốn giữ hồn mình phải tránh cho xa.

6Dạy trẻ thơ nẻo chính đường ngay,cho dù đến già, nó chẳng đổi thay.

7Giàu cai trị nghèo,người vay làm nô lệ cho người cho vay.

8Người gieo bất công sẽ gặt tai họa,cây gậy thịnh nộ của nó chắc sẽ tiêu tan.

9Ai rộng lòng nuôi dưỡng người cơ cựcsẽ luôn hưởng được nhiều phước dồi dào.

10Đuổi người kiêu cường đi, xung đột sẽ dứt.Cũng không còn những tiếng cãi cọ xấu xa.

11Lòng trong sạch, môi thanh nhã,đức tính ấy, làm bạn của vua.

12Chúa Hằng Hữu bảo vệ người thông sáng,người dối gian bị Chúa tảo trừ.

13Người lười nói: “Sư tử ngoài kia!Nếu ra ngoài, ta sẽ bị giết!”

14Miệng dâm phụ là cái hố sâu;chôn vùi người Chúa Hằng Hữu nguyền rủa.

15Nghiêm trị, răn dạy trẻ thơ,giải thoát lòng chúng khỏi điều khờ dại.

16Làm giàu bằng cách bóc lột người nghèo hay bằng hối lộ,đều đưa đến túng thiếu cơ hàn.

Lời Nói của Người Khôn Ngoan

17Con lắng tai nghe lời khôn sáng;mở lòng con đón nhận tri thức ta.

18Con sẽ vui thích khi giữ nó trong lòng,và tập trung nó trên đôi môi con.

19Ngày nay ta đã dạy cho con biết điều đó,để con đặt hết niềm tin vào Chúa Hằng Hữu.

20Ta há chẳng viết cho con ba mươi lần,trình bày lời khuyên dạy và tri thức.

21Để con tiếp nhận lời chân thật,và đem lời đó về cho người sai phái con.

22Đừng bóc lột người nghèo vì họ túng quẫn,cũng đừng áp bức người khốn khổ nơi tòa.

23Vì Chúa Hằng Hữu sẽ đứng ra bênh vực.Ngài sẽ diệt trừ những ai ức hiếp họ.

24Thấy ai giận, con đừng phụ họa,khi người nổi nóng, con đừng tiếp tay,

25để con khỏi học tính nóng nảyvà làm hại cho linh hồn con.

26Chớ như người ra tay bảo đảmhoặc bảo lãnh nợ cho ai.

27Vì nếu con không có gì để trảthì chủ nợ sẽ xiết cả đến cái giường của con.

28Chớ dời ranh giới cũdo tổ phụ thiết lập.

29Con có thấy người nào cần mẫn trong việc mình không?Người ấy sẽ phục vụ trước các vua, chứ không phải trước người tầm thường đâu.

1Danh tiếng tốt còn hơn tiền của nhiều; Và ơn nghĩa quí hơn bạc và vàng.

2Kẻ giàu và người nghèo đều gặp nhau; Đức Giê-hô-va đã dựng nên cả hai.

3Người khôn ngoan thấy điều tai vạ, và ẩn mình; Nhưng kẻ ngu muội cứ đi luôn, và mắc phải vạ.

4Phần thưởng của sự khiêm nhượng và sự kính sợ Đức Giê-hô-va, Aáy là sự giàu có, sự tôn trọng, và mạng sống.

5Trong đường kẻ gian tà có gai chông và cái bẫy; Ai gìn giữ linh hồn mình sẽ cách xa nó.

6Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; Dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó.

7Người giàu quản hạt kẻ nghèo; Kẻ nào mượn là tôi tớ của kẻ cho mượn.

8Kẻ nào giao sự bất công sẽ gặt điều tai họa; Và cây roi thạnh nộ nó sẽ bị gãy đi.

9Người nào có mắt từ thiện sẽ được phước; Vì người ban bánh mình cho kẻ nghèo khó.

10Hãy đuổi kẻ nhạo báng ra, thì sự cãi lẫy cũng sẽ đi; Điều tranh cạnh và sự sỉ nhục sẽ hết.

11Ai ái mộ lòng thánh sạch, Và có duyên nơi môi miệng mình, sẽ được vua làm bạn nghĩa.

12Mắt của Đức Giê-hô-va coi giữ người có tri thức; Nhưng Ngài đánh đổ lời kẻ gian tà.

13Kẻ biếng nhác nói: Có con sư tử ở ngoài đó; Tôi sẽ bị giết tại giữa đường.

14Miệng của dâm phụ vốn là một cái hố sâu; Ai bị Đức Giê-hô-va giận sẽ sa ngã vào đó.

15Sự ngu dại vốn buộc vào lòng con trẻ; Song roi răn phạt sẽ làm cho sự ấy lìa xa nó.

16Người nào hà hiếp kẻ nghèo ắt sẽ làm cho nó giàu có; Và ai cho kẻ giàu có chỉ làm cho người sa vào sự thiếu thốn.

17Hãy lắng tai nghe lời kẻ khôn ngoan, Khá chuyên lòng con về sự tri thức ta.

18Vì nếu con gìn giữ nó trong lòng con, Lập nó ở chung nhau trên môi miệng con, thì ấy thật một sự tốt đẹp.

19Ngày nay ta đã dạy cho con hiểu biết các điều đó, Để con có lòng tin cậy Đức Giê-hô-va.

20Ta há chẳng có chép cho con Những điều tốt về mưu luận và về tri thức sao,

21Để làm cho con biết sự quả quyết của lời chân lý, Hầu cho con lấy lời thật mà đáp lại với những người sai con?

22Chớ bóc lột kẻ nghèo, bởi vì họ nghèo, Cũng đừng hà hiếp người khốn khổ nơi cửa thành;

23Vì Đức Giê-hô-va sẽ binh vực duyên cớ của họ, Và đoạt lấy sự sống của kẻ có cướp lột họ.

24Chớ làm bạn với người hay giận; Chớ giao tế cùng kẻ cường bạo,

25E con tập theo đường lối nó, Và linh hồn con bị bẫy hãm hại chăng.

26Chớ đồng bọn cùng những kẻ giao tay nhau, Hoặc cùng kẻ bảo lãnh nợ:

27Nếu con không có gì trả, Cớ sao con muốn chúng đoạt lấy cái giường con đi?

28Chớ dời đi các mộc giới cũ, Mà tổ phụ con đã dựng.

29Con có thấy người nào siêng năng trong công việc mình chăng? Người ấy hẳn sẽ đứng ở trước mặt các vua, chớ chẳng phải ở trước mặt người hèn hạ đâu.