Genesis

Giấc Mộng của Giô-sép

1Gia-cốp định cư tại xứ Ca-na-an, nơi cha mình đã cư ngụ.

2Giô-sép, con Gia-cốp, đã mười bảy tuổi, thường đi chăn bầy cho cha với các anh, là con của Bi-la và Xinh-ba. Giô-sép thường mách cho cha biết các việc xấu họ làm.

3Gia-cốp yêu thương Giô-sép hơn các con khác vì Giô-sép sinh ra lúc ông đã cao tuổi. Một hôm, Gia-cốp cho Giô-sép món quà đặc biệt—một cái áo choàng nhiều màu sặc sỡ.

4Các anh Giô-sép ganh tị vì thấy cha thiên vị, nên họ không còn dịu ngọt với Giô-sép nữa.

5Một đêm, Giô-sép nằm mộng; sáng dậy, Giô-sép liền thuật cho các anh nghe, nên càng bị họ ganh ghét.

6Giô-sép nói: “Xin các anh hãy nghe.

7Tối qua, tôi nằm mộng và thấy anh em chúng ta đang bó lúa ngoài đồng. Bó lúa của tôi đứng thẳng lên, còn những bó lúa của các anh đều tập hợp chung quanh và cúi mọp xuống trước bó lúa tôi.”

8Các anh mỉa mai: “Thế là mày muốn làm vua chúng tao sao?” Họ càng ganh ghét Giô-sép thêm vì câu chuyện chiêm bao và vì lời nói thiếu dè dặt của Giô-sép.

9Giô-sép lại nằm mộng và thuật cho các anh: “Các anh hãy nghe chiêm bao này của tôi: Tôi thấy mặt trời, mặt trăng, và mười một ngôi sao đều cúi rạp trước mặt tôi!”

10Lần này, cha quở trách Giô-sép: “Mộng mị gì kỳ lạ thế! Không lẽ cha mẹ, anh em đều phải cúi rạp trước mặt con sao?”

11Các anh càng ganh tức, nhưng cha lại lưu ý tìm hiểu ý nghĩa giấc mộng ấy.

12Một hôm, các anh Giô-sép dắt các bầy vật đến đồng cỏ Si-chem.

13Gia-cốp bảo Giô-sép: “Các anh con đang chăn bầy tại Si-chem phải không? Con hãy sửa soạn, cha sẽ sai con đến chỗ các anh con.” Giô-sép trả lời: “Thưa vâng, con sẽ đi ngay.”

14Giô-cốp nói: “Con hãy đi thăm xem chúng nó mạnh khỏe thế nào, bầy súc vật ra sao, rồi về cho cha biết.” Từ Hếp-rôn, Giô-sép lên đường qua Si-chem.

15Nhưng Giô-sép đi lạc vào một khu hoang mạc. Một người gặp được và hỏi Giô-sép: “Cậu đi tìm ai?”

16Giô-sép đáp: “Tôi đi tìm các anh tôi. Xin ông cho biết họ chăn bầy tại đâu.”

17Người ấy nói: “Họ đi nơi khác rồi. Tôi nghe họ rủ nhau đi Đô-than.” Giô-sép tìm đến Đô-than để gặp các anh.

Giô-sép Bị Bán Làm Nô Lệ

18Thấy Giô-sép còn ở đàng xa, các anh đã âm mưu giết cậu.

19Họ bàn tính với nhau: “Kìa, thằng chuyên nằm mộng sắp đến đây.

20Ta hãy giết nó đi, vứt xác dưới đáy giếng, và báo cho cha rằng nó bị cọp ăn, để xem các giấc mộng của nó có thành không.”

21Ru-bên muốn cứu Giô-sép, ông liền bàn ra: “Đừng giết nó!

22Đổ máu nó ra làm chi? Chỉ cần quăng nó vào giếng cạn là nó chết rồi.” Thật ra, Ru-bên lập mưu cứu Giô-sép để đưa nó về với cha an toàn.

23Giô-sép vừa đến nơi, các anh xúm nhau lột chiếc áo choàng sặc sỡ

24và quăng Giô-sép vào một cái giếng cạn, không có một giọt nước.

25Khi các anh của Giô-sép đang ngồi ăn, họ chợt thấy một đoàn lái buôn A-rậpcỡi lạc đà chở nhũ hương, dầu thơm, và nhựa thơm từ xứ Ga-la-át thẳng tiến xuống Ai Cập.

26Giu-đa đề nghị: “Đem bán nó đi cho bọn lái buôn A-rập là lợi nhất,

27chứ giết nó, rồi tìm cách phi tangkhéo đến mấy cũng chẳng ích gì. Anh em đừng giết nó, vì nó là đứa em ruột thịt của chúng ta.” Họ đều chấp thuận đề nghị ấy.

28Khi các lái buôn A-rập đến nơi, họ kéo Giô-sép lên khỏi giếng và bán em cho người A-rập được hai mươi lạng bạc. Giô-sép bị đem xuống Ai Cập.

29Ru-bên không hay biết vụ bán em, nên quay lại giếng cạn tìm Giô-sép.

30Không thấy em đâu cả, Ru-bên thất vọng, xé áo, và chạy đến bảo các em: “Đứa bé mất tích rồi. Biết làm sao bây giờ.”

31Các anh em giết một con dê, nhúng áo choàng của Giô-sép vào máu,

32rồi gửi áo về cho cha với lời nhắn: “Chúng con tìm được chiếc áo này. Xin cha xem có phải áo của Giô-sép không?”

33Gia-cốp nhận ra áo của con nên than rằng: “Đúng là áo của con ta. Một con thú dữ đã xé xác và ăn thịt nó rồi. Giô-sép chắc chắn đã bị xé ra từng mảnh rồi!”

34Gia-cốp xé áo xống, mặc bao gai, và để tang cho con mình một thời gian dài.

35Các con trai và con gái cố gắng an ủi cha, nhưng ông gạt đi: “Không! Cha cứ khóc nó cho đến ngày xuôi tay nhắm mắt.” Gia-cốp thương tiếc Giô-sép vô cùng.

36Trong khi đó, bọn lái buôn A-rập xuống Ai Cập, và họ bán Giô-sép cho Phô-ti-pha, viên quan chỉ huy đoàn thị vệ của Pha-ra-ôn, vua Ai Cập.

1Ông Gia-cóp sống trong đất mà cha của ông đã trú ngụ, là đất Ca-na-an.

2Sau đây là gia đình ông Gia-cóp. Giu-se được mười bảy tuổi thì đi chăn chiên dê với các anh. Khi ấy cậu còn trẻ, cậu đi với các con trai bà Bin-ha và các con trai bà Din-pa, là các bà vợ của cha cậu. Cậu mách cha tiếng đồn không hay về họ.

3Ông Ít-ra-en yêu Giu-se hơn tất cả các con, vì ông đã già mới sinh được cậu, và ông may cho cậu một áo chùng dài tay.

4Các anh cậu thấy cha yêu cậu hơn tất cả các anh, thì sinh lòng ghét cậu và không thể nói năng tử tế với cậu.

5Giu-se chiêm bao, cậu thuật lại cho các anh, khiến họ càng ghét cậu thêm.

6Cậu nói với họ : “Xin nghe em kể giấc chiêm bao của em.

7Em thấy chúng ta đang bó những bó lúa ở giữa đồng, thì bó lúa của em vươn dậy, đứng thẳng lên, còn những bó lúa của các anh bao quanh và sụp xuống lạy bó lúa của em.”

8Các anh bảo cậu : “Mày muốn làm vua làm chúa thống trị chúng tao sao ?” Và họ càng ghét cậu thêm vì những chiêm bao và những lời nói của cậu.

9Một lần khác cậu lại chiêm bao và kể cho các anh. Cậu nói : “Em lại chiêm bao. Em thấy mặt trời, mặt trăng và mười một ngôi sao đang sụp xuống lạy em.”

10Cậu kể lại cho cha và các anh, nhưng cha cậu mắng cậu và nói : “Giấc chiêm bao mày đã thấy là gì ? Tao, mẹ mày và các anh mày lại phải đến sụp xuống đất lạy mày sao ?”

11Các anh ghen với cậu, còn cha cậu thì ghi nhớ điều ấy.

12Các anh cậu đã đi chăn chiên dê của cha họ ở Si-khem.

13Ông Ít-ra-en bảo Giu-se : “Các anh con đang chăn chiên dê ở Si-khem phải không ? Lại đây, cha sai con đến với các anh.” Cậu thưa : “Dạ, con đây !”

14Ông bảo cậu : “Con hãy đi xem các anh con có được yên lành không, xem chiên dê có được yên lành không, rồi đem tin về cho cha.” Rồi ông sai cậu đi từ thung lũng Khép-rôn, và cậu đến Si-khem.

15Có người gặp thấy cậu đi lang thang ngoài đồng ; người đó hỏi cậu rằng : “Anh tìm gì đấy ?”

16Cậu đáp : “Tôi đang tìm các anh tôi. Xin làm ơn chỉ cho tôi biết họ đang chăn ở đâu.”

17Người đó nói : “Họ đã lên đường đi khỏi đây, vì tôi có nghe họ nói : ‘Chúng ta đi Đô-than nào !’” Giu-se theo các anh và tìm thấy họ ở Đô-than.

18Họ thấy cậu từ xa, và trước khi cậu tới gần họ thì họ lập mưu giết chết cậu.

19Họ bảo nhau : “Thằng tướng chiêm bao đang đến kia !

20Bây giờ, nào ta giết và ném nó xuống một cái giếng. Ta sẽ nói là một thú dữ đã ăn thịt nó. Rồi ta sẽ thấy các chiêm bao của nó đi tới đâu !”

21Nghe thấy thế, Rưu-vên tìm cách cứu em khỏi tay họ ; cậu nói : “Ta đừng đụng tới mạng sống nó.”

22Rưu-vên bảo họ : “Đừng đổ máu ! Cứ ném nó xuống cái giếng kia trong sa mạc, nhưng đừng giơ tay hại nó.” Cậu có ý cứu em khỏi tay họ và đưa về cho cha.

23Vậy khi Giu-se đến chỗ các anh, thì họ lột áo chùng của cậu, chiếc áo chùng dài tay cậu đang mặc.

24Họ túm lấy cậu và ném xuống cái giếng ; giếng đó cạn, không có nước.

25Ngước mắt lên, họ thấy một đoàn người Ít-ma-ên đang từ Ga-la-át tới. Lạc đà của những người này chở nhựa thơm, nhũ hương và một dược để đưa xuống Ai-cập.

26Giu-đa nói với các anh em : “Ta giết em và phủ lấp máu nó, nào có ích lợi gì ?

27Thôi, ta hãy bán nó cho người Ít-ma-ên, nhưng đừng động tay tới nó, vì nó là em ta, là ruột thịt của ta.” Các anh em nghe cậu.

28Những lái buôn người Ma-đi-an đi qua đó kéo Giu-se lên khỏi giếng, rồi bán cậu cho người Ít-ma-ên hai mươi đồng bạc. Những người này đưa Giu-se sang Ai-cập.

29Khi Rưu-vên trở lại giếng thì thấy Giu-se không còn ở dưới giếng nữa. Cậu liền xé áo mình ra.

30Cậu đến nói với các em : “Thằng bé không còn nữa ! Còn tôi, tôi biết đi đâu bây giờ !”

31Họ lấy áo chùng của Giu-se, giết một con dê đực, rồi nhúng áo chùng vào máu.

32Họ gửi người mang cái áo chùng dài tay về cho cha họ và nói : “Chúng con đã thấy cái này. Xin cha nhận ra xem có phải là áo của con cha hay không.”

33Ông nhận ra cái áo và kêu lên : “Áo chùng của con tôi đây ! Thú dữ đã ăn thịt nó ! Giu-se đã bị xé xác rồi !”

34Ông Gia-cóp xé áo mình ra, quấn áo vải thô ngang lưng và để tang Giu-se lâu ngày.

35Tất cả các con trai con gái ông đến an ủi ông, nhưng ông không chịu cho người ta an ủi ; ông nói : “Cha sẽ để tang mà xuống với con cha ở âm phủ.” Và cha cậu khóc thương cậu.

36Người Ma-đi-an đem bán cậu tại Ai-cập cho ông Pô-ti-pha là thái giám của Pha-ra-ô và là chỉ huy thị vệ.