Genesis

1Now when Jacob saw that there was corn in Egypt, Jacob said unto his sons, Why do ye look one upon another?

2And he said, Behold, I have heard that there is corn in Egypt: get you down thither, and buy for us from thence; that we may live, and not die.

3¶ And Joseph’s ten brethren went down to buy corn in Egypt.

4But Benjamin, Joseph’s brother, Jacob sent not with his brethren; for he said, Lest peradventure mischief befall him.

5And the sons of Israel came to buy corn among those that came: for the famine was in the land of Canaan.

6And Joseph was the governor over the land, and he it was that sold to all the people of the land: and Joseph’s brethren came, and bowed down themselves before him with their faces to the earth.

7And Joseph saw his brethren, and he knew them, but made himself strange unto them, and spake roughly unto them; and he said unto them, Whence come ye? And they said, From the land of Canaan to buy food.

8And Joseph knew his brethren, but they knew not him.

9And Joseph remembered the dreams which he dreamed of them, and said unto them, Ye are spies; to see the nakedness of the land ye are come.

10And they said unto him, Nay, my lord, but to buy food are thy servants come.

11We are all one man’s sons; we are true men, thy servants are no spies.

12And he said unto them, Nay, but to see the nakedness of the land ye are come.

13And they said, Thy servants are twelve brethren, the sons of one man in the land of Canaan; and, behold, the youngest is this day with our father, and one is not.

14And Joseph said unto them, That is it that I spake unto you, saying, Ye are spies:

15Hereby ye shall be proved: By the life of Pharaoh ye shall not go forth hence, except your youngest brother come hither.

16Send one of you, and let him fetch your brother, and ye shall be kept in prison, that your words may be proved, whether there be any truth in you: or else by the life of Pharaoh surely ye are spies.

17And he put them all together into ward three days.

18And Joseph said unto them the third day, This do, and live; for I fear God:

19If ye be true men, let one of your brethren be bound in the house of your prison: go ye, carry corn for the famine of your houses:

20But bring your youngest brother unto me; so shall your words be verified, and ye shall not die. And they did so.

21¶ And they said one to another, We are verily guilty concerning our brother, in that we saw the anguish of his soul, when he besought us, and we would not hear; therefore is this distress come upon us.

22And Reuben answered them, saying, Spake I not unto you, saying, Do not sin against the child; and ye would not hear? therefore, behold, also his blood is required.

23And they knew not that Joseph understood them; for he spake unto them by an interpreter.

24And he turned himself about from them, and wept; and returned to them again, and communed with them, and took from them Simeon, and bound him before their eyes.

25¶ Then Joseph commanded to fill their sacks with corn, and to restore every man’s money into his sack, and to give them provision for the way: and thus did he unto them.

26And they laded their asses with the corn, and departed thence.

27And as one of them opened his sack to give his ass provender in the inn, he espied his money; for, behold, it was in his sack’s mouth.

28And he said unto his brethren, My money is restored; and, lo, it is even in my sack: and their heart failed them, and they were afraid, saying one to another, What is this that God hath done unto us?

29¶ And they came unto Jacob their father unto the land of Canaan, and told him all that befell unto them; saying,

30The man, who is the lord of the land, spake roughly to us, and took us for spies of the country.

31And we said unto him, We are true men; we are no spies:

32We be twelve brethren, sons of our father; one is not, and the youngest is this day with our father in the land of Canaan.

33And the man, the lord of the country, said unto us, Hereby shall I know that ye are true men; leave one of your brethren here with me, and take food for the famine of your households, and be gone:

34And bring your youngest brother unto me: then shall I know that ye are no spies, but that ye are true men: so will I deliver you your brother, and ye shall traffick in the land.

35¶ And it came to pass as they emptied their sacks, that, behold, every man’s bundle of money was in his sack: and when both they and their father saw the bundles of money, they were afraid.

36And Jacob their father said unto them, Me have ye bereaved of my children: Joseph is not, and Simeon is not, and ye will take Benjamin away: all these things are against me.

37And Reuben spake unto his father, saying, Slay my two sons, if I bring him not to thee: deliver him into my hand, and I will bring him to thee again.

38And he said, My son shall not go down with you; for his brother is dead, and he is left alone: if mischief befall him by the way in the which ye go, then shall ye bring down my gray hairs with sorrow to the grave.

1Ông Gia-cóp thấy bên Ai-cập có lúa bán, liền nói với các con trai : “Sao các con cứ ngồi nhìn nhau ?”

2Rồi ông nói : “Cha nghe nói bên Ai-cập có lúa bán ; các con hãy xuống đó mua lúa về, để chúng ta sống chứ không phải chết.”

3Mười người anh ông Giu-se bèn xuống mua lúa mì ở Ai-cập.

4Nhưng Ben-gia-min, em của ông Giu-se, thì ông Gia-cóp không sai đi với các anh, vì ông nói : “Lỡ ra nó gặp tai hoạ.”

5Giữa đám người đến mua lúa, cũng có mặt các con ông Ít-ra-en, vì đất Ca-na-an bị đói kém.

6Ông Giu-se bấy giờ có toàn quyền trong xứ, và ông bán lúa cho toàn dân trong xứ. Các anh ông Giu-se đến và cúi sấp mặt xuống đất lạy ông.

7Vừa nhìn thấy các anh mình, ông Giu-se nhận ra họ, nhưng làm như người xa lạ đối với họ, và nói với họ cách cứng cỏi. Ông hỏi họ : “Các người từ đâu đến ?” Họ đáp : “Thưa từ đất Ca-na-an, để mua lương thực.”

8Ông Giu-se nhận ra các anh, nhưng họ không nhận ra ông.

9Ông Giu-se nhớ lại những giấc chiêm bao của ông liên quan đến họ, nên nói với họ : “Các người là bọn do thám. Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

10Họ nói : “Thưa ngài, không phải đâu ! Các tôi tớ ngài đến để mua lương thực.

11Chúng tôi đều là con cùng một cha, chúng tôi là người lương thiện ; các tôi tớ ngài không phải là bọn do thám.”

12Ông nói với họ : “Không ! Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

13Họ nói : “Các tôi tớ ngài là mười hai anh em, chúng tôi là con cùng một cha, ở đất Ca-na-an. Đứa út hiện đang ở với cha chúng tôi, còn một đứa thì không còn nữa.”

14Ông Giu-se bảo họ : “Đúng như ta đã nói với các người : các người là bọn do thám !

15Ta sẽ thử thách các người như thế này : Ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người sẽ không được ra khỏi đây, trước khi đứa em út của các người đến.

16Hãy cho một anh em về tìm đứa em, còn các người thì phải ở tù. Ta sẽ thử xem lời các người nói có đúng sự thật hay không. Bằng không, ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người là bọn do thám.”

17Rồi ông giam giữ họ ba ngày.

18Đến ngày thứ ba, ông Giu-se bảo họ : “Các người muốn sống thì hãy làm thế này, vì ta kính sợ Thiên Chúa.

19Nếu các người là những kẻ lương thiện, thì một anh em cứ phải chịu giam trong nhà tù này, còn các người khác thì hãy ra đi, đem lúa về cho gia đình khỏi đói.

20Rồi các người hãy đem đứa em út đến cho ta. Bấy giờ sẽ rõ là các người nói đúng, và các người sẽ không phải chết.” Họ đã làm như vậy.

21Họ bảo nhau : “Than ôi ! Chúng ta có lỗi với em chúng ta : chúng ta đã thấy nó phải ngặt nghèo. Nó đã năn nỉ chúng ta, nhưng chúng ta chẳng nghe. Chính vì thế mà chúng ta gặp cảnh ngặt nghèo này.”

22Ông Rưu-vên trả lời họ rằng : “Tôi đã chẳng bảo các chú thế này sao : ‘Đừng phạm tội hại đến thằng bé !’ nhưng các chú đã không chịu nghe. Bây giờ thì phải đền nợ máu nó !”

23Họ không biết rằng ông Giu-se hiểu được, vì giữa ông và họ có người phiên dịch.

24Bấy giờ ông lánh ra chỗ khác mà khóc, sau đó mới trở lại nói chuyện với họ. Trong số họ, ông bắt ông Si-mê-ôn và cho trói trước mặt họ.

25Rồi ông Giu-se truyền đổ đầy lúa mì vào bao bị của họ, và truyền trả lại bạc : của ai thì để vào bao người ấy, đồng thời cho họ lương thực ăn đường. Ông đã xử sự với họ như thế.

26Họ chất lúa của mình lên lưng lừa và đi khỏi đó.

27Tại nơi họ dừng lại nghỉ đêm, một người trong bọn họ mở bao của mình để cho lừa ăn, thì thấy bạc của mình : bạc ấy ở miệng bao lúa mì.

28Người ấy nói với anh em mình : “Người ta đã trả lại bạc của tôi ! Nó ở trong bao lúa mì của tôi đây này !” Họ hết hồn hết vía, kinh hoàng nói với nhau : “Thiên Chúa làm gì cho chúng ta thế này !”

29Khi trở về với ông Gia-cóp, cha họ, ở đất Ca-na-an, họ thuật lại cho ông mọi việc đã xảy đến với họ ; họ nói :

30“Ông chúa xứ ấy đã ăn nói với chúng con cách cứng cỏi, và coi chúng con là bọn người đến do thám xứ ấy.

31Chúng con nói với ông ta : ‘Chúng tôi là người lương thiện, không phải là bọn do thám.

32Chúng tôi là mười hai anh em, con cùng một cha. Một đứa không còn nữa, đứa út thì hiện đang ở với cha chúng tôi tại đất Ca-na-an.’

33Nhưng ông chúa xứ ấy bảo chúng con : ‘Căn cứ vào điều này, ta sẽ biết các người là những kẻ lương thiện : các người hãy để một anh em ở lại với ta, hãy lãnh phần lương thực cứu đói cho gia đình và ra đi.

34Các người hãy đem đứa em út đến cho ta ; như vậy, ta sẽ biết các người không phải là bọn do thám, nhưng là người lương thiện. Ta sẽ trả lại người anh em kia, và các người sẽ có thể đi lại mua bán trong xứ.’”

35Khi họ đổ bao ra, thì mỗi người thấy trong bao có túi bạc của mình. Thấy những túi bạc, họ và cha họ phát sợ.

36Ông Gia-cóp, cha họ, bảo : “Chúng mày cướp con tao ! Giu-se không còn nữa, Si-mê-ôn không còn nữa, mà Ben-gia-min, chúng mày cũng muốn bắt đem đi ! Mọi chuyện đổ lên đầu tao !”

37Ông Rưu-vên nói với cha : “Cha cứ giết hai đứa con trai của con đi, nếu con không đưa em về cho cha ! Cha cứ giao em cho con, và chính con sẽ đem nó về cho cha.”

38Nhưng ông đáp : “Con tao sẽ không xuống đó với chúng mày, vì anh nó đã chết, chỉ còn lại một mình nó thôi. Nó mà gặp tai hoạ trong chuyến đi chúng mày sắp thực hiện, thì chúng mày sẽ làm cho kẻ bạc đầu này phải buồn sầu mà xuống âm phủ.”