Genesis

1And Abraham was old, and well stricken in age: and the LORD had blessed Abraham in all things.

2And Abraham said unto his eldest servant of his house, that ruled over all that he had, Put, I pray thee, thy hand under my thigh:

3And I will make thee swear by the LORD, the God of heaven, and the God of the earth, that thou shalt not take a wife unto my son of the daughters of the Canaanites, among whom I dwell:

4But thou shalt go unto my country, and to my kindred, and take a wife unto my son Isaac.

5And the servant said unto him, Peradventure the woman will not be willing to follow me unto this land: must I needs bring thy son again unto the land from whence thou camest?

6And Abraham said unto him, Beware thou that thou bring not my son thither again.

7¶ The LORD God of heaven, which took me from my father’s house, and from the land of my kindred, and which spake unto me, and that sware unto me, saying, Unto thy seed will I give this land; he shall send his angel before thee, and thou shalt take a wife unto my son from thence.

8And if the woman will not be willing to follow thee, then thou shalt be clear from this my oath: only bring not my son thither again.

9And the servant put his hand under the thigh of Abraham his master, and sware to him concerning that matter.

10¶ And the servant took ten camels of the camels of his master, and departed; for all the goods of his master were in his hand: and he arose, and went to Mesopotamia, unto the city of Nahor.

11And he made his camels to kneel down without the city by a well of water at the time of the evening, even the time that women go out to draw water.

12And he said, O LORD God of my master Abraham, I pray thee, send me good speed this day, and shew kindness unto my master Abraham.

13Behold, I stand here by the well of water; and the daughters of the men of the city come out to draw water:

14And let it come to pass, that the damsel to whom I shall say, Let down thy pitcher, I pray thee, that I may drink; and she shall say, Drink, and I will give thy camels drink also: let the same be she that thou hast appointed for thy servant Isaac; and thereby shall I know that thou hast shewed kindness unto my master.

15¶ And it came to pass, before he had done speaking, that, behold, Rebekah came out, who was born to Bethuel, son of Milcah, the wife of Nahor, Abraham’s brother, with her pitcher upon her shoulder.

16And the damsel was very fair to look upon, a virgin, neither had any man known her: and she went down to the well, and filled her pitcher, and came up.

17And the servant ran to meet her, and said, Let me, I pray thee, drink a little water of thy pitcher.

18And she said, Drink, my lord: and she hasted, and let down her pitcher upon her hand, and gave him drink.

19And when she had done giving him drink, she said, I will draw water for thy camels also, until they have done drinking.

20And she hasted, and emptied her pitcher into the trough, and ran again unto the well to draw water, and drew for all his camels.

21And the man wondering at her held his peace, to wit whether the LORD had made his journey prosperous or not.

22And it came to pass, as the camels had done drinking, that the man took a golden earring of half a shekel weight, and two bracelets for her hands of ten shekels weight of gold;

23And said, Whose daughter art thou? tell me, I pray thee: is there room in thy father’s house for us to lodge in?

24And she said unto him, I am the daughter of Bethuel the son of Milcah, which she bare unto Nahor.

25She said moreover unto him, We have both straw and provender enough, and room to lodge in.

26And the man bowed down his head, and worshipped the LORD.

27And he said, Blessed be the LORD God of my master Abraham, who hath not left destitute my master of his mercy and his truth: I being in the way, the LORD led me to the house of my master’s brethren.

28And the damsel ran, and told them of her mother’s house these things.

29¶ And Rebekah had a brother, and his name was Laban: and Laban ran out unto the man, unto the well.

30And it came to pass, when he saw the earring and bracelets upon his sister’s hands, and when he heard the words of Rebekah his sister, saying, Thus spake the man unto me; that he came unto the man; and, behold, he stood by the camels at the well.

31And he said, Come in, thou blessed of the LORD; wherefore standest thou without? for I have prepared the house, and room for the camels.

32¶ And the man came into the house: and he ungirded his camels, and gave straw and provender for the camels, and water to wash his feet, and the men’s feet that were with him.

33And there was set meat before him to eat: but he said, I will not eat, until I have told mine errand. And he said, Speak on.

34And he said, I am Abraham’s servant.

35And the LORD hath blessed my master greatly; and he is become great: and he hath given him flocks, and herds, and silver, and gold, and menservants, and maidservants, and camels, and asses.

36And Sarah my master’s wife bare a son to my master when she was old: and unto him hath he given all that he hath.

37And my master made me swear, saying, Thou shalt not take a wife to my son of the daughters of the Canaanites, in whose land I dwell:

38But thou shalt go unto my father’s house, and to my kindred, and take a wife unto my son.

39And I said unto my master, Peradventure the woman will not follow me.

40And he said unto me, The LORD, before whom I walk, will send his angel with thee, and prosper thy way; and thou shalt take a wife for my son of my kindred, and of my father’s house:

41Then shalt thou be clear from this my oath, when thou comest to my kindred; and if they give not thee one, thou shalt be clear from my oath.

42And I came this day unto the well, and said, O LORD God of my master Abraham, if now thou do prosper my way which I go:

43Behold, I stand by the well of water; and it shall come to pass, that when the virgin cometh forth to draw water, and I say to her, Give me, I pray thee, a little water of thy pitcher to drink;

44And she say to me, Both drink thou, and I will also draw for thy camels: let the same be the woman whom the LORD hath appointed out for my master’s son.

45And before I had done speaking in mine heart, behold, Rebekah came forth with her pitcher on her shoulder; and she went down unto the well, and drew water: and I said unto her, Let me drink, I pray thee.

46And she made haste, and let down her pitcher from her shoulder, and said, Drink, and I will give thy camels drink also: so I drank, and she made the camels drink also.

47And I asked her, and said, Whose daughter art thou? And she said, The daughter of Bethuel, Nahor’s son, whom Milcah bare unto him: and I put the earring upon her face, and the bracelets upon her hands.

48And I bowed down my head, and worshipped the LORD, and blessed the LORD God of my master Abraham, which had led me in the right way to take my master’s brother’s daughter unto his son.

49And now if ye will deal kindly and truly with my master, tell me: and if not, tell me; that I may turn to the right hand, or to the left.

50Then Laban and Bethuel answered and said, The thing proceedeth from the LORD: we cannot speak unto thee bad or good.

51Behold, Rebekah is before thee, take her, and go, and let her be thy master’s son’s wife, as the LORD hath spoken.

52And it came to pass, that, when Abraham’s servant heard their words, he worshipped the LORD, bowing himself to the earth.

53And the servant brought forth jewels of silver, and jewels of gold, and raiment, and gave them to Rebekah: he gave also to her brother and to her mother precious things.

54And they did eat and drink, he and the men that were with him, and tarried all night; and they rose up in the morning, and he said, Send me away unto my master.

55And her brother and her mother said, Let the damsel abide with us a few days, at the least ten; after that she shall go.

56And he said unto them, Hinder me not, seeing the LORD hath prospered my way; send me away that I may go to my master.

57And they said, We will call the damsel, and enquire at her mouth.

58And they called Rebekah, and said unto her, Wilt thou go with this man? And she said, I will go.

59And they sent away Rebekah their sister, and her nurse, and Abraham’s servant, and his men.

60And they blessed Rebekah, and said unto her, Thou art our sister, be thou the mother of thousands of millions, and let thy seed possess the gate of those which hate them.

61¶ And Rebekah arose, and her damsels, and they rode upon the camels, and followed the man: and the servant took Rebekah, and went his way.

62And Isaac came from the way of the well Lahai-roi; for he dwelt in the south country.

63And Isaac went out to meditate in the field at the eventide: and he lifted up his eyes, and saw, and, behold, the camels were coming.

64And Rebekah lifted up her eyes, and when she saw Isaac, she lighted off the camel.

65For she had said unto the servant, What man is this that walketh in the field to meet us? And the servant had said, It is my master: therefore she took a vail, and covered herself.

66And the servant told Isaac all things that he had done.

67And Isaac brought her into his mother Sarah’s tent, and took Rebekah, and she became his wife; and he loved her: and Isaac was comforted after his mother’s death.

1Ông Áp-ra-ham đã già nua tuổi tác, và ĐỨC CHÚA đã chúc phúc cho ông Áp-ra-ham trong mọi sự.

2Ông Áp-ra-ham bảo người lão bộc sống lâu năm nhất trong nhà ông, và cũng là người quản lý mọi tài sản của ông : “Chú hãy đặt tay dưới đùi tôi,

3và tôi xin chú nhân danh ĐỨC CHÚA là Chúa trời đất, mà thề rằng chú sẽ không cưới cho con trai tôi một người vợ trong số con gái xứ Ca-na-an, nơi tôi đang sống.

4Nhưng chú sẽ về quê tôi, đến với họ hàng tôi, mà cưới vợ cho con tôi là I-xa-ác.”

5Người lão bộc thưa với ông : “Có thể người đàn bà ấy không chịu đi theo tôi về đất này ; vậy tôi có phải đưa cậu con trai ông về đất mà từ đó ông đã ra đi không ?”

6Ông Áp-ra-ham bảo người ấy : “Coi chừng, đừng có đưa con trai tôi về đó !

7ĐỨC CHÚA là Chúa Trời, Đấng đã đưa tôi ra khỏi nhà cha tôi, khỏi quê hương tôi, Đấng đã phán với tôi và thề với tôi rằng : ‘Ta sẽ ban cho dòng dõi ngươi đất này’, chính Người sẽ sai sứ thần Người đi trước mặt chú, để từ nơi đó chú cưới vợ về cho con tôi.

8Nếu người đàn bà không chịu đi theo chú, thì chú không còn buộc phải giữ lời thề với tôi nữa. Nhưng dù sao, cũng đừng đưa con tôi về đó.”

9Người lão bộc đặt tay dưới đùi ông Áp-ra-ham, chủ mình, và thề với ông điều ấy.

10Người lão bộc lấy mười con lạc đà trong số lạc đà của chủ và ra đi. Ông lên đường đi về miền A-ram Na-ha-ra-gim, về thành của ông Na-kho, đem theo tất cả những gì quý nhất của chủ.

11Ông cho lạc đà nằm phục ở ngoài thành, gần giếng nước, vào buổi chiều lúc đàn bà con gái ra múc nước.

12Ông khấn : “Lạy ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ con, xin cho con hôm nay gặp được may mắn, và xin tỏ tình thương đối với ông Áp-ra-ham, chủ con.

13Đây con đứng gần suối nước, con gái của người trong thành đang ra múc nước.

14Cô nào con nói : ‘Cô làm ơn nghiêng vò cho tôi uống’, mà cô ấy trả lời : ‘Xin mời ông, con sẽ cho cả lạc đà của ông uống nữa’, thì đó là người Chúa đã xe duyên cho tôi tớ Chúa là I-xa-ác ; cứ đó, con sẽ biết rằng Chúa đã tỏ tình thương đối với chủ con.”

15Ông chưa khấn xong, thì này cô Rê-bê-ca vai mang vò đi ra ; cô là con gái ông Bơ-thu-ên, ông này là con trai bà Min-ca, vợ ông Na-kho ; ông Na-kho là em ông Áp-ra-ham.

16Cô gái nhan sắc tuyệt vời ; cô còn trinh, chưa người đàn ông nào ăn ở với cô. Cô xuống suối, múc đầy nước, rồi đi lên.

17Người lão bộc chạy lại đón cô và nói : “Cô làm ơn cho tôi uống chút nước trong vò của cô.”

18Cô thưa : “Thưa ngài, mời ngài uống”, rồi cô vội vã hạ vò xuống tay và mời ông uống.

19Mời ông uống xong, cô nói : “Con cũng sẽ múc cho lạc đà của ngài nữa, cho đến khi chúng uống xong.”

20Cô vội đổ hết vò vào máng, lại chạy đến giếng để múc, và múc cho tất cả lạc đà của ông.

21Đang khi đó, ông già cứ lặng lẽ ngắm cô, tự hỏi xem ĐỨC CHÚA có cho chuyến đi của mình thành công hay không.

22Vậy khi lạc đà uống xong, ông lấy một chiếc khuyên vàng hai chỉ và một đôi xuyến vàng ba lượng đeo vào tay cô.

23Rồi ông hỏi : “Cô là con ai ? Xin làm ơn cho biết. Nhà cha cô có chỗ cho chúng tôi trọ đêm không ?”

24Cô trả lời ông : “Con là con gái ông Bơ-thu-ên, ông Bơ-thu-ên là người con trai mà bà Min-ca đã sinh cho ông Na-kho.”

25Cô tiếp : “Nhà con có nhiều rơm, nhiều cỏ, có cả chỗ trọ đêm nữa.”

26Ông già phủ phục xuống thờ lạy ĐỨC CHÚA

27và nói : “Chúc tụng ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ tôi, đã không ngừng tỏ tình thương và lòng thành tín của Người đối với chủ tôi ; còn tôi, ĐỨC CHÚA đã dẫn dắt tôi trên đường đến nhà anh em họ hàng của chủ tôi.”

28Cô gái chạy về nhà mẹ cô, báo cho biết những việc ấy.

29Cô Rê-bê-ca có một người anh tên là La-ban. Ông La-ban chạy ra ngoài, đến với ông già, ở bên suối.

30Khi ông thấy chiếc khuyên và đôi xuyến ở tay em gái, và khi nghe những lời của cô Rê-bê-ca, em gái ông, nói rằng : “Người ấy đã nói với em như thế !”, thì ông đến gặp ông già, lúc đó đang đứng cạnh các con lạc đà, ở bên suối.

31Ông nói : “Xin mời ông vào, hỡi người được ĐỨC CHÚA chúc phúc, sao lại đứng ở ngoài ? Tôi đã dọn dẹp nhà cửa và cả chỗ cho lạc đà.”

32Ông già vào nhà. Người ta tháo yên cho lạc đà, lấy rơm và cỏ cho lạc đà ăn, và đem nước cho ông già và những người cùng đi với ông rửa chân.

33Người ta dọn cho ông ăn, nhưng ông nói : “Tôi sẽ không ăn gì trước khi nói những điều tôi cần phải nói.” Ông La-ban thưa : “Xin ông cứ nói.”

34Ông nói : “Tôi là đầy tớ ông Áp-ra-ham.

35ĐỨC CHÚA đã đổ muôn vàn phúc lộc xuống cho chủ tôi. Ông đã trở nên một phú hào ; ĐỨC CHÚA đã ban cho ông chiên bò, bạc vàng, tôi trai tớ gái, lạc đà và lừa.

36Bà Xa-ra, vợ của chủ tôi, lúc tuổi già đã sinh cho ông một con trai. Ông đã cho cậu mọi tài sản của ông.

37Chủ tôi đã bắt tôi thề, ông nói : ‘Chú sẽ không cưới cho con trai tôi một người vợ trong số con gái xứ Ca-na-an, nơi tôi đang sống.

38Nhưng chú sẽ đi về nhà cha tôi, về gia tộc tôi, cưới vợ cho con trai tôi.’”

39Tôi thưa với chủ tôi : “Có thể người đàn bà ấy sẽ không đi theo tôi.”

40Ông nói : “Tôi đã bước đi trước tôn nhan ĐỨC CHÚA, thì chính Người sẽ sai sứ thần của Người ở với chú và Người sẽ cho chuyến đi của chú thành công. Chú sẽ cưới cho con trai tôi một người vợ thuộc gia tộc tôi và nhà cha tôi.

41Chú sẽ không còn buộc phải giữ lời tôi đã bắt chú thề, nếu chú đến với gia tộc tôi ; nếu họ không chịu gả, thì chú sẽ không còn buộc phải giữ lời tôi đã bắt chú thề.”

42Vậy hôm nay tôi đã đến suối và khấn : “Lạy ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ con, nếu Ngài thương cho chuyến đi con đang thực hiện được thành công,

43thì này con đứng gần suối nước : hễ thiếu nữ nào ra múc nước và con nói với cô ấy : Cô làm ơn cho tôi uống chút nước,

44mà cô ấy trả lời : ‘Xin mời ông cứ uống, con sẽ múc cho cả lạc đà của ông nữa, thì đó là người vợ mà ĐỨC CHÚA đã xe duyên cho con trai chủ con.’

45Tôi thầm khấn chưa xong, thì này cô Rê-bê-ca vai mang vò đi ra. Cô xuống suối và múc nước. Tôi nói với cô : ‘Cô làm ơn cho tôi uống.’

46Cô vội vã hạ vò xuống, và nói : ‘Xin mời ông, con sẽ cho cả lạc đà của ông uống nữa.’ Tôi uống và cô cho cả lạc đà uống nữa.

47Tôi hỏi cô rằng : ‘Cô là con ai ?’ Cô trả lời : ‘Con là con gái ông Bơ-thu-ên ; ông Bơ-thu-ên là con trai ông Na-kho mà bà Min-ca đã sinh cho ông ấy.’ Tôi đã xỏ khuyên vào mũi và đeo xuyến vào tay cô ấy.

48Tôi đã phủ phục xuống thờ lạy ĐỨC CHÚA và đã chúc tụng ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ tôi, đã dẫn dắt tôi đi đúng đường, để cưới con gái người anh em họ hàng của chủ tôi cho con trai ông ấy.

49Vậy bây giờ, nếu quý ông muốn tỏ ra có tình có nghĩa với chủ tôi, thì xin cho tôi biết. Bằng không, thì xin cũng cho tôi biết để tôi còn liệu cách này cách khác.”

50Ông La-ban và ông Bơ-thu-ên trả lời : “Việc này ĐỨC CHÚA đã xe định, chúng tôi không thể nói thuận hay nghịch nữa.

51Rê-bê-ca đang ở trước mặt ông đây : Ông cứ đưa nó về. Nó sẽ thành vợ của con trai chủ ông, như ĐỨC CHÚA đã phán.”

52Khi người lão bộc của ông Áp-ra-ham nghe những lời họ nói, thì phủ phục xuống đất thờ lạy ĐỨC CHÚA.

53Rồi người lão bộc đưa ra những đồ bạc, đồ vàng và quần áo tặng cô Rê-bê-ca, và biếu anh và mẹ cô những món quà quý giá.

54Sáng hôm sau họ thức dậy, và ông nói : “Xin cho tôi đi về với chủ tôi.”

55Anh và mẹ cô trả lời : “Xin cho con bé ở lại với chúng tôi ít bữa, khoảng mươi ngày thôi, sau đó nó sẽ đi.”

56Ông nói với họ : “Xin đừng giữ tôi lại. ĐỨC CHÚA đã cho chuyến đi của tôi thành công, xin cho tôi đi, để tôi trở về với chủ tôi.”

57Họ đáp : “Chúng ta hãy gọi con bé ra và hỏi xem ý nó thế nào.”

58Họ gọi cô Rê-bê-ca ra và hỏi : “Rê-bê-ca, có muốn đi với ông này không ?” Cô trả lời : “Có.”

59Thế rồi họ tiễn cô Rê-bê-ca, người em của họ, đi cùng với người vú nuôi của cô, người lão bộc của ông Áp-ra-ham và những người đi theo ông.

60Giống dòng chiếm cứ cửa thành địch quân.”

61Cô Rê-bê-ca cùng với các tớ gái đứng dậy, cỡi lên lạc đà mà đi theo người lão bộc. Ông nhận cô Rê-bê-ca và ra đi.

62Khi ấy cậu I-xa-ác đã bỏ vùng giếng La-khai Rô-i, và đang ở trong miền Ne-ghép.

63Cậu I-xa-ác ra ngoài đồng dạo mát lúc chiều tà.

64Ngước mắt lên, cậu thấy một bầy lạc đà đang tiến đến. Ngước mắt lên, cô Rê-bê-ca thấy cậu I-xa-ác, cô bèn từ trên lưng lạc đà nhảy xuống

65và hỏi người lão bộc : “Người đang đi ngoài đồng tiến về phía chúng ta là ai đó ?” Người lão bộc trả lời : “Chủ tôi đấy !” Cô bèn lấy chiếc khăn che mặt.

66Người lão bộc thưa lại với cậu I-xa-ác tất cả những gì ông đã làm.

67Cậu I-xa-ác đưa cô Rê-bê-ca vào lều của bà Xa-ra mẹ cậu ; cậu lấy cô làm vợ, cậu yêu thương cô và khuây khoả được nỗi buồn mất mẹ.