Genesis

1And he commandeth him who [is] over his house, saying, 'Fill the bags of the men [with] food, as they are able to bear, and put the money of each in the mouth of his bag;

2and my cup, the silver cup, thou dost put in the mouth of the bag of the young one, and his corn-money;' and he doth according to the word of Joseph which he hath spoken.

3The morning is bright, and the men have been sent away, they and their asses —

4they have gone out of the city — they have not gone far off — and Joseph hath said to him who [is] over his house, 'Rise, pursue after the men; and thou hast overtaken them, and thou hast said unto them, Why have ye recompensed evil for good?

5Is not this that with which my lord drinketh? and he observeth diligently with it; ye have done evil [in] that which ye have done.'

6And he overtaketh them, and speaketh unto them these words,

7and they say unto him, 'Why doth my lord speak according to these words? far be it from thy servants to do according to this word;

8lo, the money which we found in the mouth of our bags we brought back unto thee from the land of Canaan, and how do we steal from the house of thy lord silver or gold?

9with whomsoever of thy servants it is found, he hath died, and we also are to my lord for servants.'

10And he saith, 'Now, also, according to your words, so it [is]; he with whom it is found becometh my servant, and ye are acquitted;'

11and they hasten and take down each his bag to the earth, and each openeth his bag;

12and he searcheth — at the eldest he hath begun, and at the youngest he hath completed — and the cup is found in the bag of Benjamin;

13and they rend their garments, and each ladeth his ass, and they turn back to the city.

14And Judah — his brethren also — cometh in unto the house of Joseph, and he is yet there, and they fall before him to the earth;

15and Joseph saith to them, 'What [is] this deed that ye have done? have ye not known that a man like me doth diligently observe?'

16And Judah saith, 'What do we say to my lord? what do we speak? and what — do we justify ourselves? God hath found out the iniquity of thy servants; lo, we [are] servants to my lord, both we, and he in whose hand the cup hath been found;'

17and he saith, 'Far be it from me to do this; the man in whose hand the cup hath been found, he becometh my servant; and ye, go ye up in peace unto your father.'

18And Judah cometh nigh unto him, and saith, 'O, my lord, let thy servant speak, I pray thee, a word in the ears of my lord, and let not thine anger burn against thy servant — for thou art as Pharaoh.

19My lord hath asked his servants, saying, Have ye a father or brother?

20and we say unto my lord, We have a father, an aged one, and a child of old age, a little one; and his brother died, and he is left alone of his mother, and his father hath loved him.

21'And thou sayest unto thy servants, Bring him down unto me, and I set mine eye upon him;

22and we say unto my lord, The youth is not able to leave his father, when he hath left his father, then he hath died;

23and thou sayest unto thy servants, If your young brother come not down with you, ye add not to see my face.

24'And it cometh to pass, that we have come up unto thy servant my father, that we declare to him the words of my lord;

25and our father saith, Turn back, buy for us a little food,

26and we say, We are not able to go down; if our young brother is with us, then we have gone down; for we are not able to see the man's face, and our young brother not with us.

27'And thy servant my father saith unto us, Ye — ye have known that two did my wife bare to me,

28and the one goeth out from me, and I say, Surely he is torn — torn! and I have not seen him since;

29when ye have taken also this from my presence, and mischief hath met him, then ye have brought down my grey hairs with evil to sheol.

30'And now, at my coming in unto thy servant my father, and the youth not with us (and his soul is bound up in his soul),

31then it hath come to pass when he seeth that the youth is not, that he hath died, and thy servants have brought down the grey hairs of thy servant our father with sorrow to sheol;

32for thy servant obtained the youth by surety from my father, saying, If I bring him not in unto thee — then I have sinned against my father all the days.

33'And now, let thy servant, I pray thee, abide instead of the youth a servant to my lord, and the youth goeth up with his brethren,

34for how do I go up unto my father, and the youth not with me? lest I look on the evil which doth find my father.'

1Ông Giu-se truyền cho người quản gia của ông : “Anh hãy đổ đầy bao lúa của mấy người này ; họ mang được bao nhiêu thì đổ cho họ bấy nhiêu, rồi bạc của người nào thì đặt vào miệng bao của người ấy.

2Chén của tôi cái chén bạc, thì anh đặt vào miệng bao lúa của đứa út, cùng với số bạc mua lúa của nó.” Người quản gia làm như lời ông dặn.

3Khi trời sáng, người ta để cho các anh em ra đi, cùng với lừa của họ.

4Họ vừa ra khỏi thành, chưa được bao xa, thì ông Giu-se bảo người quản gia của ông : “Đứng lên ! hãy rượt theo những người kia, và khi đuổi kịp thì bảo họ : ‘Sao các ông lại lấy oán đền ơn ?

5Đó chẳng phải là đồ vật chủ tôi dùng để uống và để bói toán sao ? Các ông làm như vậy là xấu !’”

6Người ấy đuổi kịp họ và nói với họ những lời trên.

7Họ đáp : “Sao ngài lại nói những lời lẽ như vậy ? Không đời nào các tôi tớ ngài lại làm một chuyện như thế !

8Ngài coi : số bạc chúng tôi đã tìm thấy ở miệng các bao lúa của chúng tôi, chúng tôi đã đem từ đất Ca-na-an đến trả lại cho ngài. Làm sao chúng tôi lại có thể lấy trộm bạc hay vàng trong nhà ông chủ ngài được ?

9Hễ tìm thấy đồ vật đó nơi ai, thì người ấy phải chết ; còn chúng tôi sẽ làm nô lệ cho ngài.”

10Người quản gia nói : “Thôi được, cứ như lời các ông. Hễ tìm thấy đồ vật đó nơi ai, thì người ấy phải làm nô lệ cho tôi, còn các ông sẽ vô can.”

11Ai nấy vội vàng hạ bao lúa của mình xuống đất, rồi mở bao ra.

12Người quản gia lục soát, bắt đầu từ người anh cả và kết thúc nơi người em út. Cái chén được tìm thấy trong bao lúa của Ben-gia-min.

13Họ xé áo mình ra, rồi mỗi người chất đồ lên lưng lừa của mình và trở về thành.

14Khi ông Giu-đa và các anh em vào nhà ông Giu-se, thì ông còn đang ở đó, và họ cúi rạp xuống đất, trước mặt ông.

15Ông Giu-se nói với họ : “Các người làm gì vậy ? Các người không biết rằng một người như ta phải có tài bói toán sao ?”

16Ông Giu-đa nói : “Chúng tôi biết thưa gì với ngài, nói năng làm sao, tự biện hộ thế nào ? Thiên Chúa đã phơi bày tội của các tôi tớ ngài ra. Chúng tôi xin làm nô lệ cho ngài, cả chúng tôi lẫn người bị tìm thấy đang giữ cái chén.”

17Ông Giu-se nói : “Không đời nào ta làm điều ấy ! Người bị tìm thấy đang giữ cái chén, thì sẽ phải làm nô lệ cho ta, còn các người thì cứ về bình an với cha các người.”

18Bấy giờ, ông Giu-đa lại gần ông và nói : “Thưa ngài, xin xá lỗi. Xin cho tôi tớ ngài được nói một lời thấu đến tai ngài. Xin ngài đừng trút cơn thịnh nộ xuống tôi tớ ngài : quả thật, ngài ngang hàng với Pha-ra-ô.

19Ngài đã hỏi các tôi tớ ngài rằng : ‘Các người còn cha hay anh em nào không ?’

20Chúng tôi đã thưa với ngài : ‘Chúng tôi có cha già và một đứa em út, sinh ra lúc người đã già ; thằng anh cùng mẹ với nó đã chết, chỉ còn lại mình nó, nên người thương nó.’

21Ngài đã bảo các tôi tớ ngài : ‘Các người đưa nó xuống cho ta, để ta nhìn thấy nó tận mắt.’

22Chúng tôi đã thưa với ngài : ‘Thằng bé không thể rời cha, nếu nó rời cha, thì người sẽ chết mất !’

23Nhưng ngài đã bảo các tôi tớ ngài : ‘Nếu em út các người không cùng xuống với các người, thì các người sẽ không được gặp mặt ta nữa.’

24Vậy khi chúng tôi về với tôi tớ ngài, là cha của tôi, thì chúng tôi đã nói lại với người những lời của ngài.

25Cha chúng tôi bảo : ‘Hãy trở lại mua ít lương thực về.’

26Chúng tôi trả lời : ‘Chúng con không thể xuống đó được. Nếu có em út cùng đi với chúng con, thì chúng con mới xuống ; vì chúng con không thể gặp mặt ông ấy, nếu em út không cùng đi với chúng con.’

27Tôi tớ ngài, là cha của tôi, nói với chúng tôi : ‘Các con biết rằng vợ của cha đã sinh cho cha hai đứa.

28Một đứa đã lìa cha, và cha đã nói : Đúng là nó đã bị xé xác, và cho đến nay cha chẳng được nhìn lại nó.

29Nếu các con đem cả đứa này đi xa cha, và nó gặp tai hoạ, thì các con sẽ làm cho kẻ bạc đầu này phải đau khổ mà xuống âm phủ.’

30Vậy bây giờ nếu tôi về với tôi tớ ngài, là cha của tôi, mà không có thằng bé cùng về với chúng tôi, bởi vì người chỉ sống khi nó sống,

31thì khi thấy là không có thằng bé, người sẽ chết mất. Các tôi tớ ngài sẽ làm cho kẻ bạc đầu, là tôi tớ ngài và là cha của chúng tôi, phải buồn sầu mà xuống âm phủ.

32Trước mặt cha tôi, tôi tớ ngài đã bảo lãnh cho thằng bé và nói : ‘Nếu con không đưa nó về cho cha, thì con sẽ đắc tội với cha suốt đời.’

33Vậy bây giờ, tôi tớ ngài xin ở lại làm nô lệ ngài thế cho thằng bé, còn thằng bé thì xin cho về với các anh nó.

34Thật vậy, tôi về với cha tôi thế nào được, nếu thằng bé không cùng đi với tôi ? Tôi không thể nào chứng kiến tai hoạ sẽ giáng xuống cha tôi !”