Proverbs

Những Bài Học cho Cuộc Sống Hằng Ngày

1Con ơi, nếu con bảo lãnh bạn sơ giao,hay đưa tay cam kết với người lạ mặt.

2Nếu con vướng mắc lời thề,bị miệng lưỡi con ràng buộc—

3hãy nghe lời ta khuyên và tự cứu mình,vì con đã rơi vào tay của bạn con.Hãy hạ mình xuống;đi xin họ hủy lời cam kết.

4Đừng trì hoãn; con phải đi ngay!Không được nghỉ ngơi cho đến khi xong việc.

5Phải lo giải thoát lấy thân, như nai thoát tay thợ săn,như chim thoát bẫy.

6Này người lười biếng, hãy quan sát sinh hoạt loài kiến.Hãy rút tỉa bài học để khôn ngoan!

7Tuy không có thủ lãnh,quan chức, hay người cai trị,

8nhưng mùa hè, chúng biết dự trữ lương thực,mùa gặt chúng biết gom góp thóc lúa.

9Nhưng người lười biếng kia, còn ngủ mãi sao?Đến bao giờ mới thức giấc?

10Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—

11cảnh nghèo đến như kẻ trộm;bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.

12Bọn vô lại độc ác thích điều gì?Họ không ngớt nói lời dối trá,

13nháy mắt, khều chânhay tay ngầm ra dấu.

14Lòng đầy gian tà, mưu toan điều ác,xui cạnh tranh, bất hòa.

15Nhưng họ sẽ bị tai họa bất ngờ,bị diệt không phương cứu thoát.

16Sáu điều Chúa Hằng Hữu ghét—hay bảy điều làm Ngài gớm ghê:

17Mắt kiêu căng,lưỡi gian dối, bàn tay đẫm máu vô tội,

18lòng mưu toan những việc hung tàn,chân phóng nhanh đến nơi tội ác,

19làm chứng gian khai mang hại người,xúi giục anh chị em tranh chấp.

20Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy,và đừng bỏ khuôn phép mẹ con.

21Phải luôn luôn ghi lòng tạc dạ.Đeo những lời ấy vào cổ con.

22Nó sẽ dẫn dắt con khi đi.Gìn giữ con lúc ngủ. Trò chuyện khi con thức dậy.

23Vì sự khuyên dạy là ngọn đèn,khuôn phép là ánh sáng;Quở trách khuyên dạylà vạch đường sống cho con.

24Gìn giữ con khỏi đàn bà tội lỗi,khỏi lưỡi dụ dỗ của dâm phụ.

25Lòng con đừng thèm muốn nhan sắc nó.Chớ để khóe mắt nó chinh phục con.

26Mê kỹ nữ thì sẽ lâm cảnh vong gia bại sản,lấy vợ người thì mất cả hồn linh.

27Có ai mang lửa trong lòng,mà áo quần không bốc cháy?

28Có ai bước trên than hồng,mà khỏi bị phỏng chân chăng?

29Ai ngoại tình với vợ người cũng vậy.Người đụng đến nàng hẳn không tránh khỏi hình phạt.

30Người ta có thể khoan hồng cho kẻ trộm,vì hắn phạm tội ăn cắp do đói.

31Nhưng nếu bị bắt nó phải bồi thường gấp bảy lần,phải lấy hết tài vật trong nhà để trang trải.

32Nhưng người phạm tội ngoại tình thật ngu dại,vì tự hủy diệt chính mình.

33Danh liệt, thân bại.Hổ thẹn nhục nhã suốt đời.

34Người chồng sẽ ghen tuông giận dữ,báo thù chẳng chút nương tay.

35Anh ta không nhận tiền chuộc lỗi,dù con nộp bao nhiêu cũng không bằng lòng.

1My son, if you have become collateral for your neighbor,if you have struck your hands in pledge for a stranger,

2you are trapped by the words of your mouth;you are ensnared with the words of your mouth.

3Do this now, my son, and deliver yourself,since you have come into the hand of your neighbor.Go, humble yourself.Press your plea with your neighbor.

4Give no sleep to your eyes,nor slumber to your eyelids.

5Free yourself, like a gazelle from the hand of the hunter,like a bird from the snare of the fowler.

6Go to the ant, you sluggard.Consider her ways, and be wise;

7which having no chief, overseer, or ruler,

8provides her bread in the summer, and gathers her food in the harvest.

9How long will you sleep, sluggard?When will you arise out of your sleep?

10A little sleep, a little slumber,a little folding of the hands to sleep—

11so your poverty will come as a robber,and your scarcity as an armed man.

12A worthless person, a man of iniquity,is he who walks with a perverse mouth,

13who winks with his eyes, who signals with his feet,who motions with his fingers,

14in whose heart is perverseness,who devises evil continually, who always sows discord.

15Therefore his calamity will come suddenly.He will be broken suddenly, and that without remedy.

16There are six things which the LORD hates;yes, seven which are an abomination to him:

17arrogant eyes, a lying tongue,hands that shed innocent blood,

18a heart that devises wicked schemes,feet that are swift in running to mischief,

19a false witness who utters lies,and he who sows discord among brothers.

20My son, keep your father’s commandment,and don’t forsake your mother’s teaching.

21Bind them continually on your heart.Tie them around your neck.

22When you walk, it will lead you.When you sleep, it will watch over you. When you awake, it will talk with you.

23For the commandment is a lamp,and the law is light. Reproofs of instruction are the way of life,

24to keep you from the immoral woman,from the flattery of the wayward wife’s tongue.

25Don’t lust after her beauty in your heart,neither let her captivate you with her eyelids.

26For a prostitute reduces you to a piece of bread.The adulteress hunts for your precious life.

27Can a man scoop fire into his lap,and his clothes not be burned?

28Or can one walk on hot coals,and his feet not be scorched?

29So is he who goes in to his neighbor’s wife.Whoever touches her will not be unpunished.

30Men don’t despise a thiefif he steals to satisfy himself when he is hungry,

31but if he is found, he shall restore seven times.He shall give all the wealth of his house.

32He who commits adultery with a woman is void of understanding.He who does it destroys his own soul.

33He will get wounds and dishonor.His reproach will not be wiped away.

34For jealousy arouses the fury of the husband.He won’t spare in the day of vengeance.

35He won’t regard any ransom,neither will he rest content, though you give many gifts.