Tobit

1Then Tobias called to him his son, and said to him: What can we give to this holy man, that is come with thee?

2Tobias answering, said to his father: Father, what wages shall we give him? or what can be worthy of his benefits?

3He conducted me and brought me safe again, he received the money of Gabelus, he caused me to have my wife, and he chased from her the evil spirit, he gave joy to her parents, myself he delivered from being devoured by the fish, thee also he hath made to see the light of heaven, and we are filled with all good things through him. What can we give him sufficient for these things?

4But I beseech thee, my father, to desire him, that he would vouchsafe to accept one half of all things that have been brought.

5So the father and the son, calling him, took him aside: and began to desire him that he would vouchsafe to accept of half of all things that they had brought.

6Then he said to them secretly: Bless ye the God of heaven, give glory to him in the sight of all that live, because he hath shewn his mercy to you.

7For it is good to hide the secret of a king: but honourable to reveal and confess the works of God.

8Prayer is good with fasting and alms more than to lay up treasures of gold:

9For alms delivereth from death, and the same is that which purgeth away sins, and maketh to find mercy and life everlasting.

10But they that commit sin and iniquity, are enemies to their own soul.

11I discover then the truth unto you, and I will not hide the secret from you.

12When thou didst pray with tears, and didst bury the dead, and didst leave thy dinner, and hide the dead by day in thy house, and bury them by night, I offered thy prayer to the Lord.

13And because thou wast acceptable to God, it was necessary that temptation should prove thee.

14And now the Lord hath sent me to heal thee, and to deliver Sara thy son’s wife from the devil.

15For I am the angel Raphael, one of the seven, who stand before the Lord.

16And when they had heard these things, they were troubled, and being seized with fear they fell upon the ground on their face.

17And the angel said to them: Peace be to you, fear not.

18For when I was with you, I was there by the will of God: bless ye him, and sing praises to him.

19I seemed indeed to eat and to drink with you: but I use an invisible meat and drink, which cannot be seen by men.

20It is time therefore that I return to him that sent me: but bless ye God, and publish all his wonderful works.

21And when he had said these things, he was taken from their sight, and they could see him no more.

22Then they lying prostrate for three hours upon their face, blessed God: and rising up, they told all his wonderful works.

1Mãn tiệc cưới, ông Tô-bít gọi Tô-bi-a, con ông, và nói : “Này con, con hãy lo trả công cho người bạn đồng hành của con, và trả thêm cho người ấy.” Tô-bi-a nói : “Thưa cha, biết trả anh ấy bao nhiêu bây giờ ?

2Dù con có đưa cho anh ấy phân nửa những gì anh ấy đã mang về với con, con cũng không bị thiệt !

3Anh ấy đã đưa con trở về mạnh khoẻ, chữa cho vợ con, đem bạc về với con, và đã chữa cha lành bệnh. Con phải trả thêm cho anh ấy bao nhiêu nữa ?”

4Ông Tô-bít trả lời : “Này con, theo lẽ công bằng, anh ấy được quyền lấy phân nửa tất cả những gì anh ấy mang về.”

5Vậy Tô-bi-a gọi thiên sứ lại và nói : “Xin anh lấy một nửa tất cả những gì anh đã mang về, làm tiền công của anh. Chúc anh lên đường mạnh khoẻ !”

6Bấy giờ, thiên sứ kín đáo gọi hai cha con lại và nói : “Hãy chúc tụng Thiên Chúa và tuyên xưng Người trước toàn thể sinh linh, về những điều tốt lành Người đã làm cho cha con ông. Hãy chúc tụng và ca ngợi danh Người ! Những việc Thiên Chúa đã làm, hãy long trọng tỏ cho mọi người biết. Đừng ngần ngại xưng tụng Người !

7Giữ kín bí mật của vua là điều tốt đẹp ; nhưng công trình của Thiên Chúa, thì phải tỏ bày và long trọng xưng tụng. Hãy làm điều lành thì cha con ông sẽ không gặp điều dữ.

8“Cầu nguyện kèm theo đời sống chân thật, bố thí đi đôi với đời sống công chính, thì tốt hơn có của mà ở bất công ; làm phúc bố thí thì đẹp hơn là tích trữ vàng bạc.

9Việc bố thí cứu cho khỏi chết và tẩy sạch mọi tội lỗi. Những người làm phúc bố thí sẽ được sống lâu.

10Những ai phạm tội ăn ở bất công là kẻ thù của chính mình.

11“Tôi sẽ tỏ cho ông và con ông biết tất cả sự thật, không giấu giếm chi. Tôi đã tỏ cho cha con ông biết rồi và đã nói : Giữ kín bí mật của vua là điều tốt đẹp, nhưng công trình của Thiên Chúa thì phải bày tỏ để tôn vinh Người.

12Hãy biết rằng khi ông và cô Xa-ra cầu nguyện, chính tôi đã tiến dâng những lời cầu nguyện đó lên trước nhan vinh hiển của Đức Chúa, để xin Chúa nhớ đến hai người ; tôi cũng làm như vậy khi ông chôn cất người chết.

13Và khi ông không ngại trỗi dậy, bỏ dở bữa ăn để đi chôn cất người chết, bấy giờ tôi được sai đến bên ông để thử thách ông.

14Thiên Chúa cũng sai tôi chữa lành cho ông và cô Xa-ra, con dâu ông.

15Tôi đây là Ra-pha-en, một trong bảy thiên sứ luôn hầu cận và vào chầu trước nhan vinh hiển của Đức Chúa.”

16Hai cha con bàng hoàng sợ hãi, sấp mình xuống đất.

17Thiên sứ nói : “Đừng sợ ! Bình an cho các ngươi ! Hãy chúc tụng Thiên Chúa đến muôn đời !

18Phần tôi, tôi đã ở với các ngươi không phải do lòng tốt của tôi, mà do ý muốn của Thiên Chúa. Vậy ngày ngày các ngươi hãy chúc tụng Thiên Chúa, hãy ngợi khen Người !

19Các ngươi đã thấy tôi ăn, nhưng thật ra tôi không ăn gì cả, đó chỉ là một thị kiến mà các ngươi thấy.

20Giờ đây, hãy chúc tụng Đức Chúa nơi trần gian, hãy xưng tụng Thiên Chúa. Này tôi lên cùng Đấng đã sai tôi. Hãy viết ra mọi điều đã xảy đến cho cha con ông.” Và thiên sứ lên trời.

21Hai cha con đứng dậy, nhưng không thể thấy thiên sứ nữa.

22Thế là họ chúc tụng và ngợi khen Thiên Chúa, xưng tụng Người vì những công trình hùng vĩ của Người, là làm cho họ được thấy một thiên sứ của Thiên Chúa !