Genesis

1Jacob lived in the land of his father’s travels, in the land of Canaan.

2This is the history of the generations of Jacob. Joseph, being seventeen years old, was feeding the flock with his brothers. He was a boy with the sons of Bilhah and Zilpah, his father’s wives. Joseph brought an evil report of them to their father.

3Now Israel loved Joseph more than all his children, because he was the son of his old age, and he made him a tunic of many colours.

4His brothers saw that their father loved him more than all his brothers, and they hated him, and couldn’t speak peaceably to him.

5Joseph dreamt a dream, and he told it to his brothers, and they hated him all the more.

6He said to them, “Please hear this dream which I have dreamt:

7for behold, we were binding sheaves in the field, and behold, my sheaf arose and also stood upright; and behold, your sheaves came around, and bowed down to my sheaf.”

8His brothers asked him, “Will you indeed reign over us? Will you indeed have dominion over us?” They hated him all the more for his dreams and for his words.

9He dreamt yet another dream, and told it to his brothers, and said, “Behold, I have dreamt yet another dream: and behold, the sun and the moon and eleven stars bowed down to me.”

10He told it to his father and to his brothers. His father rebuked him, and said to him, “What is this dream that you have dreamt? Will I and your mother and your brothers indeed come to bow ourselves down to the earth before you?”

11His brothers envied him, but his father kept this saying in mind.

12His brothers went to feed their father’s flock in Shechem.

13Israel said to Joseph, “Aren’t your brothers feeding the flock in Shechem? Come, and I will send you to them.” He said to him, “Here I am.”

14He said to him, “Go now, see whether it is well with your brothers, and well with the flock; and bring me word again.” So he sent him out of the valley of Hebron, and he came to Shechem.

15A certain man found him, and behold, he was wandering in the field. The man asked him, “What are you looking for?”

16He said, “I am looking for my brothers. Tell me, please, where they are feeding the flock.”

17The man said, “They have left here, for I heard them say, ‘Let’s go to Dothan.’” Joseph went after his brothers, and found them in Dothan.

18They saw him afar off, and before he came near to them, they conspired against him to kill him.

19They said to one another, “Behold, this dreamer comes.

20Come now therefore, and let’s kill him, and cast him into one of the pits, and we will say, ‘An evil animal has devoured him.’ We will see what will become of his dreams.”

21Reuben heard it, and delivered him out of their hand, and said, “Let’s not take his life.”

22Reuben said to them, “Shed no blood. Throw him into this pit that is in the wilderness, but lay no hand on him”—that he might deliver him out of their hand, to restore him to his father.

23When Joseph came to his brothers, they stripped Joseph of his tunic, the tunic of many colours that was on him;

24and they took him, and threw him into the pit. The pit was empty. There was no water in it.

25They sat down to eat bread, and they lifted up their eyes and looked, and saw a caravan of Ishmaelites coming from Gilead, with their camels bearing spices and balm and myrrh, going to carry it down to Egypt.

26Judah said to his brothers, “What profit is it if we kill our brother and conceal his blood?

27Come, and let’s sell him to the Ishmaelites, and not let our hand be on him; for he is our brother, our flesh.” His brothers listened to him.

28Midianites who were merchants passed by, and they drew and lifted up Joseph out of the pit, and sold Joseph to the Ishmaelites for twenty pieces of silver. The merchants brought Joseph into Egypt.

29Reuben returned to the pit, and saw that Joseph wasn’t in the pit; and he tore his clothes.

30He returned to his brothers, and said, “The child is no more; and I, where will I go?”

31They took Joseph’s tunic, and killed a male goat, and dipped the tunic in the blood.

32They took the tunic of many colours, and they brought it to their father, and said, “We have found this. Examine it, now, and see if it is your son’s tunic or not.”

33He recognised it, and said, “It is my son’s tunic. An evil animal has devoured him. Joseph is without doubt torn in pieces.”

34Jacob tore his clothes, and put sackcloth on his waist, and mourned for his son many days.

35All his sons and all his daughters rose up to comfort him, but he refused to be comforted. He said, “For I will go down to Sheolto my son, mourning.” His father wept for him.

36The Midianites sold him into Egypt to Potiphar, an officer of Pharaoh’s, the captain of the guard.

1Ông Gia-cóp sống trong đất mà cha của ông đã trú ngụ, là đất Ca-na-an.

2Sau đây là gia đình ông Gia-cóp. Giu-se được mười bảy tuổi thì đi chăn chiên dê với các anh. Khi ấy cậu còn trẻ, cậu đi với các con trai bà Bin-ha và các con trai bà Din-pa, là các bà vợ của cha cậu. Cậu mách cha tiếng đồn không hay về họ.

3Ông Ít-ra-en yêu Giu-se hơn tất cả các con, vì ông đã già mới sinh được cậu, và ông may cho cậu một áo chùng dài tay.

4Các anh cậu thấy cha yêu cậu hơn tất cả các anh, thì sinh lòng ghét cậu và không thể nói năng tử tế với cậu.

5Giu-se chiêm bao, cậu thuật lại cho các anh, khiến họ càng ghét cậu thêm.

6Cậu nói với họ : “Xin nghe em kể giấc chiêm bao của em.

7Em thấy chúng ta đang bó những bó lúa ở giữa đồng, thì bó lúa của em vươn dậy, đứng thẳng lên, còn những bó lúa của các anh bao quanh và sụp xuống lạy bó lúa của em.”

8Các anh bảo cậu : “Mày muốn làm vua làm chúa thống trị chúng tao sao ?” Và họ càng ghét cậu thêm vì những chiêm bao và những lời nói của cậu.

9Một lần khác cậu lại chiêm bao và kể cho các anh. Cậu nói : “Em lại chiêm bao. Em thấy mặt trời, mặt trăng và mười một ngôi sao đang sụp xuống lạy em.”

10Cậu kể lại cho cha và các anh, nhưng cha cậu mắng cậu và nói : “Giấc chiêm bao mày đã thấy là gì ? Tao, mẹ mày và các anh mày lại phải đến sụp xuống đất lạy mày sao ?”

11Các anh ghen với cậu, còn cha cậu thì ghi nhớ điều ấy.

12Các anh cậu đã đi chăn chiên dê của cha họ ở Si-khem.

13Ông Ít-ra-en bảo Giu-se : “Các anh con đang chăn chiên dê ở Si-khem phải không ? Lại đây, cha sai con đến với các anh.” Cậu thưa : “Dạ, con đây !”

14Ông bảo cậu : “Con hãy đi xem các anh con có được yên lành không, xem chiên dê có được yên lành không, rồi đem tin về cho cha.” Rồi ông sai cậu đi từ thung lũng Khép-rôn, và cậu đến Si-khem.

15Có người gặp thấy cậu đi lang thang ngoài đồng ; người đó hỏi cậu rằng : “Anh tìm gì đấy ?”

16Cậu đáp : “Tôi đang tìm các anh tôi. Xin làm ơn chỉ cho tôi biết họ đang chăn ở đâu.”

17Người đó nói : “Họ đã lên đường đi khỏi đây, vì tôi có nghe họ nói : ‘Chúng ta đi Đô-than nào !’” Giu-se theo các anh và tìm thấy họ ở Đô-than.

18Họ thấy cậu từ xa, và trước khi cậu tới gần họ thì họ lập mưu giết chết cậu.

19Họ bảo nhau : “Thằng tướng chiêm bao đang đến kia !

20Bây giờ, nào ta giết và ném nó xuống một cái giếng. Ta sẽ nói là một thú dữ đã ăn thịt nó. Rồi ta sẽ thấy các chiêm bao của nó đi tới đâu !”

21Nghe thấy thế, Rưu-vên tìm cách cứu em khỏi tay họ ; cậu nói : “Ta đừng đụng tới mạng sống nó.”

22Rưu-vên bảo họ : “Đừng đổ máu ! Cứ ném nó xuống cái giếng kia trong sa mạc, nhưng đừng giơ tay hại nó.” Cậu có ý cứu em khỏi tay họ và đưa về cho cha.

23Vậy khi Giu-se đến chỗ các anh, thì họ lột áo chùng của cậu, chiếc áo chùng dài tay cậu đang mặc.

24Họ túm lấy cậu và ném xuống cái giếng ; giếng đó cạn, không có nước.

25Ngước mắt lên, họ thấy một đoàn người Ít-ma-ên đang từ Ga-la-át tới. Lạc đà của những người này chở nhựa thơm, nhũ hương và một dược để đưa xuống Ai-cập.

26Giu-đa nói với các anh em : “Ta giết em và phủ lấp máu nó, nào có ích lợi gì ?

27Thôi, ta hãy bán nó cho người Ít-ma-ên, nhưng đừng động tay tới nó, vì nó là em ta, là ruột thịt của ta.” Các anh em nghe cậu.

28Những lái buôn người Ma-đi-an đi qua đó kéo Giu-se lên khỏi giếng, rồi bán cậu cho người Ít-ma-ên hai mươi đồng bạc. Những người này đưa Giu-se sang Ai-cập.

29Khi Rưu-vên trở lại giếng thì thấy Giu-se không còn ở dưới giếng nữa. Cậu liền xé áo mình ra.

30Cậu đến nói với các em : “Thằng bé không còn nữa ! Còn tôi, tôi biết đi đâu bây giờ !”

31Họ lấy áo chùng của Giu-se, giết một con dê đực, rồi nhúng áo chùng vào máu.

32Họ gửi người mang cái áo chùng dài tay về cho cha họ và nói : “Chúng con đã thấy cái này. Xin cha nhận ra xem có phải là áo của con cha hay không.”

33Ông nhận ra cái áo và kêu lên : “Áo chùng của con tôi đây ! Thú dữ đã ăn thịt nó ! Giu-se đã bị xé xác rồi !”

34Ông Gia-cóp xé áo mình ra, quấn áo vải thô ngang lưng và để tang Giu-se lâu ngày.

35Tất cả các con trai con gái ông đến an ủi ông, nhưng ông không chịu cho người ta an ủi ; ông nói : “Cha sẽ để tang mà xuống với con cha ở âm phủ.” Và cha cậu khóc thương cậu.

36Người Ma-đi-an đem bán cậu tại Ai-cập cho ông Pô-ti-pha là thái giám của Pha-ra-ô và là chỉ huy thị vệ.