Proverbs

1Rượu khiến người ta nhạo báng, đồ uống say làm cho hỗn hào; Phàm ai dùng nó quá độ, chẳng phải là khôn ngoan.

2Sự oai khiếp của vua giống như sư tử gầm hét; Ai chọc giận người ắt phạm đến mạng sống mình.

3Người nào giữ mình khỏi tranh cạnh, ấy là sự tôn vinh của người; Chỉ kẻ điên cuồng sa vào đó mà thôi.

4Vì có mùa đông kẻ biếng nhác chẳng cày ruộng; Qua mùa gặt nó sẽ xin ăn, nhưng chẳng được gì hết.

5Mưu kế trong lòng người ta như nước sâu; Người thông sáng sẽ múc lấy tại đó.

6Phần nhiều người khoe khoang sự nhân từ mình; Nhưng ai sẽ tìm được một người trung thành?

7Người công bình ăn ở cách thanh liêm; Những con cháu người lấy làm có phước thay!

8Vua ngồi trên ngôi xét đoán, Lấy mặt mình đánh tan các điều ác.

9Ai có thể nói: Ta đã luyện sạch lòng mình, Ta đã trong sạch tội ta rồi?

10Hai thứ trái cân, và hai thứ lường, Cả hai đều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.

11Công việc con trẻ làm, hoặc trong sạch hoặc chánh đáng, Cũng đều tỏ bản tánh nó ra.

12Tai để nghe, mắt để thấy, Đức Giê-hô-va đã làm ra cả hai.

13Chớ ưa ngủ, e cho người trở nên nghèo khổ chăng; Hãy mở mắt ra, thì sẽ được no nê bánh.

14Kẻ mua nói rằng: Không tốt, không tốt! Đoạn đi, và tự khoe khoang mình.

15Có vàng và nhiều châu ngọc; Song miệng có tri thức là bửu vật quí giá.

16Hãy cầm lấy áo hắn, vì hắn có bảo lãnh cho người khác; Hãy buộc họ một của cầm, bởi họ đáp thế cho người đàn bà lạ.

17Bánh nhờ dối gạt mà được lấy làm ngon ngọt cho người; Nhưng kế sau miệng người đầy sạn.

18Nhờ bàn luận, các mưu kế được định vững vàng; Hãy đánh giặc cách khôn khéo.

19Kẻ nào đi thèo lẻo bầy tỏ điều kín đáo; Vậy, chớ giao thông với kẻ hay hở môi quá.

20Ngọn đèn của kẻ rủa cha mẹ mình Sẽ tắt giữa vùng tăm tối mờ mịt.

21Sản nghiệp mình được vội vã lúc ban đầu, Và cuối cùng sẽ chẳng đặng phước.

22Chớ nói: Ta sẽ trả ác. Hãy chờ đợi Đức Giê-hô-va, Ngài sẽ cứu rỗi con.

23Trái cân hai thứ lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va; Và cây cân giả nào phải vật tốt lành.

24Các bước của loài người do nơi Đức Giê-hô-va nhất định; Vậy, loài người hiểu đường lối mình sao được?

25Nói cách hớp tớp rằng: Vật nầy là vật thánh! Và sau khi đã khấn nguyện rồi mới suy xét đến, ấy quả một cái bẫy cho người ta.

26Vua khôn ngoan làm tan kẻ ác, Và khiến bánh xe lăn cán chúng nó.

27Linh tánh loài người vốn một ngọn đèn của Đức Giê-hô-va, Dò thấu các nơi ẩn bí của lòng.

28Sự nhân từ và chân thật bảo hộ vua; Người lấy lòng nhân từ mà nâng đỡ ngôi nước mình.

29Sức lực của gã trai trẻ là vinh hiển của người; Còn tóc bạc là sự tôn trọng của ông già.

30Những thương tích và dấu vít làm cho sạch điều ác, Và roi vọt thấm vào nơi kín đáo của lòng.

1Wine is a luxurious thing, and drunkenness riotous: whosoever is delighted therewith shell not be wise.

2As the roaring of a lion, so also is the dread of a king: he that provoketh him, sinneth against his own soul.

3It is an honour for a man to separate himself from quarrels: but all fools are meddling with reproaches.

4Because of the cold the sluggard would not plough: he shall beg therefore in the summer, and it shall not be given him.

5Counsel in the heart of a man is like deep water: but a wise man will draw it out.

6Many men are called merciful: but who shall find a faithful man?

7The just that walketh in his simplicity, shall leave behind him blessed children.

8The king, that sitteth on the throne of judgment, scattereth away all evil with his look.

9Who can say: My heart is clean, I am pure from sin?

10Diverse weights and diverse measures, both are abominable before God.

11By his inclinations a child is known, if his works be clean and right.

12The hearing ear, and the seeing eye, the Lord hath made them both.

13Love not sleep, lest poverty oppress thee: open thy eyes, and be filled with bread.

14It is nought, it is nought, saith every buyer: and when he is gone away, then he will boast.

15There is gold, and a multitude of jewels: but the lips of knowledge are a precious vessel.

16Take away the garment of him that is surety for a stranger, and take a pledge from him for strangers.

17The bread of lying is sweet to a man: but afterwards his mouth shall be filled with gravel.

18Designs are strengthened by counsels: and wars are to be managed by governments.

19Meddle not with him that revealeth secrets, and walketh deceitfully, and openeth wide his lips.

20He that curseth his father, and mother, his lamp shall be put out in the midst of darkness.

21The inheritance gotten hastily in the beginning, in the end shall be without a blessing.

22Say not: I will return evil: wait for the Lord and he will deliver thee.

23Diverse weights are an abomination before the Lord: a deceitful balance is not good.

24The steps of man are guided by the Lord: but who is the man that can understand his own way?

25It is ruin to a man to devour holy ones, and after vows to retract.

26A wise king scattereth the wicked, and bringeth over them the wheel.

27The spirit of a man is the lamp of the Lord, which searcheth all the hidden things of the bowels.

28Mercy and truth preserve the king, and his throne is strengthened by clemency.

29The joy of young men is their strength: and the dignity of old men, their grey hairs.

30The blueness of a wound shall wipe away evils: and stripes in the more inward parts of the belly.