Proverbs

Tiếng của Sự Người Khôn Ngoan

1Hãy lắng nghe tiếng Khôn Ngoan kêu gọi!Lắng nghe sự thông sáng lên tiếng!

2Sự khôn ngoan ở trên các đỉnh cao,nơi các góc đường, và tại các giao lộ.

3Nơi cổng thành, đường vào đô thị,bên thềm cửa, khôn ngoan kêu lớn tiếng:

4“Ta gọi ngươi, tất cả các ngươi!Ta gọi toàn thể loài người.

5Người đơn sơ nên hiểu lẽ khôn ngoan.Người dại phải có tâm sáng suốt.

6Hãy lắng nghe! Ta có điều quan trọng nói với ngươi.Mọi điều ta nói là lẽ phải,

7miệng ta truyền chân lý,môi ta ghét gian tà.

8Mọi lời ta đều ngay thật.Không có chút gian dối;

9Người thông sáng hiểu ra ngay,người tri thức chấp nhận liền.

10Đón nhận kiến thức, khuyên dạy ta,quý cho con hơn bắt được bạc vàng.

11Vì khôn ngoan quý hơn hồng ngọc.Không bảo vật nào có thể sánh với nó.

12Ta, Khôn Ngoan, đi chung với trí phán đoán.Ta biết sự tri thức và thận trọng.

13Kính sợ Chúa Hằng Hữu thì ghét điều ác.Vì thế, ta ghét kiêu căng và ngạo ngược, lối ác và miệng gian tà.

14Mưu lược và khôn khéo thuộc về ta.Ta thông sáng và đầy năng lực.

15Nhờ ta mà các vua cầm quyền,và những người cai trị ban sắc lệnh công bằng.

16Nhờ ta, nhà cầm quyền chăn dân,và các quý tộc xét xử công chính.

17Ta yêu những người yêu ta.Ai sớm tìm kiếm ta hẳn sẽ gặp.

18Ta có giàu sang và tôn trọng,công chính, và thịnh vượng lâu dài.

19Bông trái ta quý hơn vàng mười,hoa lợi ta hơn bạc vàng nguyên chất.

20Ta bước đi trong công chính,trên đường nẻo công bình.

21Ta cho người yêu ta hưởng giàu sang.Ta sẽ cho kho báu người luôn đầy dẫy.

22Chúa Hằng Hữu đã có ta từ buổi ban đầu,trước cả khi khai thiên lập địa.

23Ta hiện hữu, đời đời trong quá khứ,từ ban đầu, khi chưa có địa cầu.

24Ta hiện hữu khi chưa có đại dương vực thẳm,nước chưa tuôn từ nguồn suối mạch sông.

25Trước khi núi non được hình thành,đồi cao góp mặt, thì đã có ta—

26trước khi Chúa dựng trời xanh và đồng ruộngcùng cao nguyên trùng điệp.

27Ta đã hiện diện, khi Chúa dựng trời xanh,khi Ngài đặt vòng tròn trên mặt biển.

28Ta hiện diện khi Ngài giăng mây trời,đặt nguồn nước lớn dưới vực đại dương,

29Ta hiện diện khi Ngài định giới ranh biển cả,ban lệnh cho nước không được tràn khỏi bờ. Và khi Ngài dựng nền của đất,

30ta đã hiện diện bên Ngài, làm thợ cả.Với Chúa, ta là niềm vui hằng ngày, ta luôn hân hoan trước mặt Chúa.

31Vui mừng trong thế giới địa đàng,với loài người, ta thích thú vô cùng.

32Cho nên các con hãy nghe ta,phước cho ai theo đường lối ta.

33Chịu dạy dỗ, sống khôn ngoan.Đừng từ chối lời giáo huấn.

34Phước cho người nghe lời ta,ngày ngày trông ngoài cổng, chờ đợi trước cửa nhà!

35Vì ai tìm ta thì được sự sống,và hưởng ân huệ Chúa Hằng Hữu.

36Ai xúc phạm ta là tự hủy mình. Người ghét ta là yêu sự chết.”

1Sự khôn ngoan há chẳng kêu lên sao? Sự thông sáng há không vang tiếng mình ra ư?

2Sự khôn ngoan đứng trên chót các nơi cao, Ngoài đường, tại các ngã tư.

3Gần bên cửa thành, tại nơi vào thành, ỳ chỗ đông trong cửa thành, sự khôn ngoan la lên rằng:

4Hỡi loài người, ta kêu gọi các ngươi, Và tiếng ta hướng về con cái loài người!

5Hỡi kẻ ngu muội, hãy hiểu sự khôn khéo; Hỡi kẻ dại dột, lòng ngươi khá nên thông sáng.

6Hãy nghe, vì ta sẽ nói điều tốt lành, Ta hở môi ra mà dạy điều ngay thẳng.

7Vì miệng ta sẽ nói chân thật; Còn môi ta ghét sự gian ác.

8Các lời miệng ta điều xưng hiệp sự công bình. Trong nó chẳng có điều chi cong vạy hoặc gian tà.

9Thảy đều rõ ràng cho người nào hiểu biết, Và ngay thẳng cho người nào tìm được sự tri thức.

10Khá nhận sự khuyên dạy ta, chớ lãnh tiền bạc, Thà lãnh sự tri thức hơn là vàng chọn lựa;

11Vì sự khôn ngoan có giá hơn châu ngọc, Và các vật mình ưa thích hơn hết chẳng sánh bằng nó đặng.

12Ta, là sự khôn ngoan, đồng ở với sự thông minh, Và tìm được sự hiểu biết, và sự dẽ dặt.

13Sự kính sợ Đức Giê-hô-va, ấy là ghét điều ác; Ta ghét sự kiêu ngạo, xấc xược, con đường ác, và miệng gian tà.

14Mưu luận và sự thông thạo đều thuộc về ta; Ta là sự thông sáng; năng lực vốn thuộc về ta.

15Nhờ ta, các vua cai trị, Và những quan trưởng định sự công bình.

16Nhờ ta, các quan trưởng, người tước vị, Và các quan xét thế gian đều quản hạt.

17Ta yêu mến những người yêu mến ta, Phàm ai tìm kiếm ta sẽ gặp ta.

18Sự giàu có, sự tôn trọng, Của cải bền lâu, và sự công bình, đều ở nơi ta.

19Bông trái ta tốt hơn vàng, đến đỗi hơn vàng ròng; Hoa lợi của ta quí hơn bạc cao.

20Ta đi trong con đường công bình, Giữa các lối ngay thẳng,

21Đặng làm cho kẻ yêu mến ta hưởng được của cải thật, Và làm cho đầy dẫy các kho tàng của họ.

22Trong buổi Đức Giê-hô-va khởi cuộc tạo hóa, Và thời thái cổ, trước khi chưa dựng nên muôn vật thì Ngài đã có ta.

23Ta đã được lập từ trước vô cùng Từ khi nguyên thỉ, trước khi dựng nên trái đất.

24Lúc chưa có vực sâu, chưa có nguồn chảy nước nhiều, Thì ta đã s sh ra rồi.

25Trước khi núi non chưa lập nên, Và các gò nổng chưa có;

26Trước khi Đức Giê-hô-va chưa có dựng nên đất, đồng ruộng, Và tro bụi đầu tiên của thế gian, thì ta đã sanh ra rồi.

27Khi Đức Chúa Trời lập các từng trời, Và đặt cái vòng trên mặt vực sâu, thì có ta ở đó.

28Khi Ngài làm cho kiên cố các từng mây trên cao, Khiến các nguồn vực sâu vững chắc,

29Định bờ cõi cho biển, Để nước không tràn phạm điều răn của Ngài, Và khi Ngài lập nên trái đất,

30Thì ta ở bên Ngài làm thợ cái, Hằng ngày ta là sự khoái lạc Ngài, Và thường thường vui vẻ trước mặt Ngài.

31Ta lấy làm vui vẻ về chỗ có người ở trên trái đất của Ngài, Và sự vui thích ta ở nơi con cái loài người.

32Vậy, bây giờ, các con ơi! hãy nghe ta; Ai giữ đạo ta lấy làm có phước thay.

33Khá nghe lời khuyên dạy, và ở khôn ngoan, Chớ nên từ chối nó.

34Người nào nghe lời ta, Hằng ngày tỉnh thức tại nơi cửa ta, Và chờ đợi ở bên các trụ cửa ta, lấy làm có phước thay.

35Vì hễ ai tìm được ta, thì gặp sự sống, Và sẽ được ơn của Đức Giê-hô-va;

36Nhưng ai phạm đến ta, làm hại cho linh hồn mình; Còn kẻ nào ghét ta, ắt ưa thích sự chết.