Proverbs

1Chớ khoe khoang về ngày mai,vì con đâu biết được việc gì sẽ xảy ra trong tương lai.

2Hãy để người khác khen con, miệng con chẳng nên làm;hãy để người ngoài khen, môi con đừng làm thế.

3Đá thì nặng và cát cũng nặng,nhưng cơn nóng giận của người dại nặng hơn cả đá và cát.

4Sự phẫn nộ thật độc ác, cơn giận thật bạo tàn,nhưng sự ghen tương còn nguy hiểm bội phần.

5Ra mặt quở trách tỏ tườnghơn là yêu thương lặng lẽ.

6Thương tổn do bạn gây ra, ấy là bởi lòng thành;còn đáng tin hơn vô số cái hôn của kẻ thù.

7Khi no, chê cả mật,lúc đói, đắng hóa ngọt.

8Người lưu lạc xa quê hương,giống như chim lạc bầy bay xa tổ.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái tâm hồn,lời khuyên ngọt ngào của bằng hữu cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ từ bỏ bạn—dù bạn mình hoặc bạn của cha.Lúc hoạn nạn, đừng lo đi kiếm anh em họ hàng. Vì láng giềng gần hơn họ hàng ở xa.

11Con ơi, hãy khôn ngoan, và làm cho lòng cha sung sướng.Vì khi đó cha có thể đáp lại những lời chỉ trích xem thường.

12Người khôn tránh né nguy nan.Người dại đâm đầu hướng tới tai họa.

13Phải nắm lấy áo ai bảo lãnh cho người không quen.Giữ vật làm tin của hắn vì hắn bảo lãnh cho người đàn bà xa lạ.

14Lớn tiếng chúc phước người hàng xóm lúc sáng sớm,họ sẽ xem câu chúc đó như lời nguyền rủa.

15Nhà dột trong ngày mưa tháng giócũng làm khổ như người đàn bà cãi cọ.

16Bịt miệng nàng, khác chi đưa tay cản gióhay ngửa tay đựng dầu.

17Sắt mài sắt,bạn rèn bạn.

18Săn sóc cây vả sẽ được ăn quả;phục vụ hết lòng, chủ sẽ thưởng công.

19Nước phản chiếu khuôn mặt,tấm lòng biểu lộ chân tướng con người.

20Mắt đầy tham vọng, chẳng bao giờ chán;âm ty nuốt người không hề thỏa mãn.

21Lửa dùng thử bạc, thử vàng,lời khen thử con người.

22Dùng chày giã người dại như giã thóc,cũng không làm tróc ngu si của nó.

23Hãy biết rõ tình trạng bầy chiên của con,và phải chịu khó chăm nom đàn súc vật,

24vì giàu có chóng qua,và mão miện chẳng trường tồn.

25Khi cỏ khô đã cắt và cỏ non lại mọc,và cỏ xanh trên đồi núi được gom về,

26thì chiên cung cấp cho con quần áo che thân,và dê sẽ giúp con tiền mua đất ruộng.

27Sữa dê sẽ dồi dào để nuôi con, nuôi cả gia đìnhvà luôn cả các tớ gái con nữa.

1Don’t boast about tomorrow;for you don’t know what a day may bring.

2Let another man praise you,and not your own mouth; a stranger, and not your own lips.

3A stone is heavy,and sand is a burden; but a fool’s provocation is heavier than both.

4Wrath is cruel,and anger is overwhelming; but who is able to stand before jealousy?

5Better is open rebukethan hidden love.

6The wounds of a friend are faithful,although the kisses of an enemy are profuse.

7A full soul loathes a honeycomb;but to a hungry soul, every bitter thing is sweet.

8As a bird that wanders from her nest,so is a man who wanders from his home.

9Perfume and incense bring joy to the heart;so does earnest counsel from a man’s friend.

10Don’t forsake your friend and your father’s friend.Don’t go to your brother’s house in the day of your disaster. A neighbor who is near is better than a distant brother.

11Be wise, my son,and bring joy to my heart, then I can answer my tormentor.

12A prudent man sees danger and takes refuge;but the simple pass on, and suffer for it.

13Take his garment when he puts up collateral for a stranger.Hold it for a wayward woman!

14He who blesses his neighbor with a loud voice early in the morning,it will be taken as a curse by him.

15A continual dropping on a rainy dayand a contentious wife are alike:

16restraining her is like restraining the wind,or like grasping oil in his right hand.

17Iron sharpens iron;so a man sharpens his friend’s countenance.

18Whoever tends the fig tree shall eat its fruit.He who looks after his master shall be honored.

19Like water reflects a face,so a man’s heart reflects the man.

20Sheoland Abaddon are never satisfied;and a man’s eyes are never satisfied.

21The crucible is for silver,and the furnace for gold; but man is refined by his praise.

22Though you grind a fool in a mortar with a pestle along with grain,yet his foolishness will not be removed from him.

23Know well the state of your flocks,and pay attention to your herds,

24for riches are not forever,nor does the crown endure to all generations.

25The hay is removed, and the new growth appears,the grasses of the hills are gathered in.

26The lambs are for your clothing,and the goats are the price of a field.

27There will be plenty of goats’ milk for your food,for your family’s food, and for the nourishment of your servant girls.