Proverbs

1Danh thơm tiếng tốt hơn giàu có;còn ân huệ quý hơn bạc vàng.

2Chúa Hằng Hữu tạo nên người nghèo lẫn người giàu,dưới mắt Ngài, họ chẳng khác gì nhau.

3Người khôn tránh né nguy nan.Người dại đâm đầu hướng tới họa tai.

4Ai kính sợ Chúa Hằng Hữu và khiêm nhườngđược hưởng danh dự, công lý, và trường thọ.

5Trên đường người gian tà đầy gai góc và cạm bẫy;người muốn giữ hồn mình phải tránh cho xa.

6Dạy trẻ thơ nẻo chính đường ngay,cho dù đến già, nó chẳng đổi thay.

7Giàu cai trị nghèo,người vay làm nô lệ cho người cho vay.

8Người gieo bất công sẽ gặt tai họa,cây gậy thịnh nộ của nó chắc sẽ tiêu tan.

9Ai rộng lòng nuôi dưỡng người cơ cựcsẽ luôn hưởng được nhiều phước dồi dào.

10Đuổi người kiêu cường đi, xung đột sẽ dứt.Cũng không còn những tiếng cãi cọ xấu xa.

11Lòng trong sạch, môi thanh nhã,đức tính ấy, làm bạn của vua.

12Chúa Hằng Hữu bảo vệ người thông sáng,người dối gian bị Chúa tảo trừ.

13Người lười nói: “Sư tử ngoài kia!Nếu ra ngoài, ta sẽ bị giết!”

14Miệng dâm phụ là cái hố sâu;chôn vùi người Chúa Hằng Hữu nguyền rủa.

15Nghiêm trị, răn dạy trẻ thơ,giải thoát lòng chúng khỏi điều khờ dại.

16Làm giàu bằng cách bóc lột người nghèo hay bằng hối lộ,đều đưa đến túng thiếu cơ hàn.

Lời Nói của Người Khôn Ngoan

17Con lắng tai nghe lời khôn sáng;mở lòng con đón nhận tri thức ta.

18Con sẽ vui thích khi giữ nó trong lòng,và tập trung nó trên đôi môi con.

19Ngày nay ta đã dạy cho con biết điều đó,để con đặt hết niềm tin vào Chúa Hằng Hữu.

20Ta há chẳng viết cho con ba mươi lần,trình bày lời khuyên dạy và tri thức.

21Để con tiếp nhận lời chân thật,và đem lời đó về cho người sai phái con.

22Đừng bóc lột người nghèo vì họ túng quẫn,cũng đừng áp bức người khốn khổ nơi tòa.

23Vì Chúa Hằng Hữu sẽ đứng ra bênh vực.Ngài sẽ diệt trừ những ai ức hiếp họ.

24Thấy ai giận, con đừng phụ họa,khi người nổi nóng, con đừng tiếp tay,

25để con khỏi học tính nóng nảyvà làm hại cho linh hồn con.

26Chớ như người ra tay bảo đảmhoặc bảo lãnh nợ cho ai.

27Vì nếu con không có gì để trảthì chủ nợ sẽ xiết cả đến cái giường của con.

28Chớ dời ranh giới cũdo tổ phụ thiết lập.

29Con có thấy người nào cần mẫn trong việc mình không?Người ấy sẽ phục vụ trước các vua, chứ không phải trước người tầm thường đâu.

1A good name is rather to be chosen than great riches, and loving favour rather than silver and gold.

2The rich and poor meet together: the LORD is the maker of them all.

3A prudent man foreseeth the evil, and hideth himself: but the simple pass on, and are punished.

4By humility and the fear of the LORD are riches, and honour, and life.

5Thorns and snares are in the way of the froward: he that doth keep his soul shall be far from them.

6Train up a child in the way he should go: and when he is old, he will not depart from it.

7The rich ruleth over the poor, and the borrower is servant to the lender.

8He that soweth iniquity shall reap vanity: and the rod of his anger shall fail.

9He that hath a bountiful eye shall be blessed; for he giveth of his bread to the poor.

10Cast out the scorner, and contention shall go out; yea, strife and reproach shall cease.

11He that loveth pureness of heart, for the grace of his lips the king shall be his friend.

12The eyes of the LORD preserve knowledge, and he overthroweth the words of the transgressor.

13The slothful man saith, There is a lion without, I shall be slain in the streets.

14The mouth of strange women is a deep pit: he that is abhorred of the LORD shall fall therein.

15Foolishness is bound in the heart of a child; but the rod of correction shall drive it far from him.

16He that oppresseth the poor to increase his riches, and he that giveth to the rich, shall surely come to want.

17Bow down thine ear, and hear the words of the wise, and apply thine heart unto my knowledge.

18For it is a pleasant thing if thou keep them within thee; they shall withal be fitted in thy lips.

19That thy trust may be in the LORD, I have made known to thee this day, even to thee.

20Have not I written to thee excellent things in counsels and knowledge,

21That I might make thee know the certainty of the words of truth; that thou mightest answer the words of truth to them that send unto thee?

22Rob not the poor, because he is poor: neither oppress the afflicted in the gate:

23For the LORD will plead their cause, and spoil the soul of those that spoiled them.

24Make no friendship with an angry man; and with a furious man thou shalt not go:

25Lest thou learn his ways, and get a snare to thy soul.

26Be not thou one of them that strike hands, or of them that are sureties for debts.

27If thou hast nothing to pay, why should he take away thy bed from under thee?

28Remove not the ancient landmark, which thy fathers have set.

29Seest thou a man diligent in his business? he shall stand before kings; he shall not stand before mean men.