Genesis

Dan and Naphtali

1When Rachel saw that she was not bearing any children for Jacob, she envied her sister. “Give me children, or I will die!” she said to Jacob.

2Jacob became angry with Rachel and said, “Am I in the place of God, who has withheld children from you?”

3Then she said, “Here is my maidservant Bilhah. Sleep with her, that she may bear children for me,so that through her I too can build a family.”

4So Rachel gave Jacob her servant Bilhah as a wife, and he slept with her,

5and Bilhah conceived and bore him a son.

6Then Rachel said, “God has vindicated me; He has heard my plea and given me a son.” So she named him Dan.

7And Rachel’s servant Bilhah conceived again and bore Jacob a second son.

8Then Rachel said, “In my great struggles, I have wrestled with my sister and won.” So she named him Naphtali.

Gad and Asher

9When Leah saw that she had stopped having children, she gave her servant Zilpah to Jacob as a wife.

10And Leah’s servant Zilpah bore Jacob a son.

11Then Leah said, “How fortunate!”So she named him Gad.

12When Leah’s servant Zilpah bore Jacob a second son,

13Leah said, “How happy I am! For the women call me happy.” So she named him Asher.

14Now during the wheat harvest, Reuben went out and found some mandrakes in the field. When he brought them to his mother, Rachel begged Leah, “Please give me some of your son’s mandrakes.”

15But Leah replied, “Is it not enough that you have taken away my husband? Now you want to take my son’s mandrakes as well?” “Very well,” said Rachel, “he may sleep with you tonight in exchange for your son’s mandrakes.”

16When Jacob came in from the field that evening, Leah went out to meet him and said, “You must come with me, for I have hired you with my son’s mandrakes.” So he slept with her that night.

Issachar, Zebulun, and Dinah

17And God listened to Leah, and she conceived and bore a fifth son to Jacob.

18Then Leah said, “God has rewarded me for giving my maidservant to my husband.” So she named him Issachar.

19Again Leah conceived and bore a sixth son to Jacob.

20“God has given me a good gift,” she said. “This time my husband will honor me, because I have borne him six sons.” And she named him Zebulun.

21After that, Leah gave birth to a daughter and named her Dinah.

Joseph

22Then God remembered Rachel. He listened to her and opened her womb,

23and she conceived and gave birth to a son. “God has taken away my shame,” she said.

24She named him Joseph,and said, “May the LORD add to me another son.”

Jacob Prospers

25Now after Rachel had given birth to Joseph, Jacob said to Laban, “Send me on my way so I can return to my homeland.

26Give me my wives and children for whom I have served you, that I may go on my way. You know how hard I have worked for you.”

27But Laban replied, “If I have found favor in your eyes, please stay. I have learned by divination that the LORD has blessed me because of you.”

28And he added, “Name your wages, and I will pay them.”

29Then Jacob answered, “You know how I have served you and how your livestock have thrived under my care.

30Indeed, you had very little before my arrival, but now your wealth has increased many times over. The LORD has blessed you wherever I set foot. But now, when may I also provide for my own household?”

31“What can I give you?” Laban asked. “You do not need to give me anything,” Jacob replied. “If you do this one thing for me, I will keep on shepherding and keeping your flocks.

32Let me go through all your flocks today and remove from them every speckled or spotted sheep, every dark-colored lamb, and every spotted or speckled goat. These will be my wages.

33So my honesty will testify for me when you come to check on my wages in the future. If I have any goats that are not speckled or spotted, or any lambs that are not dark-colored, they will be considered stolen.”

34“Agreed,” said Laban. “Let it be as you have said.”

35That very day Laban removed all the streaked or spotted male goats and every speckled or spotted female goat—every one that had any white on it—and every dark-colored lamb, and he placed them under the care of his sons.

36Then he put a three-day journey between himself and Jacob, while Jacob was shepherding the rest of Laban’s flocks.

37Jacob, however, took fresh branches of poplar, almond, and plane trees, and peeled the bark, exposing the white inner wood of the branches.

38Then he set the peeled branches in the watering troughs in front of the flocks coming in to drink. So when the flocks were in heat and came to drink,

39they mated in front of the branches. And they bore young that were streaked or speckled or spotted.

40Jacob set apart the young, but made the rest face the streaked dark-colored sheep in Laban’s flocks. Then he set his own stock apart and did not put them with Laban’s animals.

41Whenever the stronger females of the flock were in heat, Jacob would place the branches in the troughs, in full view of the animals, so that they would breed in front of the branches.

42But if the animals were weak, he did not set out the branches. So the weaker animals went to Laban and the stronger ones to Jacob.

43Thus Jacob became exceedingly prosperous. He owned large flocks, maidservants and menservants, and camels and donkeys.

1Khi bà Ra-khen thấy mình không sinh con cho ông Gia-cóp, thì ghen với chị và nói với ông Gia-cóp : “Cho tôi có con đi, không thì tôi chết mất !”

2Ông Gia-cóp nổi nóng với bà Ra-khen và nói : “Tôi đâu có thay quyền Thiên Chúa là Đấng đã không cho bà sinh đẻ !”

3Bà nói : “Đây Bin-ha, nữ tỳ của tôi, ông hãy đi lại với nó, để nó sinh con trên đầu gối tôi, và nhờ nó mà cả tôi nữa, cũng có con.”

4Bà hiến nữ tỳ của bà là Bin-ha cho ông, để nàng làm vợ ông, và ông Gia-cóp đi lại với nàng.

5Bin-ha có thai và sinh cho ông Gia-cóp một đứa con trai.

6Bà Ra-khen nói : “Thiên Chúa đã xét xử cho tôi ; Người cũng đã nghe tiếng tôi và đã cho tôi một đứa con trai” ; vì thế, bà đặt tên cho nó là Đan.

7Bin-ha, nữ tỳ của bà Ra-khen, lại có thai và sinh một người con trai thứ hai cho ông Gia-cóp.

8Bà Ra-khen nói : “Tôi đã chiến đấu với chị tôi những cuộc chiến thần thánh, và tôi đã thắng” ; và bà đặt tên cho nó là Náp-ta-li.

9Khi bà Lê-a thấy mình thôi không sinh đẻ nữa, thì bà đem nữ tỳ của bà là Din-pa hiến cho ông Gia-cóp, để nàng làm vợ ông.

10Din-pa, nữ tỳ của bà Lê-a, sinh cho ông Gia-cóp một đứa con trai.

11Bà Lê-a nói : “May quá !” ; và bà đặt tên cho nó là Gát.

12Din-pa, nữ tỳ của bà Lê-a, sinh một người con trai thứ hai cho ông Gia-cóp.

13Bà Lê-a nói : “Tôi hạnh phúc biết bao ! Vì các cô gái sẽ khen ngợi tôi có phúc” ; và bà đặt tên cho nó là A-se.

14Vào mùa gặt lúa mì, Rưu-vên đi ra, tìm thấy ở ngoài đồng những quả ngải sâm, và mang về cho bà Lê-a, mẹ mình. Bà Ra-khen nói với bà Lê-a : “Xin chị cho em mấy quả ngải sâm của con chị.”

15Bà Lê-a nói với em : “Đoạt chồng của tôi, đối với cô còn chưa đủ hay sao, mà cô lại muốn lấy cả quả ngải sâm của con tôi nữa ?” Bà Ra-khen nói : “Thế thì ông ấy cứ nằm với chị đêm nay, để đổi lấy mấy quả ngải sâm của con chị.”

16Đến chiều, khi ông Gia-cóp từ ngoài đồng về, bà Lê-a ra đón ông và bảo : “Ông phải đến với tôi, vì tôi đã bỏ ra mấy quả ngải sâm của con tôi để đổi lấy ông.” Và ông đã nằm với bà đêm ấy.

17Thiên Chúa đã nhậm lời bà Lê-a. Bà có thai và sinh một người con trai thứ năm cho ông Gia-cóp.

18Bà Lê-a nói : “Thiên Chúa đã trả công cho tôi, vì tôi đã hiến nữ tỳ của tôi cho chồng tôi” ; và bà đặt tên cho nó là Ít-xa-kha.

19Bà Lê-a lại có thai và sinh một người con trai thứ sáu cho ông Gia-cóp.

20Bà Lê-a nói : “Thiên Chúa đã tặng tôi một món quà quý. Phen này, chồng tôi sẽ ở với tôi, vì tôi đã sinh cho ông sáu đứa con trai” ; và bà đặt tên cho nó là Dơ-vu-lun.

21Sau đó, bà sinh một đứa con gái và đặt tên cho nó là Đi-na.

22Thiên Chúa đã nhớ đến bà Ra-khen, Thiên Chúa đã nhậm lời bà và đã cho bà sinh đẻ được.

23Bà có thai và sinh một đứa con trai. Bà nói : “Thiên Chúa đã cất nỗi hổ nhục của tôi” ;

24và bà đặt tên cho nó là Giu-se, bà nói : “Xin ĐỨC CHÚA thêm cho tôi một đứa con trai khác.”

25Khi bà Ra-khen sinh được Giu-se, thì ông Gia-cóp nói với ông La-ban : “Xin cho con đi, để con về quê hương xứ sở của con.

26Xin cho con vợ con của con ; vì những người vợ ấy, con đã phục vụ cha. Xin để con đi. Cha biết con đã làm lụng thế nào để phục vụ cha.”

27Ông La-ban nói với ông : “Nếu cha được đẹp lòng con ... nhờ bói toán, cha biết được là ĐỨC CHÚA đã vì con mà chúc phúc cho cha.”

28Rồi ông nói : “Con hãy ấn định cho cha mức công xá của con, và cha sẽ trả.”

29Ông Gia-cóp nói với ông : “Cha biết con đã phục vụ cha thế nào, và nhờ con mà đàn súc vật của cha đã ra sao.

30Trước khi con đến, tài sản cha chẳng có bao nhiêu, mà nay đã tăng lên rất nhiều. Con bước đi tới đâu là ĐỨC CHÚA chúc phúc cho cha tới đó. Bây giờ, khi nào con mới được lo cho gia đình con ?”

31Ông nói : “Cha phải trả cho con cái gì đây ?” Ông Gia-cóp thưa : “Cha không phải trả gì cho con cả. Nếu cha làm cho con điều sau đây, thì con sẽ lại chăn giữ đàn chiên dê của cha.

32Hôm nay con sẽ đi qua tất cả đàn chiên dê của cha, cha hãy để riêng ra mọi chiên con lốm đốm và lấm chấm, mọi chiên con đen tuyền trong số chiên, và con nào lấm chấm và lốm đốm trong số dê cái : đó sẽ là công xá của con.

33Mai ngày, khi cha đến kiểm soát công xá của con, thì sự lương thiện của con sẽ làm chứng cho con : Tất cả những con dê không lấm chấm và lốm đốm, những con chiên không đen tuyền trong đàn vật của con, sẽ là của ăn cắp.

34Ông La-ban nói : ‘Được, thì cứ như con nói !’”

35Ngày hôm ấy, ông để riêng ra các dê đực vằn và lấm chấm, mọi dê cái lốm đốm và lấm chấm, mọi con vật có vệt trắng, và mọi con chiên đen tuyền ; và ông giao chúng cho các con trai ông.

36Rồi ông để khoảng cách ba ngày đường giữa ông và ông Gia-cóp. Ông Gia-cóp thì chăn những chiên dê còn lại của ông La-ban.

37Ông Gia-cóp kiếm những cành cây bạch dương, hạnh đào và tiêu huyền còn tươi. Ông bóc vỏ cho lộ ra phần lõi trắng trên cành, để làm thành những vệt trắng.

38Rồi ông đặt các cành cây đã bóc vỏ vào các máng uống nước, nơi chiên dê đến uống, cho chúng thấy ; chúng động đực khi đến uống.

39Các con vật giao nhau trước các cành cây và đẻ ra những con vằn, lốm đốm và lấm chấm.

40Còn những con chiên thì ông Gia-cóp tách riêng ra, và cho chúng quay về những con vằn và tất cả những con lốm đốm trong đàn vật của ông La-ban. Bằng cách đó, ông gây cho mình những đàn vật riêng và không đặt chung với đàn vật của ông La-ban.

41Mỗi khi các con vật khoẻ giao nhau, thì ông Gia-cóp đặt các cành vào trong máng, trước mắt chúng, để chúng giao nhau trước các cành đó.

42Nếu là các con vật yếu thì ông không đặt, thành ra các con yếu thuộc về ông La-ban, còn những con khoẻ thuộc về ông Gia-cóp.

43Thế là ông trở nên giàu, thật giàu ; ông có chiên dê đầy đàn, có tôi trai tớ gái, lạc đà và lừa.