Acts

Stephen’s Address: The Call of Abraham

1Then the high priest asked Stephen, “Are these charges true?”

2And Stephen declared: “Brothers and fathers, listen to me! The God of glory appeared to our father Abraham while he was still in Mesopotamia, before he lived in Haran,

3and told him, ‘Leave your country and your kindred and go to the land I will show you.’

4So Abraham left the land of the Chaldeans and settled in Haran. After his father died, God brought him out of that place and into this land where you are now living.

5He gave him no inheritance here, not even a foot of ground. But God promised to give possession of the land to Abraham and his descendants, even though he did not yet have a child.

6God told him that his descendants would be foreigners in a strange land, and that they would be enslaved and mistreated four hundred years.

7‘But I will punish the nation that enslaves them,’ God said, ‘and afterward they will come forth and worship Me in this place.’

8Then God gave Abraham the covenant of circumcision, and Abraham became the father of Isaac and circumcised him on the eighth day. And Isaac became the father of Jacob, and Jacob of the twelve patriarchs.

Joseph Sold into Egypt

9Because the patriarchs were jealous of Joseph, they sold him as a slave into Egypt. But God was with him

10and rescued him from all his troubles. He granted Joseph favor and wisdom in the sight of Pharaoh king of Egypt, who appointed him ruler over Egypt and all his household.

11Then famine and great suffering swept across Egypt and Canaan, and our fathers could not find food.

12When Jacob heard that there was grain in Egypt, he sent our fathers on their first visit.

13On their second visit, Joseph revealed his identity tohis brothers, and his family became known to Pharaoh.

14Then Joseph sent for his father Jacob and all his relatives, seventy-five in all.

Israel Oppressed in Egypt

15So Jacob went down to Egypt, where he and our fathers died.

16Their bones were carried backto Shechem and placed in the tomb that Abraham had bought from the sons of Hamor at Shechem for a price he paid in silver.

17As the time drew near for God to fulfill His promise to Abraham, our people in Egypt increased greatly in number.

18Then another king, who knew nothing of Joseph, arose over Egypt.

19He exploited our people and oppressed our fathers, forcing them to abandon their infants so they would die.

The Birth and Adoption of Moses

20At that time Moses was born, and he was beautiful in the sight of God.For three months he was nurtured in his father’s house.

21When he was set outside, Pharaoh’s daughter took him and brought him up as her own son.

22So Moses was educated in all the wisdom of the Egyptians and was powerful in speech and action.

The Rejection and Flight of Moses

23When Moses was forty years old, he decided to visit his brothers, the children of Israel.

24And when he saw one of them being mistreated, Moses went to his defense and avenged him by striking down the Egyptian who was oppressing him.

25He assumed his brothers would understand that God was using him to deliver them, but they did not.

26The next day he came upon two Israelites who were fighting, and he tried to reconcile them, saying, ‘Men, you are brothers. Why are you mistreating each other?’

27But the man who was abusing his neighbor pushed Moses aside and said, ‘Who made you ruler and judge over us?

28Do you want to kill me as you killed the Egyptian yesterday?’

29At this remark, Moses fled to the land of Midian, where he lived as a foreigner and had two sons.

The Call of Moses

30After forty years had passed, an angel appeared to Moses in the flames of a burning bush in the desert near Mount Sinai.

31When Moses saw it, he marveled at the sight. As he approached to look more closely, the voice of the Lord came to him:

32‘I am the God of your fathers, the God of Abraham, Isaac, and Jacob.’Moses trembled with fear and did not dare to look.

33Then the Lord said to him, ‘Take off your sandals, for the place where you are standing is holy ground.

34I have indeed seen the oppression of My people in Egypt. I have heard their groaning and have come down to deliver them. Now come, I will send you back to Egypt.’

35This Moses, whom they had rejected with the words, ‘Who made you ruler and judge?’is the one whom God sent to be their ruler and redeemer through the angelwho appeared to him in the bush.

36He led them out and performed wonders and signs in the land of Egypt, at the Red Sea, and for forty years in the wilderness.

37This is the same Moses who told the Israelites, ‘God will raise up for you a prophet like me from among your brothers.’

38He was in the assembly in the wilderness with the angel who spoke to him on Mount Sinai, and with our fathers. And he received living words to pass on to us.

The Rebellion of Israel

39But our fathers refused to obey him. Instead, they rejected him and in their hearts turned back to Egypt.

40They said to Aaron, ‘Make us gods who will go before us! As for this Moses who led us out of the land of Egypt, we do not know what has happened to him.’

41At that time they made a calf and offered a sacrifice to the idol, rejoicing in the works of their hands.

42But God turned away from them and gave them over to the worship of the host of heaven, as it is written in the book of the prophets: ‘Did you bring Me sacrifices and offeringsforty years in the wilderness, O house of Israel?

43You have taken along the tabernacle of Molechand the star of your god Rephan, the idols you made to worship.Therefore I will send you into exilebeyond Babylon.’

The Tabernacle of the Testimony

44Our fathers had the tabernacle of the Testimony with them in the wilderness. It was constructed exactly as God had directed Moses, according to the pattern he had seen.

45And our fathers who received it brought it in with Joshua when they dispossessed the nations God drove out before them. It remained until the time of David,

46who found favor in the sight of God and asked to provide a dwelling place for the God of Jacob.

47But it was Solomon who built the house for Him.

48However, the Most High does not dwell in houses made by human hands. As the prophet says:

49‘Heaven is My throneand the earth is My footstool.What kind of house will you build for Me, says the Lord,or where will My place of repose be?

50Has not My hand made all these things?’

51You stiff-necked people with uncircumcised hearts and ears! You always resist the Holy Spirit, just as your fathers did.

52Which of the prophets did your fathers fail to persecute? They even killed those who foretold the coming of the Righteous One. And now you are His betrayers and murderers—

53you who received the law ordained by angels, yet have not kept it.”

The Stoning of Stephen

54On hearing this, the members of the Sanhedrin were enraged,and they gnashed their teeth at him.

55But Stephen, full of the Holy Spirit, looked intently into heaven and saw the glory of God and Jesus standing at the right hand of God.

56“Look,” he said, “I see heaven open and the Son of Man standing at the right hand of God.”

57At this they covered their ears, cried out in a loud voice, and rushed together at him.

58They dragged him out of the city and began to stone him. Meanwhile the witnesses laid their garments at the feet of a young man named Saul.

59While they were stoning him, Stephen appealed, “Lord Jesus, receive my spirit.”

60Falling on his knees, he cried out in a loud voice, “Lord, do not hold this sin against them.” And when he had said this, he fell asleep.

1Bấy giờ vị thượng tế hỏi ông Tê-pha-nô : “Có đúng như vậy không ?”

2Ông đáp : “Thưa quý vị là những bậc cha anh, xin nghe tôi đây : Thiên Chúa hiển vinh đã hiện ra với ông Áp-ra-ham, tổ phụ chúng ta, khi ông còn đang ở miền Mê-xô-pô-ta-mi-a, trước khi ông đến ở Kha-ran.

3*Người phán với ông : Hãy rời bỏ xứ sở, họ hàng ngươi, và đến đất Ta sẽ chỉ cho ngươi*.

4Ông liền bỏ xứ người Can-đê mà đến ở Kha-ran. Sau khi thân phụ qua đời, Người bảo ông rời nơi ấy đến đất này, nơi anh em hiện đang ở.

5Người không ban cho ông sản nghiệp nào ở đất này, dù một tấc đất cũng không, nhưng hứa cho ông cũng như cho dòng dõi ông được chiếm hữu đất này, mặc dầu bấy giờ ông không có con.

6Thiên Chúa phán với ông rằng *dòng dõi ông sẽ trú ngụ nơi đất khách quê người, và người ta sẽ bắt họ làm nô lệ và ngược đãi họ trong vòng bốn trăm năm.*

7Người lại phán : *Nhưng Ta sẽ xét xử dân đã bắt chúng làm nô lệ, và sau đó chúng sẽ ra đi và sẽ thờ phượng Ta tại nơi này*.

8Rồi Người ban cho ông giao ước, mà dấu hiệu là phép cắt bì ; và như thế, sau khi sinh ông I-xa-ác được tám ngày, ông làm phép cắt bì cho con ; ông I-xa-ác cũng làm như thế cho ông Gia-cóp, và ông Gia-cóp đã làm như thế cho mười hai tổ phụ.

9“Các tổ phụ ghen ông Giu-se nên đã bán ông cho người ta đưa sang Ai-cập. Nhưng Thiên Chúa vẫn ở với ông.

10Người cứu ông khỏi mọi bước ngặt nghèo, *cho ông được cảm tình của Pha-ra-ô, vua Ai-cập, và được khôn ngoan trước mặt nhà vua, khiến nhà vua đặt ông làm tể tướng cai quản nước Ai-cập và toàn thể hoàng cung*.

11*Rồi xảy ra nạn đói trong cả nước Ai-cập và tại Ca-na-an* : đó là thời rất ngặt nghèo, và cha ông chúng ta không tìm đâu ra lương thực.

12Khi ông Gia-cóp nghe nói bên Ai-cập có lúa mì, liền sai cha ông chúng ta đi lần thứ nhất.

13Rồi đến lần thứ hai, thì ông Giu-se cho các anh em nhận ra mình ; bấy giờ Pha-ra-ô biết rõ gốc tích của ông Giu-se.

14Ông Giu-se liền sai đi mời thân phụ là ông Gia-cóp, cùng với tất cả họ hàng là bảy mươi lăm người.

15Vậy ông Gia-cóp xuống Ai-cập. Ông đã qua đời ở đó, và cha ông chúng ta cũng vậy.

16Hài cốt các ông được đưa về Si-khem và táng trong ngôi mộ mà ông Áp-ra-ham đã bỏ tiền ra mua của con cái Kha-mo tại Si-khem.

17“Khi gần đến thời thực hiện lời Thiên Chúa đã long trọng hứa với ông Áp-ra-ham, thì dân sinh sôi nảy nở ra nhiều tại Ai-cập,

18cho đến khi một vua khác lên trị vì nước Ai-cập. Vua này không biết ông Giu-se.

19Là người xảo quyệt, vua xử tệ với nòi giống chúng ta, ngược đãi cha ông chúng ta, đến nỗi bắt các cụ phải đem trẻ sơ sinh của mình bỏ đi, không cho chúng sống.

20Chính vào thời đó, Mô-sê sinh ra. Đứa bé kháu khỉnh trước mặt Thiên Chúa, lại chỉ được nuôi ba tháng ở nhà thân phụ.

21Sau đó bị bỏ, nhưng được con gái Pha-ra-ô rước về nuôi làm con trai mình.

22Cậu bé được dạy cho biết tất cả về sự khôn ngoan của người Ai-cập, và là người đầy uy thế trong lời nói cũng như việc làm.

23“Khi được chẵn bốn mươi tuổi, ông Mô-sê nảy ra ý định thăm viếng các anh em mình là con cái Ít-ra-en.

24Thấy một người anh em bị một người Ai-cập làm hại, ông liền bênh, và để trả thù cho người bị áp bức, ông đánh chết người Ai-cập.

25Ông tưởng các anh em ông sẽ hiểu rằng Thiên Chúa dùng tay ông để ban ơn cứu độ cho họ ; nhưng họ thì không hiểu.

26Ngày hôm sau, đang khi họ đánh lộn thì ông xuất hiện và dàn xếp cho đôi bên làm hoà. Ông nói : ‘Này các người, các người là anh em, tại sao lại xử tệ với nhau ?’

27Nhưng kẻ đang xử tệ với người đồng bào gạt ông ra và nói : *Ai đã đặt ông làm người lãnh đạo và người xét xử chúng tôi* ?

28*Hay là ông tính giết tôi, y như đã giết tên Ai-cập hôm qua *?

29Nghe câu nói ấy, ông Mô-sê liền trốn đi và đến trú ngụ ở miền Ma-đi-an. Ở đó ông sinh được hai con trai.

30“Đúng bốn mươi năm sau, *một thiên sứ hiện ra với ông tại sa mạc núi Xi-nai, trong ngọn lửa của một bụi cây đang cháy.*

31Ông Mô-sê ngạc nhiên khi thấy thị kiến ấy. Đang khi ông lại gần để xem cho rõ, thì có tiếng Chúa phán với ông :

32*Ta là Thiên Chúa của cha ông ngươi, Thiên Chúa của Áp-ra-ham, I-xa-ác và Gia-cóp*. Ông Mô-sê phát run lên, không dám nhìn nữa.

33Bấy giờ Chúa phán với ông : *‘Cởi dép ở chân ra, vì nơi ngươi đang đứng là đất thánh* !

34*Ta đã thấy rõ cảnh khổ cực của dân Ta bên Ai-cập và đã nghe tiếng chúng kêu than, nên Ta xuống giải thoát chúng.* Bây giờ, ngươi hãy đi ! Ta sai ngươi sang Ai-cập.’

35“Ông Mô-sê này là người mà họ đã từng chối bỏ khi nói : *Ai đã đặt ông làm người lãnh đạo và người xét xử* ?, thì Thiên Chúa lại sai ông làm người lãnh đạo và cứu chuộc, qua trung gian vị thiên sứ đã hiện ra với ông trong bụi gai.

36Chính ông đã đưa họ ra, bằng cách làm những điềm thiêng dấu lạ tại đất Ai-cập, trong Biển Đỏ và trong sa mạc bốn mươi năm trường.

37Chính ông Mô-sê đó là người đã nói với con cái Ít-ra-en : *Từ giữa đồng bào của anh em, Thiên Chúa sẽ cho đứng lên một ngôn sứ như tôi để giúp anh em*.

38Chính ông là người đã có mặt trong đại hội ở sa mạc, bên cạnh vị thiên sứ nói với ông trên núi Xi-nai, và bên cạnh cha ông chúng ta. Chính ông đã đón nhận những lời hằng sống để ban cho chúng ta.

39Nhưng cha ông chúng ta đã không muốn vâng lời ông ; họ đã gạt ông ra và trong thâm tâm, họ đã quay lại Ai-cập.

40Họ nói với ông A-ha-ron : *Xin ông làm cho chúng tôi những vị thần dẫn đầu chúng tôi, vì cái ông Mô-sê, người đã đưa chúng tôi ra khỏi đất Ai-cập, chúng tôi không biết chuyện gì đã xảy ra cho ông ta.*

41Trong những ngày ấy, họ đã làm tượng một con bê, họ dâng lễ tế cho ngẫu tượng ấy và ăn mừng công trình tay họ làm ra.

42*vật hy sinh và lễ tế nào đâu ?*

43*tới bên kia* Ba-by-lon.

44“Khi ở trong sa mạc, cha ông chúng ta có Lều Chứng Ước, như Đấng phán với ông Mô-sê đã truyền phải làm theo kiểu mẫu ông đã thấy.

45Lều ấy, cha ông chúng ta đã kế thừa, và đã cùng với ông Giô-suê, đem vào đất chiếm được của các dân ngoại mà Thiên Chúa đã đuổi đi khuất mắt các ông. Lều ở lại đó cho đến thời vua Đa-vít.

46Vua này đẹp lòng Thiên Chúa và đã xin được tìm một ngôi nhà cho Thiên Chúa của Gia-cóp.

47Nhưng chính vua Sa-lô-môn mới xây nhà cho Người.

48Tuy nhiên, Đấng Tối Cao không ở trong những ngôi nhà do tay người phàm làm ra, như lời ngôn sứ đã nói :

49*sẽ là chốn Ta nghỉ ngơi ?*

50*đã làm nên mọi sự ấy sao ?*

51“Hỡi những người cứng đầu cứng cổ, lòng và tai không cắt bì, các ông luôn luôn chống lại Thánh Thần. Cha ông các ông thế nào, thì các ông cũng vậy.

52Có ngôn sứ nào mà cha ông các ông không bắt bớ ? Họ đã giết những vị tiên báo Đấng Công Chính sẽ đến ; còn các ông, nay đã trở thành những kẻ phản bội và sát hại Đấng ấy.

53Các ông là những người đã lãnh nhận Lề Luật do các thiên sứ công bố, nhưng lại chẳng tuân giữ.”

54Khi nghe những lời ấy, lòng họ giận điên lên, và họ nghiến răng căm thù ông Tê-pha-nô.

55Được đầy ơn Thánh Thần, ông đăm đăm nhìn trời, thấy vinh quang Thiên Chúa, và thấy Đức Giê-su đứng bên hữu Thiên Chúa.

56Ông nói : “Kìa, tôi thấy trời mở ra, và Con Người đứng bên hữu Thiên Chúa.”

57Họ liền kêu lớn tiếng, bịt tai lại và nhất tề xông vào ông

58rồi lôi ra ngoài thành mà ném đá. Các nhân chứng để áo mình dưới chân một thanh niên tên là Sao-lô.

59Họ ném đá ông Tê-pha-nô, đang lúc ông cầu xin rằng : “Lạy Chúa Giê-su, xin nhận lấy hồn con.”

60Rồi ông quỳ gối xuống, kêu lớn tiếng : “Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này.” Nói thế rồi, ông an nghỉ.