Genesis

1Jacob heard Laban’s sons’ words, saying, “Jacob has taken away all that was our father’s. He has obtained all this wealth from that which was our father’s.”

2Jacob saw the expression on Laban’s face, and, behold, it was not towards him as before.

3The LORD said to Jacob, “Return to the land of your fathers, and to your relatives, and I will be with you.”

4Jacob sent and called Rachel and Leah to the field to his flock,

5and said to them, “I see the expression on your father’s face, that it is not towards me as before; but the God of my father has been with me.

6You know that I have served your father with all of my strength.

7Your father has deceived me, and changed my wages ten times, but God didn’t allow him to hurt me.

8If he said, ‘The speckled will be your wages,’ then all the flock bore speckled. If he said, ‘The streaked will be your wages,’ then all the flock bore streaked.

9Thus God has taken away your father’s livestock, and given them to me.

10During mating season, I lifted up my eyes, and saw in a dream, and behold, the male goats which leapt on the flock were streaked, speckled, and grizzled.

11The angel of God said to me in the dream, ‘Jacob,’ and I said, ‘Here I am.’

12He said, ‘Now lift up your eyes, and behold, all the male goats which leap on the flock are streaked, speckled, and grizzled, for I have seen all that Laban does to you.

13I am the God of Bethel, where you anointed a pillar, where you vowed a vow to me. Now arise, get out from this land, and return to the land of your birth.’”

14Rachel and Leah answered him, “Is there yet any portion or inheritance for us in our father’s house?

15Aren’t we considered as foreigners by him? For he has sold us, and has also used up our money.

16For all the riches which God has taken away from our father are ours and our children’s. Now then, whatever God has said to you, do.”

17Then Jacob rose up, and set his sons and his wives on the camels,

18and he took away all his livestock, and all his possessions which he had gathered, including the livestock which he had gained in Paddan Aram, to go to Isaac his father, to the land of Canaan.

19Now Laban had gone to shear his sheep; and Rachel stole the teraphimthat were her father’s.

20Jacob deceived Laban the Syrian, in that he didn’t tell him that he was running away.

21So he fled with all that he had. He rose up, passed over the River, and set his face towards the mountain of Gilead.

22Laban was told on the third day that Jacob had fled.

23He took his relatives with him, and pursued him seven days’ journey. He overtook him in the mountain of Gilead.

24God came to Laban the Syrian in a dream of the night, and said to him, “Be careful that you don’t speak to Jacob either good or bad.”

25Laban caught up with Jacob. Now Jacob had pitched his tent in the mountain, and Laban with his relatives encamped in the mountain of Gilead.

26Laban said to Jacob, “What have you done, that you have deceived me, and carried away my daughters like captives of the sword?

27Why did you flee secretly, and deceive me, and didn’t tell me, that I might have sent you away with mirth and with songs, with tambourine and with harp;

28and didn’t allow me to kiss my sons and my daughters? Now you have done foolishly.

29It is in the power of my hand to hurt you, but the God of your father spoke to me last night, saying, ‘Be careful that you don’t speak to Jacob either good or bad.’

30Now, you want to be gone, because you greatly longed for your father’s house, but why have you stolen my gods?”

31Jacob answered Laban, “Because I was afraid, for I said, ‘Lest you should take your daughters from me by force.’

32Anyone you find your gods with shall not live. Before our relatives, discern what is yours with me, and take it.” For Jacob didn’t know that Rachel had stolen them.

33Laban went into Jacob’s tent, into Leah’s tent, and into the tent of the two female servants; but he didn’t find them. He went out of Leah’s tent, and entered into Rachel’s tent.

34Now Rachel had taken the teraphim, put them in the camel’s saddle, and sat on them. Laban felt around all the tent, but didn’t find them.

35She said to her father, “Don’t let my lord be angry that I can’t rise up before you; for I’m having my period.” He searched, but didn’t find the teraphim.

36Jacob was angry, and argued with Laban. Jacob answered Laban, “What is my trespass? What is my sin, that you have hotly pursued me?

37Now that you have felt around in all my stuff, what have you found of all your household stuff? Set it here before my relatives and your relatives, that they may judge between us two.

38“These twenty years I have been with you. Your ewes and your female goats have not cast their young, and I haven’t eaten the rams of your flocks.

39That which was torn of animals, I didn’t bring to you. I bore its loss. Of my hand you required it, whether stolen by day or stolen by night.

40This was my situation: in the day the drought consumed me, and the frost by night; and my sleep fled from my eyes.

41These twenty years I have been in your house. I served you fourteen years for your two daughters, and six years for your flock, and you have changed my wages ten times.

42Unless the God of my father, the God of Abraham, and the fear of Isaac, had been with me, surely now you would have sent me away empty. God has seen my affliction and the labour of my hands, and rebuked you last night.”

43Laban answered Jacob, “The daughters are my daughters, the children are my children, the flocks are my flocks, and all that you see is mine! What can I do today to these my daughters, or to their children whom they have borne?

44Now come, let’s make a covenant, you and I. Let it be for a witness between me and you.”

45Jacob took a stone, and set it up for a pillar.

46Jacob said to his relatives, “Gather stones.” They took stones, and made a heap. They ate there by the heap.

47Laban called it Jegar Sahadutha,but Jacob called it Galeed.

48Laban said, “This heap is witness between me and you today.” Therefore it was named Galeed

49and Mizpah, for he said, “The LORD watch between me and you, when we are absent one from another.

50If you afflict my daughters, or if you take wives in addition to my daughters, no man is with us; behold, God is witness between me and you.”

51Laban said to Jacob, “See this heap, and see the pillar, which I have set between me and you.

52May this heap be a witness, and the pillar be a witness, that I will not pass over this heap to you, and that you will not pass over this heap and this pillar to me, for harm.

53The God of Abraham, and the God of Nahor, the God of their father, judge between us.” Then Jacob swore by the fear of his father, Isaac.

54Jacob offered a sacrifice in the mountain, and called his relatives to eat bread. They ate bread, and stayed all night in the mountain.

55Early in the morning, Laban rose up, and kissed his sons and his daughters, and blessed them. Laban departed and returned to his place.

1Ông Gia-cóp nghe được những lời của các con trai ông La-ban nói rằng : “Gia-cóp đã lấy tất cả tài sản của cha chúng ta, và nhờ tài sản của cha chúng ta mà làm nên cơ đồ ấy.”

2Ông Gia-cóp nhìn nét mặt ông La-ban và thấy rằng, đối với mình, cha không còn như xưa nữa.

3ĐỨC CHÚA phán với ông Gia-cóp : “Hãy trở về quê cha đất tổ, về với họ hàng ngươi : Ta sẽ ở với ngươi.”

4Ông Gia-cóp sai người đi gọi bà Ra-khen và bà Lê-a ra ngoài đồng, đến chỗ đàn chiên dê của ông.

5Ông nói với họ : “Tôi thấy rằng nét mặt của cha các bà đối với tôi không còn như xưa nữa ; nhưng Thiên Chúa của cha tôi đã ở với tôi.

6Chính các bà biết rằng tôi đã phục vụ cha các bà bằng tất cả sức lực của tôi.

7Cha các bà đã đánh lừa tôi, và đã đổi công xá của tôi mười lần, nhưng Thiên Chúa đã không để cho ông ấy làm hại tôi.

8Mỗi khi ông nói : ‘Những con lốm đốm sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con lốm đốm ; mỗi khi ông nói : ‘Những con vằn sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con vằn.

9Thiên Chúa đã lấy đàn vật của cha các bà mà cho tôi.

10Vào thời chiên dê giao nhau, tôi ngước mắt lên và chiêm bao thấy rằng : những con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang.

11Sứ thần của Thiên Chúa nói với tôi trong giấc chiêm bao : ‘Gia-cóp !’ Tôi thưa : ‘Dạ, con đây !’

12Người phán : ‘Ngước mắt lên mà nhìn : mọi con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang, vì La-ban đối xử với ngươi thế nào, Ta đã thấy hết.

13Ta là Thiên Chúa, Đấng đã hiện ra với ngươi ở Bết Ên, nơi ngươi đã xức dầu một trụ đá, nơi ngươi đã khấn hứa với Ta. Giờ đây, đứng lên ! Ra khỏi đất này mà trở về quê hương ngươi.’”

14Bà Ra-khen và Lê-a trả lời ông rằng : “Nào chúng tôi còn được chung phần và hưởng cơ nghiệp trong nhà cha chúng tôi nữa đâu ?

15Chúng tôi chẳng bị cha coi là người xa lạ đó sao ? Vì cha đã bán chúng tôi đi, lại còn nuốt ngon tiền bạc của chúng tôi.

16Vâng, tất cả tài sản Thiên Chúa đã lấy của cha chúng tôi thì thuộc về chúng ta và con cái chúng ta. Giờ đây mọi điều Thiên Chúa đã phán với ông, ông cứ làm.”

17Ông Gia-cóp đứng lên, đưa các con và các bà vợ lên lạc đà.

18Ông đưa tất cả đàn vật và mọi tài sản ông đã gây được, đàn vật riêng của ông mà ông đã gây được ở Pát-đan A-ram, để đi về với ông I-xa-ác, cha ông, ở đất Ca-na-an.

19Trong lúc ông La-ban đi xén lông chiên, thì bà Ra-khen lấy trộm các tượng thần của cha bà.

20Ông Gia-cóp đánh lừa ông La-ban, người A-ram, không cho ông ấy biết mình đi trốn.

21Ông trốn đi với tất cả những gì thuộc về ông ; ông đứng lên, sang Sông Cả và hướng thẳng về núi Ga-la-át.

22Sang ngày thứ ba, người ta báo cho ông La-ban biết ông Gia-cóp đã trốn đi.

23Ông đem anh em họ hàng đi với mình, rượt theo ông Gia-cóp bảy ngày đường, và đuổi kịp ông này ở núi Ga-la-át.

24Ban đêm Thiên Chúa đến báo mộng cho ông La-ban, người A-ram, rằng : “Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.”

25Ông La-ban theo kịp ông Gia-cóp. Ông Gia-cóp đã cắm lều trên núi ; ông La-ban với các anh em họ hàng cũng cắm lều trên núi Ga-la-át.

26Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Con đã làm gì thế ? Con đã đánh lừa cha mà đem các con gái cha đi như thể tù chiến tranh.

27Tại sao con đã lén lút trốn đi và đã lừa cha, không cho cha biết, để cha còn tiễn đưa con trong niềm vui tiếng hát, trong tiếng trống tiếng đàn ?

28Con đã không để cho cha hôn con hôn cháu cha. Thật con đã hành động ngu xuẩn !

29Cha có đủ khả năng làm hại các con, nhưng đêm qua Thiên Chúa của cha các con đã phán với cha rằng : ‘Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.’

30Bây giờ thì con đi vì quá nhớ nhà cha con, nhưng tại sao con lại lấy trộm các thần của cha ?”

31Ông Gia-cóp đáp lại ông La-ban : “Vì con sợ, và con tự bảo : Có khi cha sẽ dùng sức mạnh mà đoạt lại các con gái của cha.

32Còn nếu cha tìm được các thần của cha nơi người nào, thì người ấy không được sống nữa. Có anh em họ hàng của cha con ta chứng kiến, xin cha nhận ra cái gì là của cha trong những thứ con có ở đây, và cứ lấy lại.” Ông Gia-cóp không biết rằng bà Ra-khen đã lấy trộm các tượng ấy.

33Ông La-ban vào lều ông Gia-cóp, rồi vào lều bà Lê-a và lều hai người nữ tỳ, nhưng không tìm thấy gì. Ông ra khỏi lều bà Lê-a và vào lều bà Ra-khen.

34Bà Ra-khen đã lấy các tượng thần, để trong yên lạc đà rồi ngồi lên trên. Ông La-ban lục lọi khắp cả lều mà không tìm thấy.

35Bà thưa với cha : “Xin ngài đừng nổi nóng nếu con không thể đứng lên trước mặt ngài, vì con đang có điều thường xảy đến cho đàn bà.” Ông tìm tòi, nhưng không thấy các tượng thần.

36Bấy giờ, ông Gia-cóp nổi nóng và trách móc ông La-ban ; ông lên tiếng nói với ông La-ban : “Con có tội có lỗi gì mà cha cứ theo con gắt gao như vậy ?

37Lục lọi tất cả đồ đạc của con, cha có tìm được đồ đạc gì của nhà cha không ? Cha cứ đưa ra đây trước mặt anh em họ hàng của con và anh em họ hàng của cha, để họ phân xử cho đôi bên.

38Suốt hai mươi năm con đã ở với cha, chiên cái dê cái của cha không hề sẩy thai, con không hề ăn con chiên đực nào trong đàn vật của cha.

39Con vật bị cắn xé, con không đưa về cho cha, chính con chịu đền ; con bị mất trộm con nào ban ngày hay ban đêm, cha đều đòi con phải trả.

40Ban ngày con bị nắng thiêu, ban đêm con bị lạnh buốt, không sao chợp mắt ngủ được.

41Con ở nhà cha đã được hai mươi năm, con đã phục vụ cha được mười bốn năm để được hai cô con gái của cha, sáu năm để được chiên của cha, cha đã đổi công xá của con mười lần.

42Giả như Thiên Chúa của cha con, là Thiên Chúa ông Áp-ra-ham thờ và là Đấng ông I-xa-ác khiếp sợ, đã không ở với con, thì bây giờ hẳn cha đã để con về tay không. Thiên Chúa đã thấy cảnh khổ cực và công lao vất vả của con, và đêm qua Người đã phân xử.”

43Ông La-ban đáp lại ông Gia-cóp : “Các cô này là con gái của cha, các cháu này là cháu của cha, chiên dê này là chiên dê của cha, tất cả những gì con thấy đều là của cha. Hôm nay cha có thể làm gì cho các con gái của cha, hoặc cho những đứa con chúng đã sinh ra ?

44Bây giờ, nào cha con ta hãy lập giao ước, giao ước đó sẽ làm chứng giữa cha con ta.”

45Ông Gia-cóp lấy một tảng đá dựng lên làm trụ.

46Ông Gia-cóp nói với anh em họ hàng mình : “Hãy nhặt đá.” Họ lấy đá làm thành một đống. Họ ăn tại đó, trên đống đá ấy.

47Ông La-ban gọi chỗ đó là Giơ-ga Xa-ha-đu-tha, còn ông Gia-cóp thì gọi là Ga-lơ-ét.

48Ông La-ban nói : “Đống đá này hôm nay làm chứng giữa cha con ta.” Vì thế, người ta gọi nó là Ga-lơ-ét

49và cũng gọi là Mít-pa, vì ông nói : “Xin ĐỨC CHÚA canh giữ giữa cha con ta, khi chúng ta khuất mặt nhau.

50Nếu con hành hạ các con gái cha, và nếu ngoài các con gái cha, con còn lấy thêm vợ khác, thì dù không có ai ở với chúng ta, con hãy coi chừng : Thiên Chúa làm chứng giữa cha con ta.”

51Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Đây đống đá này, và đây trụ đá cha đã đặt giữa cha và con.

52Đống đá này làm chứng và trụ đá này cũng làm chứng rằng cha không được vượt qua đống đá này sang bên con, và con cũng không được vượt qua đống đá này và trụ đá này sang bên cha với ý đồ xấu.

53Xin Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham và Thiên Chúa của ông Na-kho –Thiên Chúa của cha các ngài– xét xử giữa chúng ta.” Ông Gia-cóp đã thề nhân danh Đấng mà cha ông là I-xa-ác khiếp sợ.

54Ông dâng lễ tế trên núi và mời anh em họ hàng đến dùng bữa. Họ dùng bữa và nghỉ đêm trên núi.

55Cette traduction n'inclut pas ce passage.