Proverbs

1Chớ ganh tị người ác,cũng đừng mong kết bạn với họ.

2Vì lòng chúng đầy âm mưu bạo tàn,môi nói ra toàn lời nguy hại.

3Nhà cửa xây trên nền khôn ngoanvà được vững vàng do hiểu biết.

4Do tri thức các phòngđược đầy vật quý hiếm.

5Người khôn ngoan là người có sức lớn,người tri thức lại càng thêm năng lực.

6Đánh giặc phải nhờ mưu khôn ngoan;muốn chiến thắng, cần nhiều mưu sĩ.

7Với người dại, khôn ngoan là điều cao xa quá.Nơi cổng thành, nó chẳng dám hé miệng ra.

8Ai mưu tính điều ác,sẽ nổi danh là người gian xảo.

9Âm mưu của người dại là tội lỗi;người nhạo báng bị người ta ghê tởm.

10Chỉ người yếu hènmới sờn lòng trong ngày hoạn nạn.

11Hãy cứu người bị đưa đến cõi chết;hãy ngăn bước người lảo đảo đi đến chỗ tử vong.

12Đừng tự nói: “Chúng tôi chẳng biết chuyện gì cả.”Vì Đức Chúa Trời hiểu rõ lòng người, và Ngài nhìn thấy. Đấng canh giữ mạng sống con biết rõ con đã biết. Ngài sẽ báo trả mỗi người tùy việc họ đã làm.

13Con ơi, hãy ăn mật ong vì nó tốt,mật của tàn ong ngon ngọt cho miệng con.

14Cũng hãy biết rằng khôn ngoan ngọt ngào cho linh hồn con.Nếu con tìm được khôn ngoan, con sẽ tràn đầy hy vọng, và hy vọng của con sẽ không bị cắt đứt.

15Đừng rình rập nhà người công chính,cũng đừng cướp phá nơi ở của người,

16Vì người công chính vẫn đứng dậy, dù bị ngã bảy lần.Nhưng chỉ một tai vạ, người ác đã bại liệt ngay.

17Khi kẻ địch sa cơ, con chớ mừng;khi nó ngã, lòng con đừng hớn hở.

18Kẻo e Chúa Hằng Hữu không bằng lòngvà ngưng ra tay trừng phạt nó chăng.

19Chớ nóng lòng vì công việc người ác,đừng ganh tị khi người dữ thành đạt.

20Đời người ác không có tương lai;đèn người dữ nay mai sẽ tắt.

21Con ơi, phải kính sợ Chúa và tôn trọng vua.Đừng liên kết với bọn người phản loạn,

22vì họa tai sẽ đến bất ngờ.Ai lường được hình phạt của Chúa Hằng Hữu và vua?

Một Vài Châm Ngôn Khác

23Đây là lời của người khôn ngoan:Khi xét xử, đừng thiên vị ai cả.

24Ai tuyên bố với người ác rằng “Anh vô tội,”sẽ bị mọi người nguyền rủa không thôi.

25Ai trách phạt người ác, sẽ được mọi người ưa thích;và tràn đầy phước hạnh.

26Lời nói thẳngxuất phát từ tình thương.

27Lo làm ăn trong ngoài chu tất,rồi hãy tính đến việc cất nhà.

28Đừng vô cớ làm chứng hại láng giềng;môi miệng con đừng thốt ra lời dối trá.

29Chớ nói: “Tôi báo trả lại điều nó làm cho tôi!Tôi chỉ tốt với người tốt với tôi thôi!”

30Ta có qua ruộng một người kém siêng năng,và vườn nho của người ngu dại.

31Cỏ mọc um tùm, gai phủ giăng.Rào dậu điêu tàn nghiêng ngửa đổ.

32Quan sát cảnh ấy, ta để ý,suy xét, và học được rằng:

33Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—

34cảnh nghèo đến như kẻ trộm;bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.

1cũng đừng ham bè bạn với chúng,

2và môi chúng toàn nói lời độc ác.

3có sáng suốt mới biết xây cho vững.

4mọi của cải sang trọng và quý giá.

5kẻ hiểu biết làm sức mạnh gia tăng.

6muốn thắng trận, cần nhiều cố vấn.

7nơi cổng thành, nó chẳng dám hé môi.

8sẽ bị gọi là vua bịp bợm.

9quân chế nhạo bị kẻ ghét người khinh.

10sức lực con ắt sẽ bị suy giảm.

11cứu những ai lảo đảo bước đến pháp trường.

12Người sẽ thưởng phạt ai nấy theo việc họ làm.

13mật ong nguyên chất ngọt ngào trong miệng con.

14và niềm hy vọng của con sẽ không tan vỡ.

15cũng đừng phá phách nơi họ ở.

16còn kẻ ác cứ lảo đảo hoài trong cảnh tai ương.

17lúc nó bị lảo đảo, lòng con chớ reo mừng,

18và không nổi giận với nó nữa đâu.

19chớ ghen tuông cùng phường gian ác.

20và ngọn đèn của phường gian ác sẽ tàn lụi.

21đừng giao du với những quân nổi loạn.

22cả hai sẽ tiêu diệt chúng ra sao, nào có ai lường được ?

23Xét xử thiên vị là điều không tốt.

24thì sẽ bị các dân nguyền rủa, các nước cười chê.

25và phúc lành sẽ đến trên người đó.

26Ai trả lời thẳng thắn mới là người bạn thật.

27rồi sau đó mới lo dựng nhà.

28cũng đừng nói ngọt nói ngon mà lừa đảo họ.

29Tôi trả báo từng người theo việc họ làm.”

30qua vườn nho của kẻ ngu si.

31tường đá bị sụp đổ hoang tàn.

32tôi đã thấy và rút ra bài học này :

33khoanh tay nằm một chút,

34cảnh bần cùng sẽ đột nhập như người có vũ trang.