Proverbs

Mục Đích của Châm Ngôn

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Ít-ra-ên.

2Để người ta tìm đến khôn ngoan và tiếp thu lời khuyên dạy,cùng phân biện được tri thức.

3Để đạt đến một đời sống kỷ luật và cẩn trọng,hành động phải lẽ, công bằng, và ngay thẳng.

4Để giúp người đơn sơ được sáng suốt,và người trẻ tuổi hiểu biết và thận trọng.

5Người khôn học hỏi châm ngôn để thêm khôn.Người hiểu biết thấy được đường đi nước bước

6nếu biết ứng dụng châm ngôn, ngụ ngôndùng những lời khôn ngoan và những câu đố thâm trầm của hiền nhân.

7Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu của mọi tri thức,chỉ có người dại mới coi thường khôn ngoan và huấn thị.

Lời Khuyên của Người Cha: Tìm Kiếm Sự Khôn Ngoan

8Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy.Đừng bỏ khuôn phép của mẹ con.

9Đó là trang sức duyên dáng trên đầu convà dây chuyền xinh đẹp nơi cổ con.

10Con ơi, khi người tội lỗi quyến rũ,con đừng nghe theo!

11Khi họ bảo: “Hãy đến với chúng ta.Rình rập và giết người! Lén hại người lương thiện vô tội!

12Ta sẽ nuốt sống nó như âm phủ;nuốt trọn như người xuống huyệt sâu.

13Ta sẽ lấy đủ mọi của báu.Chất của cướp đầy nhà.

14Bạn sẽ cùng chúng ta rút thăm chia của;rồi tất cả đều chung một túi tiền.”

15Thì con ơi, đừng nghe theo họ!Chân con phải tránh xa đường họ đi.

16Vì họ nhanh chân theo điều ác.Vội vàng ra tay đổ máu.

17Khi người giăng lưới bắt chim,chim khôn bay thoát.

18Nhưng bọn người này tự giăng bẫy;rồi sa vào bẫy do chính mình giăng ra.

19Đó là số phận người ham lợi bất nghĩa;lợi ấy sẽ tiêu diệt mạng sống họ.

Sự Khôn Ngoan Kêu Lên Ngoài Đường

20Khôn ngoan lên tiếng ngoài đường.Loan truyền khắp phố phường.

21Kêu gọi nơi công cộng,tại cổng thành, trong đô thị:

22“Hỡi người khờ dại, đến bao giờngươi mới thôi chìm đắm u mê?Đến khi nào người chế nhạo mới bỏ thói khinh khi?Và người dại thù ghét tri thức đến chừng nào?

23Hãy đến và nghe ta sửa dạy.Ta sẽ ban thần trí khôn ngoan để con thông suốt lời ta.

24Nhưng, dù ta kêu gọi, các ngươi vẫn từ nan.Ta đưa tay chờ đợi, cũng không ai quan tâm.

25Không ai để ý lời ta khuyên rănhay chịu nghe lời ta quở trách.

26Nên khi các người lâm nạn, ta sẽ cười!Và chế giễu khi các người kinh hãi—

27khi kinh hoàng vụt đến tựa phong ba,khi tai ương xâm nhập như bão tố, và nguy nan cùng khổ ngập tràn.

28Họ sẽ kêu cầu ta, nhưng ta chẳng đáp lời.Họ sẽ tìm kiếm ta, nhưng không sao gặp được.

29Chính vì họ thù ghét tri thứcvà không chịu kính sợ Chúa Hằng Hữu.

30Họ không muốn nghe ta khuyên dạyvà khinh bỉ mọi lời quở trách.

31Vì thế, họ sẽ hứng chịu kết quả công việc mình,lãnh trọn quả báo mưu mô mình.

32Người ngây thơ chết vì lầm đường lạc lối.Người dại dột bị diệt vì tự thị tự mãn.

33Nhưng ai nghe ta sẽ sống bình an,không lo tai họa.”

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, ông là con vua Đa-vít và là vua Ít-ra-en.

2hiểu được những lời lẽ thâm thuý cao sâu,

3biết sống công bằng, công minh và chính trực.

4cho giới trẻ thêm hiểu biết và thận trọng.

5người hiểu biết hãy nghe, và sẽ tìm được lời hướng dẫn.

6những ngôn từ và câu đố của các bậc hiền nhân.

7Kẻ ngu si khinh thường khôn ngoan và lời nghiêm huấn.

8lời dạy của mẹ, con đừng gạt bỏ.

9là vòng kiềng con đeo vào cổ.

10con chớ bao giờ ưng thuận.

11rình cả đứa vô tội chẳng hề làm gì ta.

12ngay lúc còn khoẻ mạnh an lành.

13của cướp được, ta sẽ chất đầy nhà.

14rồi ta sẽ ăn đủ chia đều.”

15cố giữ chân con xa khỏi lối chúng đi.

16lại vội vàng đổ máu người ta.

17khi chim nhìn thấy lưới người giăng.

18đang rình gây tai hại cho chính mình.

19Của phi nghĩa cướp đi sinh mạng người chiếm đoạt.

20cất tiếng nơi quảng trường,

21tuyên bố nơi cổng thành :

22đứa ngu si còn khinh sự hiểu biết ?

23khiến các ngươi hiểu rõ lời ta dạy bảo.

24ta đưa tay ra, chẳng ai buồn để ý.

25đã không chấp nhận lời sửa dạy của ta.

26sẽ chế giễu khi kinh hoàng ập xuống trên ngươi,

27cứ trên ngươi mà giáng xuống.

28sẽ kiếm tìm ta, nhưng không sao gặp được.

29kính sợ ĐỨC CHÚA, chúng không chọn,

30và khinh nhờn điều ta sửa dạy,

31chuốc vào thân hết mọi điều chúng toan tính.

32ngu đần mà vô tâm, tránh sao khỏi tự diệt.

33được yên ổn, chẳng sợ chi tai hoạ.”