Proverbs

1Притчи Соломона, сына Давидова, царя Израильского,

2чтобы познать мудрость и наставление, понять изречения разума;

3усвоить правила благоразумия, правосудия, суда и правоты;

4простым дать смышленость, юноше - знание и рассудительность;

5послушает мудрый - и умножит познания, и разумный найдет мудрые советы;

6чтобы разуметь притчу и замысловатую речь, слова мудрецов и загадки их.

7Начало мудрости страх Господень; доброе разумение у всех, водящихся им; а благоговение к Богу - начало разумения; глупцы только презирают мудрость и наставление.

8Слушай, сын мой, наставление отца твоего и не отвергай завета матери твоей,

9потому что это - прекрасный венок для головы твоей и украшение для шеи твоей.

10Сын мой! если будут склонять тебя грешники, не соглашайся;

11если будут говорить: “Иди с нами, сделаем засаду для убийства, подстережем непорочного без вины,

12живых проглотим их, как преисподняя, и - целых, как нисходящих в могилу;

13наберем всякого драгоценного имущества, наполним дома наши добычею;

14жребий твой ты будешь бросать вместе с нами, склад один будет у всех нас”,-

15сын мой! не ходи в путь с ними, удержи ногу твою от стези их,

16потому что ноги их бегут ко злу и спешат на пролитие крови.

17В глазах всех птиц напрасно расставляется сеть,

18а делают засаду для их крови и подстерегают их души.

19Таковы пути всякого, кто алчет чужого добра: оно отнимает жизнь у завладевшего им.

20Премудрость возглашает на улице, на площадях возвышает голос свой,

21в главных местах собраний проповедует, при входах в городские ворота говорит речь свою:

22“Доколе, невежды, будете любить невежество? доколе буйные будут услаждаться буйством? доколе глупцы будут ненавидеть знание?

23Обратитесь к моему обличению: вот, я изолью на вас дух мой, возвещу вам слова мои.

24Я звала, и вы не послушались; простирала руку мою, и не было внимающего;

25и вы отвергли все мои советы, и обличений моих не приняли.

26За то и я посмеюсь вашей погибели; порадуюсь, когда придет на вас ужас;

27когда придет на вас ужас, как буря, и беда, как вихрь, принесется на вас; когда постигнет вас скорбь и теснота.

28Тогда будут звать меня, и я не услышу; с утра будут искать меня, и не найдут меня.

29За то, что они возненавидели знание и не избрали для себя страха Господня,

30не приняли совета моего, презрели все обличения мои;

31за то и будут они вкушать от плодов путей своих и насыщаться от помыслов их.

32Потому что упорство невежд убьет их, и беспечность глупцов погубит их,

33а слушающий меня будет жить безопасно и спокойно, не страшась зла”.

Mục Đích của Châm Ngôn

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Ít-ra-ên.

2Để người ta tìm đến khôn ngoan và tiếp thu lời khuyên dạy,cùng phân biện được tri thức.

3Để đạt đến một đời sống kỷ luật và cẩn trọng,hành động phải lẽ, công bằng, và ngay thẳng.

4Để giúp người đơn sơ được sáng suốt,và người trẻ tuổi hiểu biết và thận trọng.

5Người khôn học hỏi châm ngôn để thêm khôn.Người hiểu biết thấy được đường đi nước bước

6nếu biết ứng dụng châm ngôn, ngụ ngôndùng những lời khôn ngoan và những câu đố thâm trầm của hiền nhân.

7Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu của mọi tri thức,chỉ có người dại mới coi thường khôn ngoan và huấn thị.

Lời Khuyên của Người Cha: Tìm Kiếm Sự Khôn Ngoan

8Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy.Đừng bỏ khuôn phép của mẹ con.

9Đó là trang sức duyên dáng trên đầu convà dây chuyền xinh đẹp nơi cổ con.

10Con ơi, khi người tội lỗi quyến rũ,con đừng nghe theo!

11Khi họ bảo: “Hãy đến với chúng ta.Rình rập và giết người! Lén hại người lương thiện vô tội!

12Ta sẽ nuốt sống nó như âm phủ;nuốt trọn như người xuống huyệt sâu.

13Ta sẽ lấy đủ mọi của báu.Chất của cướp đầy nhà.

14Bạn sẽ cùng chúng ta rút thăm chia của;rồi tất cả đều chung một túi tiền.”

15Thì con ơi, đừng nghe theo họ!Chân con phải tránh xa đường họ đi.

16Vì họ nhanh chân theo điều ác.Vội vàng ra tay đổ máu.

17Khi người giăng lưới bắt chim,chim khôn bay thoát.

18Nhưng bọn người này tự giăng bẫy;rồi sa vào bẫy do chính mình giăng ra.

19Đó là số phận người ham lợi bất nghĩa;lợi ấy sẽ tiêu diệt mạng sống họ.

Sự Khôn Ngoan Kêu Lên Ngoài Đường

20Khôn ngoan lên tiếng ngoài đường.Loan truyền khắp phố phường.

21Kêu gọi nơi công cộng,tại cổng thành, trong đô thị:

22“Hỡi người khờ dại, đến bao giờngươi mới thôi chìm đắm u mê?Đến khi nào người chế nhạo mới bỏ thói khinh khi?Và người dại thù ghét tri thức đến chừng nào?

23Hãy đến và nghe ta sửa dạy.Ta sẽ ban thần trí khôn ngoan để con thông suốt lời ta.

24Nhưng, dù ta kêu gọi, các ngươi vẫn từ nan.Ta đưa tay chờ đợi, cũng không ai quan tâm.

25Không ai để ý lời ta khuyên rănhay chịu nghe lời ta quở trách.

26Nên khi các người lâm nạn, ta sẽ cười!Và chế giễu khi các người kinh hãi—

27khi kinh hoàng vụt đến tựa phong ba,khi tai ương xâm nhập như bão tố, và nguy nan cùng khổ ngập tràn.

28Họ sẽ kêu cầu ta, nhưng ta chẳng đáp lời.Họ sẽ tìm kiếm ta, nhưng không sao gặp được.

29Chính vì họ thù ghét tri thứcvà không chịu kính sợ Chúa Hằng Hữu.

30Họ không muốn nghe ta khuyên dạyvà khinh bỉ mọi lời quở trách.

31Vì thế, họ sẽ hứng chịu kết quả công việc mình,lãnh trọn quả báo mưu mô mình.

32Người ngây thơ chết vì lầm đường lạc lối.Người dại dột bị diệt vì tự thị tự mãn.

33Nhưng ai nghe ta sẽ sống bình an,không lo tai họa.”