Genesis

1Ông Áp-ra-ham đã già nua tuổi tác, và ĐỨC CHÚA đã chúc phúc cho ông Áp-ra-ham trong mọi sự.

2Ông Áp-ra-ham bảo người lão bộc sống lâu năm nhất trong nhà ông, và cũng là người quản lý mọi tài sản của ông : “Chú hãy đặt tay dưới đùi tôi,

3và tôi xin chú nhân danh ĐỨC CHÚA là Chúa trời đất, mà thề rằng chú sẽ không cưới cho con trai tôi một người vợ trong số con gái xứ Ca-na-an, nơi tôi đang sống.

4Nhưng chú sẽ về quê tôi, đến với họ hàng tôi, mà cưới vợ cho con tôi là I-xa-ác.”

5Người lão bộc thưa với ông : “Có thể người đàn bà ấy không chịu đi theo tôi về đất này ; vậy tôi có phải đưa cậu con trai ông về đất mà từ đó ông đã ra đi không ?”

6Ông Áp-ra-ham bảo người ấy : “Coi chừng, đừng có đưa con trai tôi về đó !

7ĐỨC CHÚA là Chúa Trời, Đấng đã đưa tôi ra khỏi nhà cha tôi, khỏi quê hương tôi, Đấng đã phán với tôi và thề với tôi rằng : ‘Ta sẽ ban cho dòng dõi ngươi đất này’, chính Người sẽ sai sứ thần Người đi trước mặt chú, để từ nơi đó chú cưới vợ về cho con tôi.

8Nếu người đàn bà không chịu đi theo chú, thì chú không còn buộc phải giữ lời thề với tôi nữa. Nhưng dù sao, cũng đừng đưa con tôi về đó.”

9Người lão bộc đặt tay dưới đùi ông Áp-ra-ham, chủ mình, và thề với ông điều ấy.

10Người lão bộc lấy mười con lạc đà trong số lạc đà của chủ và ra đi. Ông lên đường đi về miền A-ram Na-ha-ra-gim, về thành của ông Na-kho, đem theo tất cả những gì quý nhất của chủ.

11Ông cho lạc đà nằm phục ở ngoài thành, gần giếng nước, vào buổi chiều lúc đàn bà con gái ra múc nước.

12Ông khấn : “Lạy ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ con, xin cho con hôm nay gặp được may mắn, và xin tỏ tình thương đối với ông Áp-ra-ham, chủ con.

13Đây con đứng gần suối nước, con gái của người trong thành đang ra múc nước.

14Cô nào con nói : ‘Cô làm ơn nghiêng vò cho tôi uống’, mà cô ấy trả lời : ‘Xin mời ông, con sẽ cho cả lạc đà của ông uống nữa’, thì đó là người Chúa đã xe duyên cho tôi tớ Chúa là I-xa-ác ; cứ đó, con sẽ biết rằng Chúa đã tỏ tình thương đối với chủ con.”

15Ông chưa khấn xong, thì này cô Rê-bê-ca vai mang vò đi ra ; cô là con gái ông Bơ-thu-ên, ông này là con trai bà Min-ca, vợ ông Na-kho ; ông Na-kho là em ông Áp-ra-ham.

16Cô gái nhan sắc tuyệt vời ; cô còn trinh, chưa người đàn ông nào ăn ở với cô. Cô xuống suối, múc đầy nước, rồi đi lên.

17Người lão bộc chạy lại đón cô và nói : “Cô làm ơn cho tôi uống chút nước trong vò của cô.”

18Cô thưa : “Thưa ngài, mời ngài uống”, rồi cô vội vã hạ vò xuống tay và mời ông uống.

19Mời ông uống xong, cô nói : “Con cũng sẽ múc cho lạc đà của ngài nữa, cho đến khi chúng uống xong.”

20Cô vội đổ hết vò vào máng, lại chạy đến giếng để múc, và múc cho tất cả lạc đà của ông.

21Đang khi đó, ông già cứ lặng lẽ ngắm cô, tự hỏi xem ĐỨC CHÚA có cho chuyến đi của mình thành công hay không.

22Vậy khi lạc đà uống xong, ông lấy một chiếc khuyên vàng hai chỉ và một đôi xuyến vàng ba lượng đeo vào tay cô.

23Rồi ông hỏi : “Cô là con ai ? Xin làm ơn cho biết. Nhà cha cô có chỗ cho chúng tôi trọ đêm không ?”

24Cô trả lời ông : “Con là con gái ông Bơ-thu-ên, ông Bơ-thu-ên là người con trai mà bà Min-ca đã sinh cho ông Na-kho.”

25Cô tiếp : “Nhà con có nhiều rơm, nhiều cỏ, có cả chỗ trọ đêm nữa.”

26Ông già phủ phục xuống thờ lạy ĐỨC CHÚA

27và nói : “Chúc tụng ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ tôi, đã không ngừng tỏ tình thương và lòng thành tín của Người đối với chủ tôi ; còn tôi, ĐỨC CHÚA đã dẫn dắt tôi trên đường đến nhà anh em họ hàng của chủ tôi.”

28Cô gái chạy về nhà mẹ cô, báo cho biết những việc ấy.

29Cô Rê-bê-ca có một người anh tên là La-ban. Ông La-ban chạy ra ngoài, đến với ông già, ở bên suối.

30Khi ông thấy chiếc khuyên và đôi xuyến ở tay em gái, và khi nghe những lời của cô Rê-bê-ca, em gái ông, nói rằng : “Người ấy đã nói với em như thế !”, thì ông đến gặp ông già, lúc đó đang đứng cạnh các con lạc đà, ở bên suối.

31Ông nói : “Xin mời ông vào, hỡi người được ĐỨC CHÚA chúc phúc, sao lại đứng ở ngoài ? Tôi đã dọn dẹp nhà cửa và cả chỗ cho lạc đà.”

32Ông già vào nhà. Người ta tháo yên cho lạc đà, lấy rơm và cỏ cho lạc đà ăn, và đem nước cho ông già và những người cùng đi với ông rửa chân.

33Người ta dọn cho ông ăn, nhưng ông nói : “Tôi sẽ không ăn gì trước khi nói những điều tôi cần phải nói.” Ông La-ban thưa : “Xin ông cứ nói.”

34Ông nói : “Tôi là đầy tớ ông Áp-ra-ham.

35ĐỨC CHÚA đã đổ muôn vàn phúc lộc xuống cho chủ tôi. Ông đã trở nên một phú hào ; ĐỨC CHÚA đã ban cho ông chiên bò, bạc vàng, tôi trai tớ gái, lạc đà và lừa.

36Bà Xa-ra, vợ của chủ tôi, lúc tuổi già đã sinh cho ông một con trai. Ông đã cho cậu mọi tài sản của ông.

37Chủ tôi đã bắt tôi thề, ông nói : ‘Chú sẽ không cưới cho con trai tôi một người vợ trong số con gái xứ Ca-na-an, nơi tôi đang sống.

38Nhưng chú sẽ đi về nhà cha tôi, về gia tộc tôi, cưới vợ cho con trai tôi.’”

39Tôi thưa với chủ tôi : “Có thể người đàn bà ấy sẽ không đi theo tôi.”

40Ông nói : “Tôi đã bước đi trước tôn nhan ĐỨC CHÚA, thì chính Người sẽ sai sứ thần của Người ở với chú và Người sẽ cho chuyến đi của chú thành công. Chú sẽ cưới cho con trai tôi một người vợ thuộc gia tộc tôi và nhà cha tôi.

41Chú sẽ không còn buộc phải giữ lời tôi đã bắt chú thề, nếu chú đến với gia tộc tôi ; nếu họ không chịu gả, thì chú sẽ không còn buộc phải giữ lời tôi đã bắt chú thề.”

42Vậy hôm nay tôi đã đến suối và khấn : “Lạy ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ con, nếu Ngài thương cho chuyến đi con đang thực hiện được thành công,

43thì này con đứng gần suối nước : hễ thiếu nữ nào ra múc nước và con nói với cô ấy : Cô làm ơn cho tôi uống chút nước,

44mà cô ấy trả lời : ‘Xin mời ông cứ uống, con sẽ múc cho cả lạc đà của ông nữa, thì đó là người vợ mà ĐỨC CHÚA đã xe duyên cho con trai chủ con.’

45Tôi thầm khấn chưa xong, thì này cô Rê-bê-ca vai mang vò đi ra. Cô xuống suối và múc nước. Tôi nói với cô : ‘Cô làm ơn cho tôi uống.’

46Cô vội vã hạ vò xuống, và nói : ‘Xin mời ông, con sẽ cho cả lạc đà của ông uống nữa.’ Tôi uống và cô cho cả lạc đà uống nữa.

47Tôi hỏi cô rằng : ‘Cô là con ai ?’ Cô trả lời : ‘Con là con gái ông Bơ-thu-ên ; ông Bơ-thu-ên là con trai ông Na-kho mà bà Min-ca đã sinh cho ông ấy.’ Tôi đã xỏ khuyên vào mũi và đeo xuyến vào tay cô ấy.

48Tôi đã phủ phục xuống thờ lạy ĐỨC CHÚA và đã chúc tụng ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham, chủ tôi, đã dẫn dắt tôi đi đúng đường, để cưới con gái người anh em họ hàng của chủ tôi cho con trai ông ấy.

49Vậy bây giờ, nếu quý ông muốn tỏ ra có tình có nghĩa với chủ tôi, thì xin cho tôi biết. Bằng không, thì xin cũng cho tôi biết để tôi còn liệu cách này cách khác.”

50Ông La-ban và ông Bơ-thu-ên trả lời : “Việc này ĐỨC CHÚA đã xe định, chúng tôi không thể nói thuận hay nghịch nữa.

51Rê-bê-ca đang ở trước mặt ông đây : Ông cứ đưa nó về. Nó sẽ thành vợ của con trai chủ ông, như ĐỨC CHÚA đã phán.”

52Khi người lão bộc của ông Áp-ra-ham nghe những lời họ nói, thì phủ phục xuống đất thờ lạy ĐỨC CHÚA.

53Rồi người lão bộc đưa ra những đồ bạc, đồ vàng và quần áo tặng cô Rê-bê-ca, và biếu anh và mẹ cô những món quà quý giá.

54Sáng hôm sau họ thức dậy, và ông nói : “Xin cho tôi đi về với chủ tôi.”

55Anh và mẹ cô trả lời : “Xin cho con bé ở lại với chúng tôi ít bữa, khoảng mươi ngày thôi, sau đó nó sẽ đi.”

56Ông nói với họ : “Xin đừng giữ tôi lại. ĐỨC CHÚA đã cho chuyến đi của tôi thành công, xin cho tôi đi, để tôi trở về với chủ tôi.”

57Họ đáp : “Chúng ta hãy gọi con bé ra và hỏi xem ý nó thế nào.”

58Họ gọi cô Rê-bê-ca ra và hỏi : “Rê-bê-ca, có muốn đi với ông này không ?” Cô trả lời : “Có.”

59Thế rồi họ tiễn cô Rê-bê-ca, người em của họ, đi cùng với người vú nuôi của cô, người lão bộc của ông Áp-ra-ham và những người đi theo ông.

60Giống dòng chiếm cứ cửa thành địch quân.”

61Cô Rê-bê-ca cùng với các tớ gái đứng dậy, cỡi lên lạc đà mà đi theo người lão bộc. Ông nhận cô Rê-bê-ca và ra đi.

62Khi ấy cậu I-xa-ác đã bỏ vùng giếng La-khai Rô-i, và đang ở trong miền Ne-ghép.

63Cậu I-xa-ác ra ngoài đồng dạo mát lúc chiều tà.

64Ngước mắt lên, cậu thấy một bầy lạc đà đang tiến đến. Ngước mắt lên, cô Rê-bê-ca thấy cậu I-xa-ác, cô bèn từ trên lưng lạc đà nhảy xuống

65và hỏi người lão bộc : “Người đang đi ngoài đồng tiến về phía chúng ta là ai đó ?” Người lão bộc trả lời : “Chủ tôi đấy !” Cô bèn lấy chiếc khăn che mặt.

66Người lão bộc thưa lại với cậu I-xa-ác tất cả những gì ông đã làm.

67Cậu I-xa-ác đưa cô Rê-bê-ca vào lều của bà Xa-ra mẹ cậu ; cậu lấy cô làm vợ, cậu yêu thương cô và khuây khoả được nỗi buồn mất mẹ.

1Abraham was old, and well advanced in age. The LORD had blessed Abraham in all things.

2Abraham said to his servant, the elder of his house, who ruled over all that he had, “Please put your hand under my thigh.

3I will make you swear by the LORD, the God of heaven and the God of the earth, that you shall not take a wife for my son of the daughters of the Canaanites, amongst whom I live.

4But you shall go to my country, and to my relatives, and take a wife for my son Isaac.”

5The servant said to him, “What if the woman isn’t willing to follow me to this land? Must I bring your son again to the land you came from?”

6Abraham said to him, “Beware that you don’t bring my son there again.

7The LORD, the God of heaven—who took me from my father’s house, and from the land of my birth, who spoke to me, and who swore to me, saying, ‘I will give this land to your offspring—he will send his angel before you, and you shall take a wife for my son from there.

8If the woman isn’t willing to follow you, then you shall be clear from this oath to me. Only you shall not bring my son there again.”

9The servant put his hand under the thigh of Abraham his master, and swore to him concerning this matter.

10The servant took ten of his master’s camels, and departed, having a variety of good things of his master’s with him. He arose, and went to Mesopotamia, to the city of Nahor.

11He made the camels kneel down outside the city by the well of water at the time of evening, the time that women go out to draw water.

12He said, “LORD, the God of my master Abraham, please give me success today, and show kindness to my master Abraham.

13Behold, I am standing by the spring of water. The daughters of the men of the city are coming out to draw water.

14Let it happen, that the young lady to whom I will say, ‘Please let down your pitcher, that I may drink,’ then she says, ‘Drink, and I will also give your camels a drink,’—let her be the one you have appointed for your servant Isaac. By this I will know that you have shown kindness to my master.”

15Before he had finished speaking, behold, Rebekah came out, who was born to Bethuel the son of Milcah, the wife of Nahor, Abraham’s brother, with her pitcher on her shoulder.

16The young lady was very beautiful to look at, a virgin. No man had known her. She went down to the spring, filled her pitcher, and came up.

17The servant ran to meet her, and said, “Please give me a drink, a little water from your pitcher.”

18She said, “Drink, my lord.” She hurried, and let down her pitcher on her hand, and gave him a drink.

19When she had finished giving him a drink, she said, “I will also draw for your camels, until they have finished drinking.”

20She hurried, and emptied her pitcher into the trough, and ran again to the well to draw, and drew for all his camels.

21The man looked steadfastly at her, remaining silent, to know whether the LORD had made his journey prosperous or not.

22As the camels had finished drinking, the man took a golden ring of half a shekelweight, and two bracelets for her hands of ten shekels weight of gold,

23and said, “Whose daughter are you? Please tell me. Is there room in your father’s house for us to stay?”

24She said to him, “I am the daughter of Bethuel the son of Milcah, whom she bore to Nahor.”

25She said moreover to him, “We have both straw and feed enough, and room to lodge in.”

26The man bowed his head, and worshipped the LORD.

27He said, “Blessed be the LORD, the God of my master Abraham, who has not forsaken his loving kindness and his truth towards my master. As for me, the LORD has led me on the way to the house of my master’s relatives.”

28The young lady ran, and told her mother’s house about these words.

29Rebekah had a brother, and his name was Laban. Laban ran out to the man, to the spring.

30When he saw the ring, and the bracelets on his sister’s hands, and when he heard the words of Rebekah his sister, saying, “This is what the man said to me,” he came to the man. Behold, he was standing by the camels at the spring.

31He said, “Come in, you blessed of the LORD. Why do you stand outside? For I have prepared the house, and room for the camels.”

32The man came into the house, and he unloaded the camels. He gave straw and feed for the camels, and water to wash his feet and the feet of the men who were with him.

33Food was set before him to eat, but he said, “I will not eat until I have told my message.” Laban said, “Speak on.”

34He said, “I am Abraham’s servant.

35The LORD has blessed my master greatly. He has become great. The LORD has given him flocks and herds, silver and gold, male servants and female servants, and camels and donkeys.

36Sarah, my master’s wife, bore a son to my master when she was old. He has given all that he has to him.

37My master made me swear, saying, ‘You shall not take a wife for my son from the daughters of the Canaanites, in whose land I live,

38but you shall go to my father’s house, and to my relatives, and take a wife for my son.’

39I asked my master, ‘What if the woman will not follow me?’

40He said to me, ‘The LORD, before whom I walk, will send his angel with you, and prosper your way. You shall take a wife for my son from my relatives, and of my father’s house.

41Then you will be clear from my oath, when you come to my relatives. If they don’t give her to you, you shall be clear from my oath.’

42I came today to the spring, and said, ‘The LORD, the God of my master Abraham, if now you do prosper my way which I go—

43behold, I am standing by this spring of water. Let it happen, that the maiden who comes out to draw, to whom I will say, “Please give me a little water from your pitcher to drink,”

44then she tells me, “Drink, and I will also draw for your camels,”—let her be the woman whom the LORD has appointed for my master’s son.’

45Before I had finished speaking in my heart, behold, Rebekah came out with her pitcher on her shoulder. She went down to the spring, and drew. I said to her, ‘Please let me drink.’

46She hurried and let down her pitcher from her shoulder, and said, ‘Drink, and I will also give your camels a drink.’ So I drank, and she also gave the camels a drink.

47I asked her, and said, ‘Whose daughter are you?’ She said, ‘The daughter of Bethuel, Nahor’s son, whom Milcah bore to him.’ I put the ring on her nose, and the bracelets on her hands.

48I bowed my head, and worshipped the LORD, and blessed the LORD, the God of my master Abraham, who had led me in the right way to take my master’s brother’s daughter for his son.

49Now if you will deal kindly and truly with my master, tell me. If not, tell me, that I may turn to the right hand, or to the left.”

50Then Laban and Bethuel answered, “The thing proceeds from the LORD. We can’t speak to you bad or good.

51Behold, Rebekah is before you. Take her, and go, and let her be your master’s son’s wife, as the LORD has spoken.”

52When Abraham’s servant heard their words, he bowed himself down to the earth to the LORD.

53The servant brought out jewels of silver, and jewels of gold, and clothing, and gave them to Rebekah. He also gave precious things to her brother and her mother.

54They ate and drank, he and the men who were with him, and stayed all night. They rose up in the morning, and he said, “Send me away to my master.”

55Her brother and her mother said, “Let the young lady stay with us a few days, at least ten. After that she will go.”

56He said to them, “Don’t hinder me, since the LORD has prospered my way. Send me away that I may go to my master.”

57They said, “We will call the young lady, and ask her.”

58They called Rebekah, and said to her, “Will you go with this man?” She said, “I will go.”

59They sent away Rebekah, their sister, with her nurse, Abraham’s servant, and his men.

60They blessed Rebekah, and said to her, “Our sister, may you be the mother of thousands of ten thousands, and let your offspring possess the gate of those who hate them.”

61Rebekah arose with her ladies. They rode on the camels, and followed the man. The servant took Rebekah, and went his way.

62Isaac came from the way of Beer Lahai Roi, for he lived in the land of the South.

63Isaac went out to meditate in the field at the evening. He lifted up his eyes and looked. Behold, there were camels coming.

64Rebekah lifted up her eyes, and when she saw Isaac, she got off the camel.

65She said to the servant, “Who is the man who is walking in the field to meet us?” The servant said, “It is my master.” She took her veil, and covered herself.

66The servant told Isaac all the things that he had done.

67Isaac brought her into his mother Sarah’s tent, and took Rebekah, and she became his wife. He loved her. So Isaac was comforted after his mother’s death.