Genesis

1And he heard the words of Laban’s sons, saying, Jacob hath taken away all that was our father’s; and of that which was our father’s hath he gotten all this glory.

2And Jacob beheld the countenance of Laban, and, behold, it was not toward him as before.

3And the LORD said unto Jacob, Return unto the land of thy fathers, and to thy kindred; and I will be with thee.

4And Jacob sent and called Rachel and Leah to the field unto his flock,

5And said unto them, I see your father’s countenance, that it is not toward me as before; but the God of my father hath been with me.

6And ye know that with all my power I have served your father.

7And your father hath deceived me, and changed my wages ten times; but God suffered him not to hurt me.

8If he said thus, The speckled shall be thy wages; then all the cattle bare speckled: and if he said thus, The ringstraked shall be thy hire; then bare all the cattle ringstraked.

9Thus God hath taken away the cattle of your father, and given them to me.

10And it came to pass at the time that the cattle conceived, that I lifted up mine eyes, and saw in a dream, and, behold, the rams which leaped upon the cattle were ringstraked, speckled, and grisled.

11And the angel of God spake unto me in a dream, saying, Jacob: And I said, Here am I.

12And he said, Lift up now thine eyes, and see, all the rams which leap upon the cattle are ringstraked, speckled, and grisled: for I have seen all that Laban doeth unto thee.

13I am the God of Beth-el, where thou anointedst the pillar, and where thou vowedst a vow unto me: now arise, get thee out from this land, and return unto the land of thy kindred.

14And Rachel and Leah answered and said unto him, Is there yet any portion or inheritance for us in our father’s house?

15Are we not counted of him strangers? for he hath sold us, and hath quite devoured also our money.

16For all the riches which God hath taken from our father, that is ours, and our children’s: now then, whatsoever God hath said unto thee, do.

17¶ Then Jacob rose up, and set his sons and his wives upon camels;

18And he carried away all his cattle, and all his goods which he had gotten, the cattle of his getting, which he had gotten in Padan-aram, for to go to Isaac his father in the land of Canaan.

19And Laban went to shear his sheep: and Rachel had stolen the images that were her father’s.

20And Jacob stole away unawares to Laban the Syrian, in that he told him not that he fled.

21So he fled with all that he had; and he rose up, and passed over the river, and set his face toward the mount Gilead.

22And it was told Laban on the third day that Jacob was fled.

23And he took his brethren with him, and pursued after him seven days’ journey; and they overtook him in the mount Gilead.

24And God came to Laban the Syrian in a dream by night, and said unto him, Take heed that thou speak not to Jacob either good or bad.

25¶ Then Laban overtook Jacob. Now Jacob had pitched his tent in the mount: and Laban with his brethren pitched in the mount of Gilead.

26And Laban said to Jacob, What hast thou done, that thou hast stolen away unawares to me, and carried away my daughters, as captives taken with the sword?

27Wherefore didst thou flee away secretly, and steal away from me; and didst not tell me, that I might have sent thee away with mirth, and with songs, with tabret, and with harp?

28And hast not suffered me to kiss my sons and my daughters? thou hast now done foolishly in so doing.

29It is in the power of my hand to do you hurt: but the God of your father spake unto me yesternight, saying, Take thou heed that thou speak not to Jacob either good or bad.

30And now, though thou wouldest needs be gone, because thou sore longedst after thy father’s house, yet wherefore hast thou stolen my gods?

31And Jacob answered and said to Laban, Because I was afraid: for I said, Peradventure thou wouldest take by force thy daughters from me.

32With whomsoever thou findest thy gods, let him not live: before our brethren discern thou what is thine with me, and take it to thee. For Jacob knew not that Rachel had stolen them.

33And Laban went into Jacob’s tent, and into Leah’s tent, and into the two maidservants’ tents; but he found them not. Then went he out of Leah’s tent, and entered into Rachel’s tent.

34Now Rachel had taken the images, and put them in the camel’s furniture, and sat upon them. And Laban searched all the tent, but found them not.

35And she said to her father, Let it not displease my lord that I cannot rise up before thee; for the custom of women is upon me. And he searched, but found not the images.

36¶ And Jacob was wroth, and chode with Laban: and Jacob answered and said to Laban, What is my trespass? what is my sin, that thou hast so hotly pursued after me?

37Whereas thou hast searched all my stuff, what hast thou found of all thy household stuff? set it here before my brethren and thy brethren, that they may judge betwixt us both.

38This twenty years have I been with thee; thy ewes and thy she goats have not cast their young, and the rams of thy flock have I not eaten.

39That which was torn of beasts I brought not unto thee; I bare the loss of it; of my hand didst thou require it, whether stolen by day, or stolen by night.

40Thus I was; in the day the drought consumed me, and the frost by night; and my sleep departed from mine eyes.

41Thus have I been twenty years in thy house; I served thee fourteen years for thy two daughters, and six years for thy cattle: and thou hast changed my wages ten times.

42Except the God of my father, the God of Abraham, and the fear of Isaac, had been with me, surely thou hadst sent me away now empty. God hath seen mine affliction and the labour of my hands, and rebuked thee yesternight.

43¶ And Laban answered and said unto Jacob, These daughters are my daughters, and these children are my children, and these cattle are my cattle, and all that thou seest is mine: and what can I do this day unto these my daughters, or unto their children which they have born?

44Now therefore come thou, let us make a covenant, I and thou; and let it be for a witness between me and thee.

45And Jacob took a stone, and set it up for a pillar.

46And Jacob said unto his brethren, Gather stones; and they took stones, and made an heap: and they did eat there upon the heap.

47And Laban called it Jegar-sahadutha: but Jacob called it Galeed.

48And Laban said, This heap is a witness between me and thee this day. Therefore was the name of it called Galeed;

49And Mizpah; for he said, The LORD watch between me and thee, when we are absent one from another.

50If thou shalt afflict my daughters, or if thou shalt take other wives beside my daughters, no man is with us; see, God is witness betwixt me and thee.

51And Laban said to Jacob, Behold this heap, and behold this pillar, which I have cast betwixt me and thee;

52This heap be witness, and this pillar be witness, that I will not pass over this heap to thee, and that thou shalt not pass over this heap and this pillar unto me, for harm.

53The God of Abraham, and the God of Nahor, the God of their father, judge betwixt us. And Jacob sware by the fear of his father Isaac.

54Then Jacob offered sacrifice upon the mount, and called his brethren to eat bread: and they did eat bread, and tarried all night in the mount.

55And early in the morning Laban rose up, and kissed his sons and his daughters, and blessed them: and Laban departed, and returned unto his place.

1Ông Gia-cóp nghe được những lời của các con trai ông La-ban nói rằng : “Gia-cóp đã lấy tất cả tài sản của cha chúng ta, và nhờ tài sản của cha chúng ta mà làm nên cơ đồ ấy.”

2Ông Gia-cóp nhìn nét mặt ông La-ban và thấy rằng, đối với mình, cha không còn như xưa nữa.

3ĐỨC CHÚA phán với ông Gia-cóp : “Hãy trở về quê cha đất tổ, về với họ hàng ngươi : Ta sẽ ở với ngươi.”

4Ông Gia-cóp sai người đi gọi bà Ra-khen và bà Lê-a ra ngoài đồng, đến chỗ đàn chiên dê của ông.

5Ông nói với họ : “Tôi thấy rằng nét mặt của cha các bà đối với tôi không còn như xưa nữa ; nhưng Thiên Chúa của cha tôi đã ở với tôi.

6Chính các bà biết rằng tôi đã phục vụ cha các bà bằng tất cả sức lực của tôi.

7Cha các bà đã đánh lừa tôi, và đã đổi công xá của tôi mười lần, nhưng Thiên Chúa đã không để cho ông ấy làm hại tôi.

8Mỗi khi ông nói : ‘Những con lốm đốm sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con lốm đốm ; mỗi khi ông nói : ‘Những con vằn sẽ là công xá của con’, thì tất cả chiên dê đẻ ra những con vằn.

9Thiên Chúa đã lấy đàn vật của cha các bà mà cho tôi.

10Vào thời chiên dê giao nhau, tôi ngước mắt lên và chiêm bao thấy rằng : những con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang.

11Sứ thần của Thiên Chúa nói với tôi trong giấc chiêm bao : ‘Gia-cóp !’ Tôi thưa : ‘Dạ, con đây !’

12Người phán : ‘Ngước mắt lên mà nhìn : mọi con dê đực phủ những con cái thì vằn, lốm đốm và khoang, vì La-ban đối xử với ngươi thế nào, Ta đã thấy hết.

13Ta là Thiên Chúa, Đấng đã hiện ra với ngươi ở Bết Ên, nơi ngươi đã xức dầu một trụ đá, nơi ngươi đã khấn hứa với Ta. Giờ đây, đứng lên ! Ra khỏi đất này mà trở về quê hương ngươi.’”

14Bà Ra-khen và Lê-a trả lời ông rằng : “Nào chúng tôi còn được chung phần và hưởng cơ nghiệp trong nhà cha chúng tôi nữa đâu ?

15Chúng tôi chẳng bị cha coi là người xa lạ đó sao ? Vì cha đã bán chúng tôi đi, lại còn nuốt ngon tiền bạc của chúng tôi.

16Vâng, tất cả tài sản Thiên Chúa đã lấy của cha chúng tôi thì thuộc về chúng ta và con cái chúng ta. Giờ đây mọi điều Thiên Chúa đã phán với ông, ông cứ làm.”

17Ông Gia-cóp đứng lên, đưa các con và các bà vợ lên lạc đà.

18Ông đưa tất cả đàn vật và mọi tài sản ông đã gây được, đàn vật riêng của ông mà ông đã gây được ở Pát-đan A-ram, để đi về với ông I-xa-ác, cha ông, ở đất Ca-na-an.

19Trong lúc ông La-ban đi xén lông chiên, thì bà Ra-khen lấy trộm các tượng thần của cha bà.

20Ông Gia-cóp đánh lừa ông La-ban, người A-ram, không cho ông ấy biết mình đi trốn.

21Ông trốn đi với tất cả những gì thuộc về ông ; ông đứng lên, sang Sông Cả và hướng thẳng về núi Ga-la-át.

22Sang ngày thứ ba, người ta báo cho ông La-ban biết ông Gia-cóp đã trốn đi.

23Ông đem anh em họ hàng đi với mình, rượt theo ông Gia-cóp bảy ngày đường, và đuổi kịp ông này ở núi Ga-la-át.

24Ban đêm Thiên Chúa đến báo mộng cho ông La-ban, người A-ram, rằng : “Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.”

25Ông La-ban theo kịp ông Gia-cóp. Ông Gia-cóp đã cắm lều trên núi ; ông La-ban với các anh em họ hàng cũng cắm lều trên núi Ga-la-át.

26Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Con đã làm gì thế ? Con đã đánh lừa cha mà đem các con gái cha đi như thể tù chiến tranh.

27Tại sao con đã lén lút trốn đi và đã lừa cha, không cho cha biết, để cha còn tiễn đưa con trong niềm vui tiếng hát, trong tiếng trống tiếng đàn ?

28Con đã không để cho cha hôn con hôn cháu cha. Thật con đã hành động ngu xuẩn !

29Cha có đủ khả năng làm hại các con, nhưng đêm qua Thiên Chúa của cha các con đã phán với cha rằng : ‘Coi chừng, đừng nói bất cứ điều gì với Gia-cóp.’

30Bây giờ thì con đi vì quá nhớ nhà cha con, nhưng tại sao con lại lấy trộm các thần của cha ?”

31Ông Gia-cóp đáp lại ông La-ban : “Vì con sợ, và con tự bảo : Có khi cha sẽ dùng sức mạnh mà đoạt lại các con gái của cha.

32Còn nếu cha tìm được các thần của cha nơi người nào, thì người ấy không được sống nữa. Có anh em họ hàng của cha con ta chứng kiến, xin cha nhận ra cái gì là của cha trong những thứ con có ở đây, và cứ lấy lại.” Ông Gia-cóp không biết rằng bà Ra-khen đã lấy trộm các tượng ấy.

33Ông La-ban vào lều ông Gia-cóp, rồi vào lều bà Lê-a và lều hai người nữ tỳ, nhưng không tìm thấy gì. Ông ra khỏi lều bà Lê-a và vào lều bà Ra-khen.

34Bà Ra-khen đã lấy các tượng thần, để trong yên lạc đà rồi ngồi lên trên. Ông La-ban lục lọi khắp cả lều mà không tìm thấy.

35Bà thưa với cha : “Xin ngài đừng nổi nóng nếu con không thể đứng lên trước mặt ngài, vì con đang có điều thường xảy đến cho đàn bà.” Ông tìm tòi, nhưng không thấy các tượng thần.

36Bấy giờ, ông Gia-cóp nổi nóng và trách móc ông La-ban ; ông lên tiếng nói với ông La-ban : “Con có tội có lỗi gì mà cha cứ theo con gắt gao như vậy ?

37Lục lọi tất cả đồ đạc của con, cha có tìm được đồ đạc gì của nhà cha không ? Cha cứ đưa ra đây trước mặt anh em họ hàng của con và anh em họ hàng của cha, để họ phân xử cho đôi bên.

38Suốt hai mươi năm con đã ở với cha, chiên cái dê cái của cha không hề sẩy thai, con không hề ăn con chiên đực nào trong đàn vật của cha.

39Con vật bị cắn xé, con không đưa về cho cha, chính con chịu đền ; con bị mất trộm con nào ban ngày hay ban đêm, cha đều đòi con phải trả.

40Ban ngày con bị nắng thiêu, ban đêm con bị lạnh buốt, không sao chợp mắt ngủ được.

41Con ở nhà cha đã được hai mươi năm, con đã phục vụ cha được mười bốn năm để được hai cô con gái của cha, sáu năm để được chiên của cha, cha đã đổi công xá của con mười lần.

42Giả như Thiên Chúa của cha con, là Thiên Chúa ông Áp-ra-ham thờ và là Đấng ông I-xa-ác khiếp sợ, đã không ở với con, thì bây giờ hẳn cha đã để con về tay không. Thiên Chúa đã thấy cảnh khổ cực và công lao vất vả của con, và đêm qua Người đã phân xử.”

43Ông La-ban đáp lại ông Gia-cóp : “Các cô này là con gái của cha, các cháu này là cháu của cha, chiên dê này là chiên dê của cha, tất cả những gì con thấy đều là của cha. Hôm nay cha có thể làm gì cho các con gái của cha, hoặc cho những đứa con chúng đã sinh ra ?

44Bây giờ, nào cha con ta hãy lập giao ước, giao ước đó sẽ làm chứng giữa cha con ta.”

45Ông Gia-cóp lấy một tảng đá dựng lên làm trụ.

46Ông Gia-cóp nói với anh em họ hàng mình : “Hãy nhặt đá.” Họ lấy đá làm thành một đống. Họ ăn tại đó, trên đống đá ấy.

47Ông La-ban gọi chỗ đó là Giơ-ga Xa-ha-đu-tha, còn ông Gia-cóp thì gọi là Ga-lơ-ét.

48Ông La-ban nói : “Đống đá này hôm nay làm chứng giữa cha con ta.” Vì thế, người ta gọi nó là Ga-lơ-ét

49và cũng gọi là Mít-pa, vì ông nói : “Xin ĐỨC CHÚA canh giữ giữa cha con ta, khi chúng ta khuất mặt nhau.

50Nếu con hành hạ các con gái cha, và nếu ngoài các con gái cha, con còn lấy thêm vợ khác, thì dù không có ai ở với chúng ta, con hãy coi chừng : Thiên Chúa làm chứng giữa cha con ta.”

51Ông La-ban nói với ông Gia-cóp : “Đây đống đá này, và đây trụ đá cha đã đặt giữa cha và con.

52Đống đá này làm chứng và trụ đá này cũng làm chứng rằng cha không được vượt qua đống đá này sang bên con, và con cũng không được vượt qua đống đá này và trụ đá này sang bên cha với ý đồ xấu.

53Xin Thiên Chúa của ông Áp-ra-ham và Thiên Chúa của ông Na-kho –Thiên Chúa của cha các ngài– xét xử giữa chúng ta.” Ông Gia-cóp đã thề nhân danh Đấng mà cha ông là I-xa-ác khiếp sợ.

54Ông dâng lễ tế trên núi và mời anh em họ hàng đến dùng bữa. Họ dùng bữa và nghỉ đêm trên núi.

55Cette traduction n'inclut pas ce passage.