Acts

司提反当众申诉

1大祭司就说：「这些事果然有吗？」

2司提反说：「诸位父兄请听！当日我们的祖宗亚伯拉罕在美索不达米亚还未住哈兰的时候，荣耀的 神向他显现，

3对他说：『你要离开本地和亲族，往我所要指示你的地方去。』

4他就离开迦勒底人之地，住在哈兰。他父亲死了以后， 神使他从那里搬到你们现在所住之地。

5在这地方， 神并没有给他产业，连立足之地也没有给他；但应许要将这地赐给他和他的后裔为业；那时他还没有儿子。

6神说：『他的后裔必寄居外邦，那里的人要叫他们作奴仆，苦待他们四百年。』

7神又说：『使他们作奴仆的那国，我要惩罚。以后他们要出来，在这地方事奉我。』

8神又赐他割礼的约。于是亚伯拉罕生了以撒，第八日给他行了割礼。以撒生雅各；雅各生十二位先祖。

9「先祖嫉妒约瑟，把他卖到埃及去； 神却与他同在，

10救他脱离一切苦难，又使他在埃及王法老面前得恩典，有智慧。法老就派他作埃及国的宰相兼管全家。

11后来埃及和迦南全地遭遇饥荒，大受艰难，我们的祖宗就绝了粮。

12雅各听见在埃及有粮，就打发我们的祖宗初次往那里去。

13第二次约瑟与弟兄们相认，他的亲族也被法老知道了。

14约瑟就打发弟兄请父亲雅各和全家七十五个人都来。

15于是雅各下了埃及，后来他和我们的祖宗都死在那里；

16又被带到示剑，葬于亚伯拉罕在示剑用银子从哈抹子孙买来的坟墓里。

17「及至 神应许亚伯拉罕的日期将到，以色列民在埃及兴盛众多，

18直到有不晓得约瑟的新王兴起。

19他用诡计待我们的宗族，苦害我们的祖宗，叫他们丢弃婴孩，使婴孩不能存活。

20那时，摩西生下来，俊美非凡，在他父亲家里抚养了三个月。

21他被丢弃的时候，法老的女儿拾了去，养为自己的儿子。

22摩西学了埃及人一切的学问，说话行事都有才能。

23「他将到四十岁，心中起意去看望他的弟兄以色列人；

24到了那里，见他们一个人受冤屈，就护庇他，为那受欺压的人报仇，打死了那埃及人。

25他以为弟兄必明白 神是借他的手搭救他们；他们却不明白。

26第二天，遇见两个以色列人争斗，就劝他们和睦，说：『你们二位是弟兄，为什么彼此欺负呢？』

27那欺负邻舍的把他推开，说：『谁立你作我们的首领和审判官呢？

28难道你要杀我，像昨天杀那埃及人吗？』

29摩西听见这话就逃走了，寄居于米甸；在那里生了两个儿子。

30「过了四十年，在西奈山的旷野，有一位天使从荆棘火焰中向摩西显现。

31摩西见了那异象，便觉希奇，正进前观看的时候，有主的声音说：

32『我是你列祖的 神，就是亚伯拉罕的 神，以撒的 神，雅各的 神。』摩西战战兢兢，不敢观看。

33主对他说：『把你脚上的鞋脱下来，因为你所站之地是圣地。

34我的百姓在埃及所受的困苦，我实在看见了，他们悲叹的声音，我也听见了。我下来要救他们。你来！我要差你往埃及去。』

35这摩西就是百姓弃绝说『谁立你作我们的首领和审判官』的； 神却借那在荆棘中显现之使者的手差派他作首领、作救赎的。

36这人领百姓出来，在埃及，在红海，在旷野，四十年间行了奇事神迹。

37那曾对以色列人说『 神要从你们弟兄中间给你们兴起一位先知像我』的，就是这位摩西。

38这人曾在旷野会中和西奈山上，与那对他说话的天使同在，又与我们的祖宗同在，并且领受活泼的圣言传给我们。

39我们的祖宗不肯听从，反弃绝他，心里归向埃及，

40对亚伦说：『你且为我们造些神像，在我们前面引路；因为领我们出埃及地的那个摩西，我们不知道他遭了什么事。』

41那时，他们造了一个牛犊，又拿祭物献给那像，欢喜自己手中的工作。

42神就转脸不顾，任凭他们事奉天上的日月星辰，正如先知书上所写的说：以色列家啊， 你们四十年间在旷野， 岂是将牺牲和祭物献给我吗？

43你们抬着摩洛的帐幕和理番神的星， 就是你们所造为要敬拜的像。 因此，我要把你们迁到巴比伦外去。

44「我们的祖宗在旷野，有法柜的帐幕，是 神吩咐摩西叫他照所看见的样式做的。

45这帐幕，我们的祖宗相继承受。当 神在他们面前赶出外邦人去的时候，他们同约书亚把帐幕搬进承受为业之地，直存到大卫的日子。

46大卫在 神面前蒙恩，祈求为雅各的 神预备居所；

47却是所罗门为 神造成殿宇。

48其实，至高者并不住人手所造的，就如先知所言：

49主说：天是我的座位，地是我的脚凳； 你们要为我造何等的殿宇？ 哪里是我安息的地方呢？

50这一切不都是我手所造的吗？

51「你们这硬着颈项、心与耳未受割礼的人，常时抗拒圣灵！你们的祖宗怎样，你们也怎样。

52哪一个先知不是你们祖宗逼迫呢？他们也把预先传说那义者要来的人杀了；如今你们又把那义者卖了，杀了。

53你们受了天使所传的律法，竟不遵守。」

众人用石头打死司提反

54众人听见这话就极其恼怒，向司提反咬牙切齿。

55但司提反被圣灵充满，定睛望天，看见 神的荣耀，又看见耶稣站在 神的右边，

56就说：「我看见天开了，人子站在 神的右边。」

57众人大声喊叫，捂着耳朵，齐心拥上前去，

58把他推到城外，用石头打他。作见证的人把衣裳放在一个少年人名叫扫罗的脚前。

59他们正用石头打的时候，司提反呼吁主说：「求主耶稣接收我的灵魂！」

60又跪下大声喊着说：「主啊，不要将这罪归于他们！」说了这话，就睡了。扫罗也喜悦他被害。

1Bấy giờ vị thượng tế hỏi ông Tê-pha-nô : “Có đúng như vậy không ?”

2Ông đáp : “Thưa quý vị là những bậc cha anh, xin nghe tôi đây : Thiên Chúa hiển vinh đã hiện ra với ông Áp-ra-ham, tổ phụ chúng ta, khi ông còn đang ở miền Mê-xô-pô-ta-mi-a, trước khi ông đến ở Kha-ran.

3*Người phán với ông : Hãy rời bỏ xứ sở, họ hàng ngươi, và đến đất Ta sẽ chỉ cho ngươi*.

4Ông liền bỏ xứ người Can-đê mà đến ở Kha-ran. Sau khi thân phụ qua đời, Người bảo ông rời nơi ấy đến đất này, nơi anh em hiện đang ở.

5Người không ban cho ông sản nghiệp nào ở đất này, dù một tấc đất cũng không, nhưng hứa cho ông cũng như cho dòng dõi ông được chiếm hữu đất này, mặc dầu bấy giờ ông không có con.

6Thiên Chúa phán với ông rằng *dòng dõi ông sẽ trú ngụ nơi đất khách quê người, và người ta sẽ bắt họ làm nô lệ và ngược đãi họ trong vòng bốn trăm năm.*

7Người lại phán : *Nhưng Ta sẽ xét xử dân đã bắt chúng làm nô lệ, và sau đó chúng sẽ ra đi và sẽ thờ phượng Ta tại nơi này*.

8Rồi Người ban cho ông giao ước, mà dấu hiệu là phép cắt bì ; và như thế, sau khi sinh ông I-xa-ác được tám ngày, ông làm phép cắt bì cho con ; ông I-xa-ác cũng làm như thế cho ông Gia-cóp, và ông Gia-cóp đã làm như thế cho mười hai tổ phụ.

9“Các tổ phụ ghen ông Giu-se nên đã bán ông cho người ta đưa sang Ai-cập. Nhưng Thiên Chúa vẫn ở với ông.

10Người cứu ông khỏi mọi bước ngặt nghèo, *cho ông được cảm tình của Pha-ra-ô, vua Ai-cập, và được khôn ngoan trước mặt nhà vua, khiến nhà vua đặt ông làm tể tướng cai quản nước Ai-cập và toàn thể hoàng cung*.

11*Rồi xảy ra nạn đói trong cả nước Ai-cập và tại Ca-na-an* : đó là thời rất ngặt nghèo, và cha ông chúng ta không tìm đâu ra lương thực.

12Khi ông Gia-cóp nghe nói bên Ai-cập có lúa mì, liền sai cha ông chúng ta đi lần thứ nhất.

13Rồi đến lần thứ hai, thì ông Giu-se cho các anh em nhận ra mình ; bấy giờ Pha-ra-ô biết rõ gốc tích của ông Giu-se.

14Ông Giu-se liền sai đi mời thân phụ là ông Gia-cóp, cùng với tất cả họ hàng là bảy mươi lăm người.

15Vậy ông Gia-cóp xuống Ai-cập. Ông đã qua đời ở đó, và cha ông chúng ta cũng vậy.

16Hài cốt các ông được đưa về Si-khem và táng trong ngôi mộ mà ông Áp-ra-ham đã bỏ tiền ra mua của con cái Kha-mo tại Si-khem.

17“Khi gần đến thời thực hiện lời Thiên Chúa đã long trọng hứa với ông Áp-ra-ham, thì dân sinh sôi nảy nở ra nhiều tại Ai-cập,

18cho đến khi một vua khác lên trị vì nước Ai-cập. Vua này không biết ông Giu-se.

19Là người xảo quyệt, vua xử tệ với nòi giống chúng ta, ngược đãi cha ông chúng ta, đến nỗi bắt các cụ phải đem trẻ sơ sinh của mình bỏ đi, không cho chúng sống.

20Chính vào thời đó, Mô-sê sinh ra. Đứa bé kháu khỉnh trước mặt Thiên Chúa, lại chỉ được nuôi ba tháng ở nhà thân phụ.

21Sau đó bị bỏ, nhưng được con gái Pha-ra-ô rước về nuôi làm con trai mình.

22Cậu bé được dạy cho biết tất cả về sự khôn ngoan của người Ai-cập, và là người đầy uy thế trong lời nói cũng như việc làm.

23“Khi được chẵn bốn mươi tuổi, ông Mô-sê nảy ra ý định thăm viếng các anh em mình là con cái Ít-ra-en.

24Thấy một người anh em bị một người Ai-cập làm hại, ông liền bênh, và để trả thù cho người bị áp bức, ông đánh chết người Ai-cập.

25Ông tưởng các anh em ông sẽ hiểu rằng Thiên Chúa dùng tay ông để ban ơn cứu độ cho họ ; nhưng họ thì không hiểu.

26Ngày hôm sau, đang khi họ đánh lộn thì ông xuất hiện và dàn xếp cho đôi bên làm hoà. Ông nói : ‘Này các người, các người là anh em, tại sao lại xử tệ với nhau ?’

27Nhưng kẻ đang xử tệ với người đồng bào gạt ông ra và nói : *Ai đã đặt ông làm người lãnh đạo và người xét xử chúng tôi* ?

28*Hay là ông tính giết tôi, y như đã giết tên Ai-cập hôm qua *?

29Nghe câu nói ấy, ông Mô-sê liền trốn đi và đến trú ngụ ở miền Ma-đi-an. Ở đó ông sinh được hai con trai.

30“Đúng bốn mươi năm sau, *một thiên sứ hiện ra với ông tại sa mạc núi Xi-nai, trong ngọn lửa của một bụi cây đang cháy.*

31Ông Mô-sê ngạc nhiên khi thấy thị kiến ấy. Đang khi ông lại gần để xem cho rõ, thì có tiếng Chúa phán với ông :

32*Ta là Thiên Chúa của cha ông ngươi, Thiên Chúa của Áp-ra-ham, I-xa-ác và Gia-cóp*. Ông Mô-sê phát run lên, không dám nhìn nữa.

33Bấy giờ Chúa phán với ông : *‘Cởi dép ở chân ra, vì nơi ngươi đang đứng là đất thánh* !

34*Ta đã thấy rõ cảnh khổ cực của dân Ta bên Ai-cập và đã nghe tiếng chúng kêu than, nên Ta xuống giải thoát chúng.* Bây giờ, ngươi hãy đi ! Ta sai ngươi sang Ai-cập.’

35“Ông Mô-sê này là người mà họ đã từng chối bỏ khi nói : *Ai đã đặt ông làm người lãnh đạo và người xét xử* ?, thì Thiên Chúa lại sai ông làm người lãnh đạo và cứu chuộc, qua trung gian vị thiên sứ đã hiện ra với ông trong bụi gai.

36Chính ông đã đưa họ ra, bằng cách làm những điềm thiêng dấu lạ tại đất Ai-cập, trong Biển Đỏ và trong sa mạc bốn mươi năm trường.

37Chính ông Mô-sê đó là người đã nói với con cái Ít-ra-en : *Từ giữa đồng bào của anh em, Thiên Chúa sẽ cho đứng lên một ngôn sứ như tôi để giúp anh em*.

38Chính ông là người đã có mặt trong đại hội ở sa mạc, bên cạnh vị thiên sứ nói với ông trên núi Xi-nai, và bên cạnh cha ông chúng ta. Chính ông đã đón nhận những lời hằng sống để ban cho chúng ta.

39Nhưng cha ông chúng ta đã không muốn vâng lời ông ; họ đã gạt ông ra và trong thâm tâm, họ đã quay lại Ai-cập.

40Họ nói với ông A-ha-ron : *Xin ông làm cho chúng tôi những vị thần dẫn đầu chúng tôi, vì cái ông Mô-sê, người đã đưa chúng tôi ra khỏi đất Ai-cập, chúng tôi không biết chuyện gì đã xảy ra cho ông ta.*

41Trong những ngày ấy, họ đã làm tượng một con bê, họ dâng lễ tế cho ngẫu tượng ấy và ăn mừng công trình tay họ làm ra.

42*vật hy sinh và lễ tế nào đâu ?*

43*tới bên kia* Ba-by-lon.

44“Khi ở trong sa mạc, cha ông chúng ta có Lều Chứng Ước, như Đấng phán với ông Mô-sê đã truyền phải làm theo kiểu mẫu ông đã thấy.

45Lều ấy, cha ông chúng ta đã kế thừa, và đã cùng với ông Giô-suê, đem vào đất chiếm được của các dân ngoại mà Thiên Chúa đã đuổi đi khuất mắt các ông. Lều ở lại đó cho đến thời vua Đa-vít.

46Vua này đẹp lòng Thiên Chúa và đã xin được tìm một ngôi nhà cho Thiên Chúa của Gia-cóp.

47Nhưng chính vua Sa-lô-môn mới xây nhà cho Người.

48Tuy nhiên, Đấng Tối Cao không ở trong những ngôi nhà do tay người phàm làm ra, như lời ngôn sứ đã nói :

49*sẽ là chốn Ta nghỉ ngơi ?*

50*đã làm nên mọi sự ấy sao ?*

51“Hỡi những người cứng đầu cứng cổ, lòng và tai không cắt bì, các ông luôn luôn chống lại Thánh Thần. Cha ông các ông thế nào, thì các ông cũng vậy.

52Có ngôn sứ nào mà cha ông các ông không bắt bớ ? Họ đã giết những vị tiên báo Đấng Công Chính sẽ đến ; còn các ông, nay đã trở thành những kẻ phản bội và sát hại Đấng ấy.

53Các ông là những người đã lãnh nhận Lề Luật do các thiên sứ công bố, nhưng lại chẳng tuân giữ.”

54Khi nghe những lời ấy, lòng họ giận điên lên, và họ nghiến răng căm thù ông Tê-pha-nô.

55Được đầy ơn Thánh Thần, ông đăm đăm nhìn trời, thấy vinh quang Thiên Chúa, và thấy Đức Giê-su đứng bên hữu Thiên Chúa.

56Ông nói : “Kìa, tôi thấy trời mở ra, và Con Người đứng bên hữu Thiên Chúa.”

57Họ liền kêu lớn tiếng, bịt tai lại và nhất tề xông vào ông

58rồi lôi ra ngoài thành mà ném đá. Các nhân chứng để áo mình dưới chân một thanh niên tên là Sao-lô.

59Họ ném đá ông Tê-pha-nô, đang lúc ông cầu xin rằng : “Lạy Chúa Giê-su, xin nhận lấy hồn con.”

60Rồi ông quỳ gối xuống, kêu lớn tiếng : “Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này.” Nói thế rồi, ông an nghỉ.