Proverbs

1The proverbs of Solomon, the son of David, king of Israel:

2to know wisdom and instruction;to discern the words of understanding;

3to receive instruction in wise dealing,in righteousness, justice, and equity;

4to give prudence to the simple,knowledge and discretion to the young man—

5that the wise man may hear, and increase in learning;that the man of understanding may attain to sound counsel;

6to understand a proverb and parables,the words and riddles of the wise.

7The fear of the LORDis the beginning of knowledge,but the foolish despise wisdom and instruction.

8My son, listen to your father’s instruction,and don’t forsake your mother’s teaching;

9for they will be a garland to grace your head,and chains around your neck.

10My son, if sinners entice you,don’t consent.

11If they say, “Come with us.Let’s lie in wait for blood. Let’s lurk secretly for the innocent without cause.

12Let’s swallow them up alive like Sheol,and whole, like those who go down into the pit.

13We’ll find all valuable wealth.We’ll fill our houses with plunder.

14You shall cast your lot amongst us.We’ll all have one purse”—

15my son, don’t walk on the path with them.Keep your foot from their path,

16for their feet run to evil.They hurry to shed blood.

17For the net is spread in vain in the sight of any bird;

18but these lay in wait for their own blood.They lurk secretly for their own lives.

19So are the ways of everyone who is greedy for gain.It takes away the life of its owners.

20Wisdom calls aloud in the street.She utters her voice in the public squares.

21She calls at the head of noisy places.At the entrance of the city gates, she utters her words:

22“How long, you simple ones, will you love simplicity?How long will mockers delight themselves in mockery, and fools hate knowledge?

23Turn at my reproof.Behold,I will pour out my spirit on you. I will make known my words to you.

24Because I have called, and you have refused;I have stretched out my hand, and no one has paid attention;

25but you have ignored all my counsel,and wanted none of my reproof;

26I also will laugh at your disaster.I will mock when calamity overtakes you,

27when calamity overtakes you like a storm,when your disaster comes on like a whirlwind, when distress and anguish come on you.

28Then they will call on me, but I will not answer.They will seek me diligently, but they will not find me,

29because they hated knowledge,and didn’t choose the fear of the LORD.

30They wanted none of my counsel.They despised all my reproof.

31Therefore they will eat of the fruit of their own way,and be filled with their own schemes.

32For the backsliding of the simple will kill them.The careless ease of fools will destroy them.

33But whoever listens to me will dwell securely,and will be at ease, without fear of harm.”

1Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, ông là con vua Đa-vít và là vua Ít-ra-en.

2hiểu được những lời lẽ thâm thuý cao sâu,

3biết sống công bằng, công minh và chính trực.

4cho giới trẻ thêm hiểu biết và thận trọng.

5người hiểu biết hãy nghe, và sẽ tìm được lời hướng dẫn.

6những ngôn từ và câu đố của các bậc hiền nhân.

7Kẻ ngu si khinh thường khôn ngoan và lời nghiêm huấn.

8lời dạy của mẹ, con đừng gạt bỏ.

9là vòng kiềng con đeo vào cổ.

10con chớ bao giờ ưng thuận.

11rình cả đứa vô tội chẳng hề làm gì ta.

12ngay lúc còn khoẻ mạnh an lành.

13của cướp được, ta sẽ chất đầy nhà.

14rồi ta sẽ ăn đủ chia đều.”

15cố giữ chân con xa khỏi lối chúng đi.

16lại vội vàng đổ máu người ta.

17khi chim nhìn thấy lưới người giăng.

18đang rình gây tai hại cho chính mình.

19Của phi nghĩa cướp đi sinh mạng người chiếm đoạt.

20cất tiếng nơi quảng trường,

21tuyên bố nơi cổng thành :

22đứa ngu si còn khinh sự hiểu biết ?

23khiến các ngươi hiểu rõ lời ta dạy bảo.

24ta đưa tay ra, chẳng ai buồn để ý.

25đã không chấp nhận lời sửa dạy của ta.

26sẽ chế giễu khi kinh hoàng ập xuống trên ngươi,

27cứ trên ngươi mà giáng xuống.

28sẽ kiếm tìm ta, nhưng không sao gặp được.

29kính sợ ĐỨC CHÚA, chúng không chọn,

30và khinh nhờn điều ta sửa dạy,

31chuốc vào thân hết mọi điều chúng toan tính.

32ngu đần mà vô tâm, tránh sao khỏi tự diệt.

33được yên ổn, chẳng sợ chi tai hoạ.”