Proverbs

1Don’t boast about tomorrow;for you don’t know what a day may bring.

2Let another man praise you,and not your own mouth; a stranger, and not your own lips.

3A stone is heavy,and sand is a burden; but a fool’s provocation is heavier than both.

4Wrath is cruel,and anger is overwhelming; but who is able to stand before jealousy?

5Better is open rebukethan hidden love.

6The wounds of a friend are faithful,although the kisses of an enemy are profuse.

7A full soul loathes a honeycomb;but to a hungry soul, every bitter thing is sweet.

8As a bird that wanders from her nest,so is a man who wanders from his home.

9Perfume and incense bring joy to the heart;so does earnest counsel from a man’s friend.

10Don’t forsake your friend and your father’s friend.Don’t go to your brother’s house in the day of your disaster. A neighbor who is near is better than a distant brother.

11Be wise, my son,and bring joy to my heart, then I can answer my tormentor.

12A prudent man sees danger and takes refuge;but the simple pass on, and suffer for it.

13Take his garment when he puts up collateral for a stranger.Hold it for a wayward woman!

14He who blesses his neighbor with a loud voice early in the morning,it will be taken as a curse by him.

15A continual dropping on a rainy dayand a contentious wife are alike:

16restraining her is like restraining the wind,or like grasping oil in his right hand.

17Iron sharpens iron;so a man sharpens his friend’s countenance.

18Whoever tends the fig tree shall eat its fruit.He who looks after his master shall be honored.

19Like water reflects a face,so a man’s heart reflects the man.

20Sheoland Abaddon are never satisfied;and a man’s eyes are never satisfied.

21The crucible is for silver,and the furnace for gold; but man is refined by his praise.

22Though you grind a fool in a mortar with a pestle along with grain,yet his foolishness will not be removed from him.

23Know well the state of your flocks,and pay attention to your herds,

24for riches are not forever,nor does the crown endure to all generations.

25The hay is removed, and the new growth appears,the grasses of the hills are gathered in.

26The lambs are for your clothing,and the goats are the price of a field.

27There will be plenty of goats’ milk for your food,for your family’s food, and for the nourishment of your servant girls.

1Chớ khoe khoang về ngày mai; Vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra điều gì.

2Hãy để cho kẻ khác khen ngợi con, miệng con chẳng nên làm; Để cho một người ngoài tán mỹ con, môi con đừng làm.

3Đá thì nặng, cát cũng nặng; Nhưng cơn tức giận của kẻ ngu dại còn nặng hơn cả hai.

4Sự căm gan vốn hung dữ, và cơn giận như nước tràn ra; Nhưng ai đứng nổi trước sự ghen ghét?

5Một lời quở trách tỏ tường Hơn là thương yêu giấu kín.

6Bạn hữu làm cho thương tích, ấy bởi lòng thành tín; Còn sự hôn hít của kẻ ghen ghét lấy làm giả ngụy.

7Kẻ no nê giày đạp tàng mật dưới chân mình; Song điều gì đắng cũng lấy làm ngọt cho kẻ đói khát.

8Kẻ lưu lạc xa cách nơi ở của mình, Giống như chim bay đây đó khỏi ổ nó vậy.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái linh hồn; Lời khuyên do lòng bạn hữu ra cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ lìa bạn mình, hay là bạn của cha mình; Trong ngày hoạn nạn chớ đi đến nhà anh em mình: Một người xóm giềng gần còn hơn anh em xa.

11Hỡi con, khá khôn ngoan, và làm vui lòng cha, Để cha có thế đáp lại cùng kẻ nào sỉ nhục cha.

12Người khôn khéo thấy trước sự tai hại, bèn lo ẩn núp mình; Còn kẻ ngu muội cứ đi qua, và phải mang lấy tai vạ.

13Hãy lấy áo của người, vì người đã bảo lãnh cho kẻ lạ; Khá buộc người một của cầm, vì người đã đáp thế cho người dâm phụ.

14Kẻ nào chổi dậy sớm chúc phước lớn tiếng cho bạn hữu mình, Người ta sẽ kể điều đó là sự rủa sả.

15Một máng xối dột luôn luôn trong ngày mưa lớn, Và một người đàn bà hay tranh cạnh, cả hai đều y như nhau.

16Ai muốn ngăn giữ nàng, khác nào ngăn giữ gió, Và như tay hữu cầm lấy dầu vậy.

17Sắt mài nhọn sắt. Cũng vậy người bổ dưỡng diện mạo bạn hữu mình.

18Ai săn sóc cây vả, sẽ ăn trái nó; Và kẻ nào hầu chủ mình ắt được tôn trọng.

19Mặt dọi mặt trong nước thế nào, Lòng người đối với người cũng thế ấy.

20Con mắt loài người chẳng hề chán, Cũng như âm phủ và vực sâu không hề đầy vậy.

21Lò thử bạc, dót thử vàng; Còn sự khen ngợi thử loài người.

22Dầu con dùng chầy giã mà giã kẻ ngu dại trong cối Chung lộn với gạo, Thì sự điên dại nó cũng không lìa khỏi nó.

23Hãy rán biết cảnh trạng bầy chiên con, Và lo săn sóc các đoàn bò của con;

24Vì sự giàu có không lưu tồn mãi mãi, Và mũ triều thiên há còn đến đời đời sao?

25Cỏ khô đã mất đi, cỏ non bèn mọc ra, Và người ta thâu nhập rau cỏ núi.

26Lông chiên con dùng làm áo xống cho con, Giá dê đực dùng mua đồng ruộng.

27Sữa dê có đủ làm đồ ăn cho con, Cho người nhà con, và đặng nuôi lấy các con đòi của con.