Genesis

1And Jacob hearing that food was sold in Egypt, said to his sons: Why are ye careless?

2I have heard that wheat is sold in Egypt: go ye down, and buy us necessaries, that we may live, and not be consumed with want.

3So the ten brethren of Joseph went down, to buy corn in Egypt:

4Whilst Benjamin was kept at home by Jacob, who said to his brethren: Lest perhaps he take any harm in the journey.

5And they entered into the land of Egypt with others that went to buy. For the famine was in the land of Chanaan.

6And Joseph was governor in the land of Egypt, and corn was sold by his direction to the people. And when his brethren had bowed down to him,

7And he knew them, he spoke as it were to strangers somewhat roughly, asking them: Whence came you? They answered: From the land of Chanaan, to buy necessaries of life.

8And though he knew his brethren, he was not known by them.

9And remembering the dreams, which formerly he had dreamed, he said to them: You are spies. You are come to view the weaker parts of the land.

10But they said: It is not so, my lord, but thy servants are come to buy food.

11We are all the sons of one man: we are come as peaceable men, neither do thy servants go about any evil.

12And he answered them: It is otherwise: you are come to consider the unfenced parts of this land.

13But they said: We thy servants are twelve brethren, the sons of one man in the land of Chanaan: the youngest is with our father, the other is not living.

14He saith: This is it that I said: You are spies.

15I shall now presently try what you are: by the health of Pharao you shall not depart hence, until your youngest brother come.

16Send one of you to fetch him: and you shall be in prison, till what you have said be proved, whether it be true or false: or else by the health of Pharao you are spies.

17So he put them in prison three days.

18And the third day he brought them out of prison, and said: Do as I have said, and you shall live: for I fear God.

19If you be peaceable men, let one of your brethren be bound in prison: and go ye your ways and carry the corn that you have bought, unto your houses.

20And bring your youngest brother to me, that I may find your words to be true, and you may not die. They did as he had said.

21And they talked one to another: We deserve to suffer these things, because we have sinned against our brother, seeing the anguish of his soul, when he besought us, and we would not hear: therefore is this affliction come upon us.

22And Ruben one of them, said: Did not I say to you: Do not sin against the boy: and you would not hear me? Behold his blood is required.

23And they knew not that Joseph understood, because he spoke to them by an interpreter.

24And he turned himself away a little while, and wept: and returning he spoke to them.

25And taking Simeon, and binding him in their presence, he commanded his servants to fill their sacks with wheat, and to put every man’s money again in their sacks, and to give them besides provisions for the way: and they did so.

26But they having loaded their asses with the corn, went their way.

27And one of them opening his sack, to give his beast provender in the inn, saw the money in the sack’s mouth;

28And said to his brethren: My money is given me again, behold it is in the sack. And they were astonished, and troubled, and said to one another: What is this that God hath done unto us?

29And they came to Jacob their father in the land of Chanaan, and they told him all things that had befallen them, saying:

30The lord of the land spoke roughly to us, and took us to be spies of the country.

31And we answered him: We are peaceable men, and we mean no plot.

32We are twelve brethren born of one father: one is not living, the youngest is with our father in the land of Chanaan.

33And he said to us: Hereby shall I know that you are peaceable men: Leave one of your brethren with me, and take ye necessary provision for your houses, and go your ways.

34And bring your youngest brother to me, that I may know you are not spies: and you may receive this man again, that is kept in prison: and afterwards may have leave to buy what you will.

35When they had told this, they poured out their corn and every man found his money tied in the mouth of his sack: and all being astonished together,

36Their father Jacob said: You have made me to be without children: Joseph is not living, Simeon is kept in bonds, and Benjamin you will take away: all these evils are fallen upon me.

37And Ruben answered him: Kill my two sons if I bring him not again to thee: deliver him into my hand, and I will restore him to thee.

38But he said: My son shall not go down with you: his brother is dead, and he is left alone: if any mischief befall him in the land to which you go, you will bring down my gray hairs with sorrow to hell.

1Ông Gia-cóp thấy bên Ai-cập có lúa bán, liền nói với các con trai : “Sao các con cứ ngồi nhìn nhau ?”

2Rồi ông nói : “Cha nghe nói bên Ai-cập có lúa bán ; các con hãy xuống đó mua lúa về, để chúng ta sống chứ không phải chết.”

3Mười người anh ông Giu-se bèn xuống mua lúa mì ở Ai-cập.

4Nhưng Ben-gia-min, em của ông Giu-se, thì ông Gia-cóp không sai đi với các anh, vì ông nói : “Lỡ ra nó gặp tai hoạ.”

5Giữa đám người đến mua lúa, cũng có mặt các con ông Ít-ra-en, vì đất Ca-na-an bị đói kém.

6Ông Giu-se bấy giờ có toàn quyền trong xứ, và ông bán lúa cho toàn dân trong xứ. Các anh ông Giu-se đến và cúi sấp mặt xuống đất lạy ông.

7Vừa nhìn thấy các anh mình, ông Giu-se nhận ra họ, nhưng làm như người xa lạ đối với họ, và nói với họ cách cứng cỏi. Ông hỏi họ : “Các người từ đâu đến ?” Họ đáp : “Thưa từ đất Ca-na-an, để mua lương thực.”

8Ông Giu-se nhận ra các anh, nhưng họ không nhận ra ông.

9Ông Giu-se nhớ lại những giấc chiêm bao của ông liên quan đến họ, nên nói với họ : “Các người là bọn do thám. Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

10Họ nói : “Thưa ngài, không phải đâu ! Các tôi tớ ngài đến để mua lương thực.

11Chúng tôi đều là con cùng một cha, chúng tôi là người lương thiện ; các tôi tớ ngài không phải là bọn do thám.”

12Ông nói với họ : “Không ! Các người đến để dò xét những chỗ sơ hở của xứ này.”

13Họ nói : “Các tôi tớ ngài là mười hai anh em, chúng tôi là con cùng một cha, ở đất Ca-na-an. Đứa út hiện đang ở với cha chúng tôi, còn một đứa thì không còn nữa.”

14Ông Giu-se bảo họ : “Đúng như ta đã nói với các người : các người là bọn do thám !

15Ta sẽ thử thách các người như thế này : Ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người sẽ không được ra khỏi đây, trước khi đứa em út của các người đến.

16Hãy cho một anh em về tìm đứa em, còn các người thì phải ở tù. Ta sẽ thử xem lời các người nói có đúng sự thật hay không. Bằng không, ta lấy mạng sống Pha-ra-ô mà thề rằng : các người là bọn do thám.”

17Rồi ông giam giữ họ ba ngày.

18Đến ngày thứ ba, ông Giu-se bảo họ : “Các người muốn sống thì hãy làm thế này, vì ta kính sợ Thiên Chúa.

19Nếu các người là những kẻ lương thiện, thì một anh em cứ phải chịu giam trong nhà tù này, còn các người khác thì hãy ra đi, đem lúa về cho gia đình khỏi đói.

20Rồi các người hãy đem đứa em út đến cho ta. Bấy giờ sẽ rõ là các người nói đúng, và các người sẽ không phải chết.” Họ đã làm như vậy.

21Họ bảo nhau : “Than ôi ! Chúng ta có lỗi với em chúng ta : chúng ta đã thấy nó phải ngặt nghèo. Nó đã năn nỉ chúng ta, nhưng chúng ta chẳng nghe. Chính vì thế mà chúng ta gặp cảnh ngặt nghèo này.”

22Ông Rưu-vên trả lời họ rằng : “Tôi đã chẳng bảo các chú thế này sao : ‘Đừng phạm tội hại đến thằng bé !’ nhưng các chú đã không chịu nghe. Bây giờ thì phải đền nợ máu nó !”

23Họ không biết rằng ông Giu-se hiểu được, vì giữa ông và họ có người phiên dịch.

24Bấy giờ ông lánh ra chỗ khác mà khóc, sau đó mới trở lại nói chuyện với họ. Trong số họ, ông bắt ông Si-mê-ôn và cho trói trước mặt họ.

25Rồi ông Giu-se truyền đổ đầy lúa mì vào bao bị của họ, và truyền trả lại bạc : của ai thì để vào bao người ấy, đồng thời cho họ lương thực ăn đường. Ông đã xử sự với họ như thế.

26Họ chất lúa của mình lên lưng lừa và đi khỏi đó.

27Tại nơi họ dừng lại nghỉ đêm, một người trong bọn họ mở bao của mình để cho lừa ăn, thì thấy bạc của mình : bạc ấy ở miệng bao lúa mì.

28Người ấy nói với anh em mình : “Người ta đã trả lại bạc của tôi ! Nó ở trong bao lúa mì của tôi đây này !” Họ hết hồn hết vía, kinh hoàng nói với nhau : “Thiên Chúa làm gì cho chúng ta thế này !”

29Khi trở về với ông Gia-cóp, cha họ, ở đất Ca-na-an, họ thuật lại cho ông mọi việc đã xảy đến với họ ; họ nói :

30“Ông chúa xứ ấy đã ăn nói với chúng con cách cứng cỏi, và coi chúng con là bọn người đến do thám xứ ấy.

31Chúng con nói với ông ta : ‘Chúng tôi là người lương thiện, không phải là bọn do thám.

32Chúng tôi là mười hai anh em, con cùng một cha. Một đứa không còn nữa, đứa út thì hiện đang ở với cha chúng tôi tại đất Ca-na-an.’

33Nhưng ông chúa xứ ấy bảo chúng con : ‘Căn cứ vào điều này, ta sẽ biết các người là những kẻ lương thiện : các người hãy để một anh em ở lại với ta, hãy lãnh phần lương thực cứu đói cho gia đình và ra đi.

34Các người hãy đem đứa em út đến cho ta ; như vậy, ta sẽ biết các người không phải là bọn do thám, nhưng là người lương thiện. Ta sẽ trả lại người anh em kia, và các người sẽ có thể đi lại mua bán trong xứ.’”

35Khi họ đổ bao ra, thì mỗi người thấy trong bao có túi bạc của mình. Thấy những túi bạc, họ và cha họ phát sợ.

36Ông Gia-cóp, cha họ, bảo : “Chúng mày cướp con tao ! Giu-se không còn nữa, Si-mê-ôn không còn nữa, mà Ben-gia-min, chúng mày cũng muốn bắt đem đi ! Mọi chuyện đổ lên đầu tao !”

37Ông Rưu-vên nói với cha : “Cha cứ giết hai đứa con trai của con đi, nếu con không đưa em về cho cha ! Cha cứ giao em cho con, và chính con sẽ đem nó về cho cha.”

38Nhưng ông đáp : “Con tao sẽ không xuống đó với chúng mày, vì anh nó đã chết, chỉ còn lại một mình nó thôi. Nó mà gặp tai hoạ trong chuyến đi chúng mày sắp thực hiện, thì chúng mày sẽ làm cho kẻ bạc đầu này phải buồn sầu mà xuống âm phủ.”